Hoofdpunten uit de FTX-hoorzitting van het Huis op 13 december 2022

De commissie voor financiële diensten van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden hield haar eerste hoorzitting over de FTX-instorting op 13 december 2022. Voormalig topman Sam Bankman-Fried (SBF) had gezegd bereid te zijn via een videoverbinding te getuigen, maar volgens de berichtgeving over zijn arrestatie was hij op 12 december op de Bahama’s aangehouden na een Amerikaanse kennisgeving over strafrechtelijke aanklachten. Wel getuigde John J. Ray III, die de leiding had overgenomen om de faillissementsprocedure te begeleiden.

De toenmalige commissievoorzitter Maxine Waters verwelkomde Ray in haar openingsverklaring. Zij hoopte dat Bankman-Fried ter verantwoording zou worden geroepen en zei dat de commissie de waarheid achter de instorting zou blijven onderzoeken. Haar beschuldigingen en politieke uitspraken vormden geen rechterlijke vaststelling van schuld.

De tekortkomingen volgens de nieuwe leiding

Ray vertelde dat hij op 11 november 2022 vroeg in de ochtend was aangetreden. Bescherming onder Chapter 11 was volgens hem de beste manier om resterende waarde te behouden. Zijn eerste besluit was toestemming te geven voor de aanvragen van de groepsmaatschappijen.

De instorting leek volgens hem voort te komen uit geconcentreerde macht bij een kleine groep zeer onervaren personen. De systemen die nodig zijn om andermans vermogen te beheren, waren volgens hem vrijwel niet ingericht. Hij beschreef bestuurders die zonder adequate beperkingen bij klantactiva konden, privésleutels voor honderden miljoenen dollars aan cryptoactiva zonder doeltreffende beveiliging of versleuteling, en Alameda dat klantgeld kon lenen voor eigen handel. Ook noemde hij onvolledige documentatie voor bijna 500 investeringen, ontbrekende gecontroleerde of betrouwbare jaarrekeningen, gebrekkige financiële en risicofuncties en het ontbreken van onafhankelijk bestuur.

Het onderzoek vereiste volgens Ray een gedetailleerde reconstructie van geldstromen en vermogensoverdrachten sinds de oprichting. Het was zijn toenmalige beschrijving van een nog lopend onderzoek.

Op vragen van Waters over risicocontroles, geleend vermogen en de banden met Alameda beschreef Ray vrijwel ontbrekende interne controles en onvoldoende werkelijke scheiding in de bedrijfsvoering.

Patrick McHenry, destijds de hoogste Republikein in de commissie, vroeg naar het verschil tussen FTX US en FTX.com. Ray stelde de publiek gepresenteerde scheiding tegenover operationele verbanden die uit het onderzoek naar voren kwamen, waaronder gedeelde IT-infrastructuur bij Amazon Web Services (AWS). Een database bevat gegevens over activa, niet de cryptoactiva als fysieke bezittingen. Juridisch eigendom en de financiën van de vennootschappen moesten afzonderlijk worden onderzocht.

In zijn eerste rechtstreeks uitgezonden openbare interview na de instorting, op de DealBook Summit van 30 november 2022, had Bankman-Fried beweerd dat FTX US en FTX.com gescheiden waren en de Amerikaanse onderneming solvabel was. Een voorbereide maar niet afgelegde getuigenverklaring bevatte dezelfde stelling over FTX US. Dat was zijn standpunt, geen onafhankelijke bevestiging van de betalingscapaciteit.

Afgevaardigde Bryan Steil vroeg Ray naar digitale activa die na de faillissementsaanvragen waren verplaatst. Volgens Rays relaas hadden zowel een hack als overdrachten met betrokkenheid van Bahamaanse autoriteiten plaatsgevonden. Die gebeurtenissen mogen niet automatisch als dezelfde transactie of als handelingen met dezelfde rechtsgrond worden beschouwd.

Steil vroeg ook naar de rol van de autoriteiten. Ray beschreef het als het wegnemen van activa, niet als een aan hem gericht verzoek, en zei dat voormalige FTX-medewerkers hadden geholpen. Dit was zijn betwiste lezing; de Bahamaanse effectentoezichthouder stelde zelf dat hij op bevel van de rechter handelde om activa veilig te stellen.

Ann Wagner vroeg Ray de situatie te vergelijken met eerdere bedrijfsfaillissementen. Hij benadrukte de uitzonderlijk ernstige tekortkomingen in administratie en verslaglegging. Die beschrijving ging over de gebrekkige controles, niet over het letterlijk ontbreken van ieder gegeven of document.

Ray zei dat medewerkers facturen en uitgaven bespraken op Slack, een berichtendienst voor werkgroepen. Hij beschreef ook het gebruik van QuickBooks, een boekhoudprogramma voor kleinere bedrijven. Hij had naar eigen zeggen niets tegen QuickBooks, maar vond dat het gebruik bij FTX en de boekhoudkundige organisatie niet aansloten bij de behoeften van een groep met een miljardenbedrijf. Dat was een beoordeling van deze situatie, geen bewering dat de software zelf fraude veroorzaakt.

Bankman-Fried was toen borgtocht geweigerd op de Bahama’s, waar een volgende zitting voor 8 februari 2023 was gepland. Dat was het toenmalige plan, geen garantie dat hij tot die datum daar vast zou blijven zitten: hij werd in december 2022 aan de Verenigde Staten uitgeleverd.

John J. Ray III is een advocaat die is gespecialiseerd in herstructureringen en insolventies. Hij werkte eerder aan de afwikkeling van Enron na het boekhoudschandaal van 2001. Zijn hier beschreven rol als nieuwe FTX-topman betreft december 2022.