Wat is tokenverbranding en waarom is het belangrijk?

Toen dit artikel in januari 2022 verscheen, bestond Bitcoin ruim dertien jaar. Toch waren cryptovaluta voor veel nieuwkomers onbekend terrein. Begrippen die binnen de cryptowereld gangbaar zijn, vragen daarom om uitleg.

Neem tokenverbranding als voorbeeld. Iemand die tot nu toe geen deel uitmaakte van de cryptowereld zou waarschijnlijk verward zijn door de terminologie, aangezien de crypto-industrie geen fysieke tokens heeft die in een vuur kunnen worden verbrand. En zelfs als je tokens kon verbranden, waarom zou je dat doen? Wat is het voordeel?

Hieronder bespreken we wat tokenverbranding betekent, hoe het werkt en waarom projecten ervoor kiezen.

Wat is tokenverbranding?

Laten we beginnen met het grote: wat is tokenverbranding en wat betekent het om tokens te verbranden?

Zo simpel mogelijk gezegd is tokenverbranding een proces dat wordt gebruikt om munten en tokens uit omloop te verwijderen.

Sommige cryptovaluta hebben een maximale voorraad, zoals Bitcoin. De limiet van 21 miljoen BTC betekent niet dat er geen nieuwe bitcoins meer worden uitgegeven: mining voegt volgens het protocol nog munten toe totdat die grens is bereikt. Een beperkte voorraad biedt evenmin bescherming tegen koersdalingen.

Een begrensde uitgifte is een ontwerpkeuze van een cryptoprotocol. Dit is niet een door centrale banken uitgevonden vaste voorraad. Bij fiatgeld kan de geldhoeveelheid worden uitgebreid; bij goud kan nieuwe winning het aanbod vergroten. Bij cryptovaluta bepalen de protocolregels de uitgifte, waarbij wijzigingen afhangen van de technische en bestuurlijke inrichting van het netwerk.

Door verbranding kunnen minder munten beschikbaar blijven. Dat kan de schaarste vergroten, maar maakt een token niet automatisch waardevoller. Ook vraag, gebruik, liquiditeit en verwachtingen bepalen de prijs. Het effect op de gerapporteerde circulerende voorraad hangt bovendien af van de vraag of de verbrande tokens daar al in waren opgenomen.

Hoe werkt het verbranden van cryptovaluta eigenlijk?

Cryptovaluta zijn digitaal en worden dus niet letterlijk gesmolten of verbrand. De transactiegeschiedenis op een blockchain blijft bewaard, maar dat sluit het vernietigen van tokens niet uit: een smart contract kan bijvoorbeeld het saldo en de geregistreerde totale voorraad verlagen.

Dus, hoe werkt verbranden? Hoe ziet dat eruit?

Een veelgebruikte methode is het verzenden van tokens naar een adres waarvan de middelen niet kunnen worden uitgegeven. Een andere methode is een expliciete burn-functie van het protocol of smart contract. De precieze verwerking hangt af van het betreffende netwerk.

Een wallet-adres kun je vergelijken met een ontvangstadres: anderen kunnen er munten naartoe sturen. Met de vereiste privésleutel kan de eigenaar ze normaal ook weer overmaken, zoals bij andere cryptovaluta. Een burn-adres onderscheidt zich doordat ontvangen middelen niet opnieuw kunnen worden gebruikt.

Een aantoonbaar onbruikbaar adres wordt vaak een burn- of eater-adres genoemd. Tokens die daarheen worden gestuurd, blijven zichtbaar op de blockchain maar kunnen niet meer voor betalingen worden gebruikt. Een dergelijke overboeking verlaagt niet bij elk token automatisch de waarde die het contract als totale voorraad rapporteert; een echte burn-functie kan die voorraad wel verlagen. Het is dus belangrijk de werking van het concrete contract te controleren.

Verbranden alle projecten cryptovaluta?

Nee, verbranding is niet verplicht en niet elk project gebruikt dit mechanisme. BNB is een bekend voorbeeld van een munt met periodieke verbrandingen, waarvan de aantallen openbaar worden gerapporteerd.

Het oorspronkelijke BNB-plan voorzag in het verwijderen van 100 miljoen BNB, de helft van de aanvankelijke voorraad van 200 miljoen. In januari 2022 vond de achttiende kwartaalverbranding plaats, de eerste volgens de Auto-Burn-formule. Daarbij werden ongeveer 1,68 miljoen BNB verwijderd. Deze formule verving de eerdere koppeling aan de activiteiten van de Binance-beurs.

Rond die achttiende verbranding was in totaal ongeveer 35 miljoen BNB verbrand. De oorspronkelijke voorraad bedroeg 200 miljoen BNB. Verdere verbrandingen moesten het aanbod uiteindelijk tot 100 miljoen BNB terugbrengen. Dit zijn historische cijfers uit januari 2022.

Ook het XRP Ledger vernietigt XRP. Voor een transactie geldt een kleine, door het protocol bepaalde transactiekost die bij verwerking onherroepelijk wordt vernietigd. Dat bedrag gaat niet naar Ripple, een validator of een andere ontvanger. De kost kan bij hogere netwerkbelasting stijgen om spam en overbelasting duurder te maken. Dit is iets anders dan Ripple die inkomsten uit “gas” ontvangt of simpelweg het toegestane aantal transacties verlaagt.

Niet ieder project heeft een verbrandingsprogramma nodig of ingericht. Bitcoin heeft bijvoorbeeld een maximum van 21 miljoen BTC, waarvan in januari 2022 nog niet alles was uitgegeven. Daarnaast staan er bitcoins op adressen die jarenlang niet zijn gebruikt. Zo’n stilstaand saldo kan van een langetermijnhouder zijn, maar kan ook samenhangen met verloren toegang.

Als alle mogelijkheden om de privésleutels te herstellen werkelijk verloren zijn, kunnen de bijbehorende bitcoins niet meer worden uitgegeven. Dat heeft voor de beschikbare voorraad een vergelijkbaar gevolg als verbranding. Alleen inactiviteit bewijst echter niet dat de sleutels verloren zijn, en maakt het saldo niet tot een aantoonbare burn-transactie.

Hoe helpt tokenverbranding?

Dus, nu je weet wat tokenverbranding is en hoe het werkt, blijft alleen de vraag — waarom zou je het doen?

Een reden om tokens te verbranden is het beperken van het aanbod, in de hoop de waarde van de resterende tokens te ondersteunen. Dit wordt soms vergeleken met aandeleninkoop. Bij een aandeleninkoop besteedt een bedrijf echter middelen aan de aankoop van aandelen; een tokenburn hoeft geen aankoop of uitkering aan houders in te houden.

Bij gelijkblijvende vraag kan minder beschikbaar aanbod opwaartse prijsdruk geven. Een koersstijging volgt daar niet automatisch uit: de vraag kan afnemen en een geplande verbranding kan al in de prijs zijn verwerkt. De omvang en herkomst van de verbrande tokens tellen eveneens mee.

Een andere toepassing is Proof of Burn, een mechanisme voor de toewijzing van kansen om blokken te produceren. Niet alle deelnemers beginnen tegelijk en niet iedereen wil mininghardware gebruiken. Sommige protocollen laten deelnemers daarom aantonen dat zij munten hebben opgeofferd.

Bij Proof of Burn op blockchains geldt verbranding als een economische inzet in plaats van uitsluitend voortdurend rekenwerk. Afhankelijk van het protocol vergroot die inzet de kans om een blok te produceren en een beloning te ontvangen. Dat is geen onvoorwaardelijk recht op een evenredige winst. De methode kan minder rekenwerk vereisen dan uitsluitend Proof of Work, maar de totale energiebehoefte hangt af van het ontwerp; Slimcoin combineert bijvoorbeeld meerdere mechanismen.

In Slimcoin neemt het effectieve gewicht van verbrande munten na verloop van tijd af. Dat beperkt het blijvende voordeel van vroege deelnemers en kan nieuwe verbrandingen aantrekkelijk maken. Dit is een eigenschap van die implementatie, geen algemene regel van tokenverbranding of garantie op een volledig gelijke verdeling.

Is tokenverbranding goed of slecht?

Dus, uiteindelijk, is het verbranden van cryptovaluta iets goeds of niet? Helaas is er geen eenduidig antwoord, aangezien elk geval van verbranden een andere reactie oproept.

Net zoals aandeleninkoop, kunnen crypto‑inkoop en verbranden zowel positieve als negatieve effecten hebben. Het hangt allemaal af van het sentiment van investeerders en gebruikers, of hoe de nieuwe aanbod‑ en vraagdynamiek de prijzen beïnvloedt.

Verbranding is op zichzelf geen bewijs van een goed of slecht project. Het is een manier om tokens onbruikbaar te maken of de voorraad te verlagen. Het nut hangt af van het doel, de uitvoering en het effect op gebruikers, niet alleen van een beloofde koersstijging.

Niet alle projecten hebben een uiteindelijke maximale voorraad. Een bekend voorbeeld is Dogecoin (DOGE), dat in 2013 als humoristisch project begon en ook na de eerste jaren bleef bestaan. Het protocol blijft volgens vaste regels nieuwe munten uitgeven, met een begrensde uitgifte per blok en per jaar maar zonder einddatum voor de uitgifte.

Bij een munt met voortdurende uitgifte kan verbranding een deel van die uitgifte compenseren, als het protocol of de houders daarvoor kiezen. Daarmee is niet gezegd dat Dogecoin een dergelijk verbrandingsprogramma heeft, of dat het aanbod netto daalt. Of verbranding nuttig is, hangt af van de uitgifte, het daadwerkelijke gebruik en het plan van het afzonderlijke project. Die factoren zijn relevant bij onderzoek naar een munt die je wilt minen, kopen of verhandelen.