Omer Khan, technisch directeur van Kresus – interviewreeks

Omer Khan is technisch directeur van Kresus. Daar leidt hij de ontwikkeling van blockchaintechnologie, met de nadruk op native blockchains, consensusmechanismen en infrastructuur voor digitale activa. Hij heeft meer dan 16 jaar ervaring met het opbouwen en aansturen van engineeringteams en heeft een achtergrond in bedrijfsinfrastructuur, AI en blockchain. In zijn werk verbindt hij blockchainsystemen met de beveiligings-, interoperabiliteits- en operationele vereisten van financiële dienstverlening.

Kresus ontwikkelt blockchainoplossingen voor consumenten en bedrijven, waaronder digitale wallets, walletinfrastructuur onder eigen merk, tokenisatie, betaalprocessen met stablecoins en maatwerkintegraties met blockchains. Het platform is ontworpen om digitale activa gebruiksvriendelijker te maken en bedrijven te ondersteunen bij het verplaatsen van financiële processen naar de blockchain. In dit interview bespreekt Khan de infrastructuur achter getokeniseerde activa, de rol van stablecoins bij de afwikkeling, financiën op meerdere blockchains en de controlemaatregelen die nodig zijn wanneer AI-agenten met financiële activa werken.

Je loopbaan omvat bedrijfsinfrastructuur, AI en nu de ontwikkeling van blockchaintechnologie bij Kresus. Wat heeft je er uiteindelijk van overtuigd dat blockchain een fundamentele laag voor financiële dienstverlening kan worden, in plaats van slechts een speculatieve technologie?

In de bedrijfsinfrastructuur was het duurste wat ik zag nooit rekenkracht of opslag. Het waren organisaties die elkaars databases niet vertrouwden. Bij één transactie zijn een broker, een bewaarder, een effectenregisterhouder, een clearinginstelling en een fondsadministrateur betrokken. Elk van hen houdt er een eigen versie van de werkelijkheid op na, en grote aantallen medewerkers en batchverwerkingen controleren elke nacht of die versies overeenkomen. T+1 en T+2 bestaan vooral om die reden, niet omdat geld verplaatsen technisch moeilijk is.

Wat mijn kijk veranderde, was het besef dat blockchain eigenlijk geen database is. Het is een manier waarop partijen die elkaar niet vertrouwen één toestandsmachine kunnen delen. Toen ik het zo ging bekijken, deed de speculatie er niet meer toe. Als het grootboek zelf afdwingt wie wat bezit en volgens welke regels, en geld en activa atomair tegen elkaar afwikkelt, hoef je het probleem van de reconciliatie niet bij te lappen: je neemt het weg.

Tokenisatie breidt zich steeds verder uit van cryptovaluta naar effecten, fondsen, schatkistpapier, vastgoed en andere activa uit de reële wereld. Wat zijn vanuit infrastructuurperspectief de grootste technische obstakels die voorkomen dat getokeniseerde activa op institutionele schaal worden ingezet?

Vier dingen, en geen daarvan is: ‘We kunnen geen token aanmaken.’ Dat probleem is opgelost.

Ten eerste: identiteit en naleving van regelgeving moeten met het activum meereizen. Bij een getokeniseerd fondsaandeel moet op elke blockchain en bij elke overdracht duidelijk zijn wie het mag bezitten. Het officiële register, dat doorgaans wordt bijgehouden door een gereguleerde effectenregisterhouder, moet op elk moment overeenkomen met de blockchain. Die twee synchroon houden is moeilijker dan het aanmaken van tokens ooit was.

Ten tweede: vertrouwelijkheid. De meeste instellingen willen hun handelsposities niet op een grootboek zetten dat concurrenten in realtime kunnen volgen. Daarom winnen privacygerichte netwerken zoals Canton terrein bij banken en DTCC, en is het verbinden van private omgevingen met openbare liquiditeit een van de moeilijkste technische vraagstukken waaraan we werken.

Ten derde: de geldzijde van de transactie. Een transactie heeft twee kanten: het activum en het geld. Als het activum een token is, maar het geld nog steeds via een bankoverschrijving wordt verplaatst, verlies je het grootste deel van het voordeel. De token is binnen enkele seconden klaar, de overschrijving duurt uren en iemand moet ze handmatig aan elkaar koppelen. Voor echte levering tegen betaling is gereguleerd geld op dezelfde infrastructuur nodig: stablecoins, getokeniseerde deposito’s en uiteindelijk geld van de centrale bank.

Ten vierde: duidelijkheid over regelgeving, en die houdt de oplossing van het derde punt tegen. Banken kunnen vandaag al getokeniseerde deposito’s ontwikkelen. Maar ze kunnen nog niet bepalen hoeveel kapitaal ze moeten aanhouden tegenover tokens op openbare blockchains, of een betaling met stablecoins juridisch geldt als definitieve afwikkeling, en welke on-chain geldmiddelen een gereguleerd fonds mag accepteren. De regels voor stablecoins worden nog gefaseerd ingevoerd. Technische tekortkomingen kunnen ingenieurs omzeilen. Juridische onzekerheid niet.

Veel gesprekken over tokenisatie richten zich op de uitgifte, maar de grootste uitdaging kan ontstaan nadat een activum op de blockchain staat. Hoe belangrijk zijn interoperabiliteit, liquiditeit en composability om te bepalen of getokeniseerde activa uit de reële wereld daadwerkelijk worden geaccepteerd?

Ze bepalen bijna alles. Een token kan zijn uitgegeven en juridisch verhandelbaar zijn, maar toch nooit worden verhandeld. De eerste golf heeft bewezen dat de infrastructuur werkt: de waarde van getokeniseerde activa uit de reële wereld (RWA’s) bedraagt per oktober ongeveer $39–46 miljard, stablecoins niet meegerekend. Ongeveer een derde daarvan bestaat uit schatkistpapier. Maar het grootste deel van de activiteit bestaat nog steeds uit inschrijvingen en terugbetalingen, niet uit handel.

De waarde blijkt eruit wanneer je met het activum iets kunt doen: op zondag om twee uur ’s nachts afwikkelen tegen stablecoins, als onderpand dienen zonder rendement op te geven, in een kluis worden bewaard en kopers op andere blockchains bereiken. Dat BUIDL als onderpand wordt geaccepteerd op Binance, Deribit en Crypto.com is precies een stap in die richting.

Het probleem is dat voor een effect regels gelden over wie het mag bezitten, terwijl DeFi ervan uitgaat dat iedereen alles mag bezitten. Om een andere blockchain of een ander protocol te bereiken, moet er meestal een representatie van het activum worden gemaakt. Dat is prima, zolang die volledig gedekt is, terug te voeren is op één officieel register en de aandeelhoudersrechten niet kan overdragen aan iemand die daar geen recht op heeft.

U hebt uitgebreid gewerkt aan het overbruggen van activa tussen netwerken als Ethereum, Solana, Arbitrum, Optimism en Avalanche. Denkt u dat blockchainfinanciering ook in de toekomst uit meerdere chains zal bestaan, of zal de liquiditeit zich uiteindelijk concentreren rond een kleiner aantal dominante afwikkelingslagen?

Het blijft een landschap van meerdere chains, omdat verschillende onderdelen van de financiële sector verschillende dingen van een chain nodig hebben en geen enkele chain in alles de beste kan zijn.

Een bank die posities van cliënten verplaatst, heeft privacy en toegangsbeheer nodig. Een betalingsbedrijf heeft lage kosten en snelle afwikkeling nodig, ook bij zeer hoge volumes. DeFi heeft open composability nodig, zodat iedereen op alles kan voortbouwen. Daarvoor zijn Ethereum en zijn L2-netwerken nog steeds de aangewezen keuze; Ethereum alleen al vertegenwoordigt bijna de helft van de totale waarde van getokeniseerde reële activa (RWA). Deze ontwerpkeuzes werken elkaar tegen. Daarom blijven chains concurreren op verwerkingscapaciteit en kosten, terwijl ze de beveiliging op peil proberen te houden. Die concurrentie is gezond. We hebben gezien wat er gebeurt als alles zich op één chain concentreert: toen Ethereum in 2021 overbelast raakte, liepen de transactiekosten op tot tientallen dollars per transactie. Dat is een belangrijke reden waarom L2-netwerken bestaan.

Ook zeggenschap speelt een rol. Grote instellingen willen invloed hebben op hun eigen infrastructuur. Circle lanceerde in september zijn eigen chain, Arc, en Stripe en Robinhood hebben aangekondigd dat ook zij een eigen chain gaan lanceren. DTCC, waarschijnlijk de meest behoudende instelling op de financiële markten, lanceert zijn tokenisatiedienst gelijktijdig op twee chains: Canton en zijn eigen private netwerk. Stellar en Arc staan gepland voor 2027. Volgens mij is dat de juiste aanpak, want als de markt aan één netwerk wordt gebonden, ontstaat er één storingspunt.

Ik zou wel voorzichtig zijn met de aanname dat de liquiditeit zich gelijkmatig verspreidt. Ze concentreert zich op plekken waar al vertrouwen en diepte zijn. Op traditionele markten werkt het net zo: er zijn veel handelsplatforms, maar daaronder ligt één centraal systeem voor afwikkeling en registratie. DTCC brengt dat model naar de blockchain. De token behoudt zijn bestaande CUSIP, ongeacht op welke chain hij staat, en DTC blijft de officiële administratie bijhouden. Het echte product is dus de laag die de chains met elkaar verbindt: één identiteit en één registratie voor het activum, waar het zich ook bevindt.

Uit ons werk aan bruggen tussen Ethereum, Solana, Arbitrum, Optimism en Avalanche blijkt dat vooral van belang is wie garant staat voor het activum wanneer het wordt verplaatst. Hacks van bruggen hebben de sector miljarden gekost, en elke risicocommissie herinnert zich die incidenten. Bij gereguleerde activa moet de uitgifte-instelling de verplaatsing controleren en moet die gekoppeld zijn aan één officiële registratie die kan worden bevroren en gecorrigeerd als er iets misgaat.

Chainabstractie is bedoeld om een groot deel van de complexiteit van interactie met verschillende netwerken weg te nemen. Hoe belangrijk is het om de blockchaininfrastructuur onzichtbaar te maken voor de eindgebruiker als Web3-toepassingen ook bij het grote publiek ingang moeten vinden in de financiële sector?

Voor de financiële sector en het grote publiek is dat allesbepalend. Niemand die een beleggingsapp gebruikt, denkt na over Fedwire of het clearinghuis. Als we een pensioenspaarder vragen een netwerk te kiezen, gastokens aan te houden, bestedingslimieten goed te keuren en een transactie via een brug te bevestigen, zijn we die gebruiker al kwijt — en terecht.

Abstractie moet wel eerlijk zijn. Complexiteit verbergen is prima. Risico verbergen niet. Als de activa van een gebruiker als een via een brug overgezette representatie op een andere chain staan, moet iemand in de keten dat risico dragen en daarvoor verantwoordelijk zijn. Meestal hoort dat het platform te zijn, niet de gebruiker.

Bij Kresus is dat vanaf het begin het uitgangspunt geweest: herstelbare wallets zonder seedphrases, sponsoring van transactiekosten en routering die automatisch de chain voor u kiest. Het mooiste compliment dat een gebruiker ons kan geven, is: „Ik wist niet dat dit op een blockchain draaide.”

Gedecentraliseerde platforms voor eeuwigdurende futures, zoals Hyperliquid, hebben laten zien dat handelsinfrastructuur op de blockchain met gecentraliseerde exchanges kan concurreren op zowel liquiditeit als gebruikerservaring. Wat zegt de groei van DeFi-derivaten over de toekomstige structuur van cryptomarkten?

Het laat zien dat mensen naar handelsplatforms op de blockchain overstappen wanneer het product minstens zo goed is als wat ze op een gecentraliseerde exchange krijgen, en daar iets aan toevoegt wat zo’n exchange niet kan bieden, zoals zelfbeheer van activa, atomaire afwikkeling en posities die iedereen kan verifiëren.

Hyperliquid is daarvan het duidelijkste bewijs. In mei bedroeg het handelsvolume ongeveer 6,6% van het totale volume in perpetual futures op gecentraliseerde exchanges en ongeveer 14% van dat van Binance. Het is een volledig on-chain orderboek dat op snelheid en diepte concurreert met gecentraliseerde exchanges. Nog interessanter is HIP-3, waarmee ontwikkelaars op die infrastructuur hun eigen markten voor perpetual futures kunnen lanceren. Die verwerkten die maand meer dan $62 miljard aan handelsvolume, waarvan een groot deel betrekking had op aandelen. Dat geeft een voorproefje van de toekomstige structuur: gedeelde infrastructuur voor ordermatching en margin, met daarbovenop tal van marketmakers en gebruikersinterfaces.

De bredere les is dat de marktstructuur uiteenvalt in afzonderlijke onderdelen. Bewaring, ordermatching, clearing en afwikkeling hoeven niet langer binnen hetzelfde bedrijf plaats te vinden. Dat is gezond, want de les van FTX was juist wat er gebeurt wanneer één bedrijf alle vier in handen heeft. Op termijn verwacht ik dat gereguleerde getokeniseerde aandelen de onderliggende activa en het onderpand voor die derivatenlaag worden, in plaats van dat synthetische posities de aandelen vertegenwoordigen.

De SEC en andere toezichthouders hebben steeds vaker gekeken naar regelgevingskaders die meer ruimte kunnen bieden voor experimenten met getokeniseerde effecten. Wat voor regelgevingsklimaat zou ontwikkelaars voldoende vrijheid geven om te innoveren, en tegelijk de bescherming bieden die institutionele beleggers nodig hebben?

Een omgeving waarin de regels afhangen van het risico, niet van de technologie, en waarin je binnen duidelijke grenzen kunt experimenteren, met uitzicht op permanente regels. Drie zaken zijn het belangrijkst.

Ten eerste: dezelfde activiteit, dezelfde regels. Zoals commissaris Peirce het zegt: getokeniseerde effecten zijn nog steeds effecten, dus de essentiële waarborgen blijven gelden: een duidelijke juridische eigendomstitel, definitieve afwikkeling, afgescheiden cliënttegoeden en iemand die verantwoordelijk is wanneer code faalt. Er moet duidelijkheid komen over welke regels uit het papieren tijdperk kunnen worden aangepast.

Ten tweede: proeftuinen met echte gebruikers en duidelijke grenzen. De innovatievrijstelling van de SEC, die in september werd aangekondigd, komt aardig in de buurt: vijf jaar, volumelimieten, gescreende deelnemers en een vetorecht voor de uitgever bij tokenisatie door derden. Een proeftuin moet ook aansluiten op het bestaande systeem. Medio 2025 waren er binnen Europa’s DLT-proefproject slechts drie erkende handelsplatformen en vond er nauwelijks handel plaats, vooral omdat die geen aansluiting konden krijgen op bestaande afwikkelsystemen of op centralebankgeld.

Ten derde: accepteer dat naleving met code kan worden afgedwongen. Als een smart contract overboekingen naar niet-geverifieerde wallets kan blokkeren, gestolen activa kan bevriezen en transacties binnen enkele minuten kan melden, moet dat als naleving gelden. Geef toezichthouders live inzicht in het grootboek en ze zien meer dan ooit uit rapportages aan het einde van de dag bleek.

Institutionele partijen tonen steeds meer belangstelling voor getokeniseerde activa, stablecoins en op blockchain gebaseerde afwikkeling. Waar denkt u dat traditionele financiële instellingen blockchain het eerst zullen invoeren: bij uitgifte, bewaring, betalingen, handel, onderpandbeheer of afwikkeling?

Eerst getokeniseerd geld; de rest volgt daaruit. Stablecoins en getokeniseerde bankdeposito’s vormen de basis, omdat voor elke andere toepassing geld nodig is dat via dezelfde infrastructuur loopt als het activum. Zonder dat worden getokeniseerde activa via een bankoverschrijving afgewikkeld. De invoering is al volop gaande: de waarde van stablecoins ligt boven de $300B, grote banken lanceren getokeniseerde deposito’s en reservefondsen, en kaartnetwerken wikkelen betalingen af in stablecoins. Ook intern is dit het makkelijkst te verkopen, omdat het inspeelt op een treasuryprobleem dat banken al hebben: geld overmaken tussen entiteiten en tijdzones buiten de openingstijden van banken.

Daarna volgen onderpandbeheer en afwikkeling, omdat die kosten wegnemen waar instellingen nu al mee te maken hebben. Onderpand verplaatsen gaat tegenwoordig traag, kan alleen tijdens kantooruren en legt beslag op de balans. Getokeniseerde Amerikaanse staatsobligaties of aandelen in geldmarktfondsen binnen enkele minuten verplaatsen, ook buiten kantooruren en betaald met getokeniseerd geld, levert direct rendement op. Daarom zien we de eerste serieuze activiteit bij intraday-repo’s, financiering met Amerikaanse staatsobligaties buiten kantooruren op Canton en getokeniseerde geldmarktfondsen die als marge worden gebruikt.

De uitgifte is al volop op gang en zal blijven groeien, omdat de uitgever er controle over heeft en ze aansluit op bestaande distributiekanalen. Bewaring volgt de activa. Handel komt als laatste. Daarbij spelen best execution, regels voor handelsplatformen en de marktstructuur een rol: de onderdelen van het systeem die het traagst veranderen. De vrijstelling van de SEC zet dat proces zorgvuldig en doelbewust in gang.

Kresus ontwikkelt ook AI-aangedreven DeFi-tools en -agenten die strategieën kunnen identificeren en mogelijk transacties kunnen uitvoeren. Waar ziet u de grootste meerwaarde van AI voor blockchainmarkten, en op welke punten moet de sector voorzichtig zijn met het geven van controle over financiële activa aan autonome systemen?

AI is bijzonder goed in de onderdelen van DeFi die mensen kunnen overweldigen: de risicoparameters van dertig protocollen doornemen, posities de klok rond bewaken, een transactie simuleren voordat je die ondertekent, in gewone taal uitleggen waarmee je instemt en een kwaadaardig contract of een ontkoppeling van de koppeling vroegtijdig signaleren. Dat levert echt meerwaarde op en zo wordt DeFi bruikbaar voor mensen die niet de hele dag op Discord willen doorbrengen.

Waar ik voorzichtig mee ben, is autonomie over activa. Een agent die iets aanbeveelt, is heel wat anders dan een agent die iets ondertekent. Mijn uitgangspunt is dat agenten bevoegdheden krijgen, geen sleutels: sessiesleutels met beperkte bevoegdheden, bestedingslimieten, toegestane contracten en acties, simulatie voordat er iets wordt verzonden, menselijke goedkeuring boven een bepaalde drempel en een controleerbaar auditspoor. Met een smartcontractwallet kun je dat in code afdwingen, in plaats van erop te hopen dat het model zich goed gedraagt. Zo pakken we het bij onze eigen agenten bij Kresus aan: ze kunnen een strategie vinden, simuleren en toelichten, maar handelen alleen binnen de grenzen die de gebruiker heeft goedgekeurd.

Het systeemrisico baart me meer zorgen dan één agent die de fout in gaat. Als duizenden agenten op vergelijkbare modellen draaien en dezelfde signalen lezen, zullen ze massaal dezelfde transactie aangaan en op hetzelfde moment uitstappen. Dat is de flitscrash van 2010, maar dan met minder frictie. De sector moet daarom ook op marktniveau rekening houden met het gedrag van agenten: met handelsonderbrekers, snelheidslimieten en standaarden voor de identiteit van agenten, zodat tegenpartijen weten wanneer ze met software te maken hebben.

Als u vijf jaar vooruitkijkt, welke ontwikkeling zal volgens u de grootste impact hebben op financiën op basis van blockchain: getokeniseerde effecten, stablecoins, gedecentraliseerde derivaten, abstractie van blockchains, AI-aangedreven financiële agenten of iets heel anders?

Als ik er één moet kiezen, zijn het stablecoins, maar dan vooral als de geldcomponent die al het andere mogelijk maakt. Getokeniseerde effecten kunnen niet goed worden afgewikkeld zonder geld op de blockchain. Voor derivaten op de blockchain is marge in stablecoins nodig. AI-agenten hebben geld nodig dat ze via code kunnen uitgeven. Abstractie van blockchains komt grotendeels neer op het routeren van dollars. Stablecoins zijn de basis waarvan al het andere afhankelijk is en nu er federale regels aankomen, zullen ze uitgroeien tot gereguleerde infrastructuur in plaats van een tijdelijke oplossing voor crypto.

Het moment waarop ik zou letten, is wanneer de grote hoeveelheden onderpand, Amerikaanse staatsobligaties en geldmarktfondsen op grote schaal 24/7 tegen getokeniseerd geld worden verhandeld. Een bank die op zaterdagavond liquiditeit nodig heeft, moet tegenwoordig wachten tot maandag. Zodra die bank getokeniseerde kortlopende Amerikaanse staatsobligaties als onderpand kan geven en binnen enkele minuten getokeniseerde dollars kan ontvangen, op elke dag van de week, verandert de economische logica van het hele systeem: minder ongebruikt kapitaal, lagere margebuffers en minder afwikkelingsrisico. Dat is geen cryptoverhaal. Het draait om de balans, en balansen zijn wat instellingen in beweging brengt.

Over vijf jaar zullen we het volgens mij geen ‘blockchainfinanciering’ meer noemen. Het wordt gewoon financiële dienstverlening die sneller wordt afgewikkeld, continu operationeel is en transacties automatisch afstemt. Daarom ben ik destijds deze sector in gegaan.

Bedankt voor het geweldige interview. Lezers die meer willen weten over digitale wallets, tokenisatie en blockchaininfrastructuur voor financiële dienstverlening kunnen terecht bij Kresus.