De eerste strafrechtelijke aanklacht tegen Sam Bankman-Fried: uitleg van het document uit december 2022

Op 13 december 2022 maakten federale aanklagers in het Southern District of New York een strafrechtelijke aanklacht tegen Sam Bankman-Fried (SBF) openbaar. Het oorspronkelijke document bevatte acht aanklachtpunten, waaronder fraude tegen klanten en kredietverstrekkers via communicatie tussen staten of met het buitenland, en samenzwering om de Verenigde Staten te bedriegen en campagnefinancieringswetten te overtreden. Dit artikel bespreekt die eerste aanklacht zoals die toen luidde, niet een rechterlijk oordeel of het volledige latere procesverloop.

Het eerste aanklachtpunt heet Samenzwering tot fraude tegen klanten via communicatiemiddelen. De inhoud luidt in vertaling:

Vanaf ten minste ongeveer 2019 tot en met ongeveer november 2022 zouden Samuel Bankman-Fried, ook bekend als SBF, en andere bekende en onbekende personen in het Southern District of New York en elders opzettelijk en bewust hebben afgesproken fraude via communicatiemiddelen te plegen, zoals bedoeld in 18 U.S.C. § 1343.

De aanklagers stelden daarmee opzet tegenover de verklaringen van Bankman-Fried destijds dat hij de interne werking van FTX onvoldoende begreep en dat vermenging van geld en de ondergang van de onderneming voortkwamen uit gebrekkig bestuur en een rommelige boekhouding. Hij besprak dit met de New York Times in een interview waaraan hij vanuit de Bahama’s deelnam. De termen opzettelijk en bewust geven het door de aanklagers gestelde geestelijke element aan. Dat deze woorden in de aanklacht staan, bewijst op zichzelf geen schuld en ontneemt de verdachte zijn verweer niet.

Volgens de aanklacht zouden Bankman-Fried en anderen een plan hebben bedacht om geld en eigendommen te verkrijgen met valse voorwendselen, verklaringen en beloften. Zij zouden daarvoor teksten, tekens, signalen, beelden en geluiden via draad-, radio- en televisiecommunicatie tussen staten en met het buitenland hebben verzonden of laten verzenden. Meer bepaald zouden zij klantstortingen bij FTX.com hebben misbruikt om uitgaven en schulden van Alameda Research, Bankman-Frieds eigen cryptohedgefonds, te betalen en investeringen te doen. Genoemd worden 18 U.S.C. §§ 1343 en 1349.

Hiermee werd gesteld dat klantgeld voor andere belangen werd gebruikt. Los daarvan beschreef het gelinkte Reuters-bericht de aankoop van minstens 19 panden op de Bahama’s voor bijna 121 miljoen dollar door FTX, Bankman-Frieds ouders en leidinggevenden. Dat is niet hetzelfde als het bedrag van 300 miljoen dollar dat over een ruimere groep vastgoedaankopen werd gemeld. Het bericht bewijst op zichzelf niet hoe iedere aankoop werd gefinancierd. De kern van de aanklacht was de vermeende overheveling en vermenging van klantgeld ten behoeve van Alameda en andere doeleinden.

Het verschil met gewoon wanbeheer lag in het gestelde oogmerk tot misleiding. De Amerikaanse term fraude via communicatiemiddelen of wire fraud betekent niet dat iedere e-mail, sms of media-uiting automatisch strafbaar is. Het gaat om een frauderegeling met gebruik van communicatie tussen staten of met het buitenland om die uit te voeren; de vereiste bestanddelen moeten worden bewezen.

Het document bevatte daarnaast de aanklachtpunten Fraude tegen klanten via communicatiemiddelen, Samenzwering tot fraude tegen kredietverstrekkers via communicatiemiddelen en Fraude tegen kredietverstrekkers via communicatiemiddelen.

Samenzwering en het afzonderlijke fraudedelict hebben verschillende bestanddelen. Dat beide ten laste worden gelegd, bewijst niet dat de verdachte de fraude met succes heeft uitgevoerd; in dit stadium waren het beschuldigingen van de aanklagers.

Het vijfde aanklachtpunt heet Samenzwering tot fraude met grondstoffen. De gestelde feiten omvatten het volgende:

Bankman-Fried en anderen zouden opzettelijk en bewust rechtstreeks of indirect manipulatieve en misleidende middelen hebben gebruikt of geprobeerd te gebruiken in verband met swaps, grondstoffenverkopen tussen staten en contracten voor toekomstige levering volgens de regels van een geregistreerde entiteit. Het ging om frauderegelingen; onjuiste materiële verklaringen of het weglaten van feiten die nodig zijn om verklaringen niet misleidend te maken; en misleidende bedrijfspraktijken, inclusief pogingen daartoe. Zij zouden stortingen hebben misbruikt van FTX.com-klanten die swaps verhandelden of wilden verhandelen, om Alameda-uitgaven en -schulden te betalen en te investeren. De verwijzingen omvatten 7 U.S.C. §§ 9(1), 13(a)(5), 17 C.F.R. § 180.1 en de samenzweringsbepaling 18 U.S.C. § 371.

Dit onderdeel betreft de gestelde fraude met grondstoffen en swaps. Het beslist niet dat alle digitale activa dezelfde juridische classificatie hebben. Opzet en misbruik van klantgeld moesten worden bewezen en stonden niet uitsluitend door hun vermelding in de aanklacht vast.

Als handeling ter uitvoering van de samenzwering noemden de aanklagers dat Bankman-Fried en anderen rond juni 2022 in het Southern District of New York en elders klantstortingen van FTX.com zouden hebben misbruikt om onder meer leningverplichtingen van Alameda Research te voldoen.

Dit was een beschuldiging over een concreet voorval, geen bewijs dat toen al door de rechter was beoordeeld. Daarna volgde Samenzwering tot effectenfraude.

Het aangehaalde onderdeel gaat over financiële informatie voor investeerders:

Bankman-Fried en anderen zouden zijn overeengekomen investeerders in FTX.com te misleiden met onjuiste en misleidende informatie over de financiële toestand van FTX.com. Genoemd worden 15 U.S.C. §§ 78j(b), 78ff en 17 C.F.R. § 240.10b-5; de samenzwering werd ten laste gelegd op grond van 18 U.S.C. § 371.

Publieke verklaringen, berichten aan investeerders en andere communicatie kunnen relevant zijn als zij aan de bestanddelen voldoen en door bewijs worden ondersteund. De oorspronkelijke aanklacht rechtvaardigde niet de conclusie dat schuld al buiten redelijke twijfel was vastgesteld.

Daarop volgde Samenzwering tot witwassen. Dit betrof onder meer transacties die de aard, locatie, herkomst, eigendom of zeggenschap van fraudeopbrengsten zouden verhullen, en bepaalde transacties met crimineel verkregen vermogen. Buitenlandse banken zijn niet noodzakelijk betrokken bij ieder witwasdelict.

Het achtste aanklachtpunt luidde Samenzwering om de Verenigde Staten te bedriegen en campagnefinancieringswetten te overtreden. Dit onderdeel betrof de gestelde belemmering van overheidstaken en schendingen van verkiezingsfinancieringsregels, naast de beschuldigingen over klanten, investeerders en kredietverstrekkers.

Van ongeveer 2020 tot en met november 2022 zouden Bankman-Fried en anderen bewust zijn overeengekomen de Verenigde Staten te bedriegen in strijd met 18 U.S.C. § 371, en opzettelijk en bewust federale voorschriften over het doen, ontvangen en rapporteren van bijdragen, donaties of uitgaven te overtreden, zoals bedoeld in 52 U.S.C. § 30109(d)(1)(A) en (D).

De aanklagers beschreven vervolgens hoe die samenzwering zou zijn uitgevoerd. Ook dit was een beschuldiging, geen rechterlijke vaststelling dat alle handelingen bewezen waren.

Het gestelde doel was de rechtmatige taken van de Federal Election Commission door bedrieglijke en oneerlijke middelen te hinderen en te ondermijnen. Het ging om de uitvoering van regels over bronnen en bedragen van federale verkiezingsfinanciering, waaronder verboden op bedrijfsbijdragen en bijdragen via tussenpersonen die de werkelijke gever verbergen, overeenkomstig 18 U.S.C. § 371.

Dit onderdeel houdt verband met politieke donaties en het vermeende verhullen van hun herkomst en overtreden van regels, niet met de gedachte dat alle politieke donaties verboden zijn. Genoemd werden bijdragen op naam van anderen en bedrijfsbijdragen van in totaal 25.000 dollar of meer per kalenderjaar. Dit bedrag is geen algemene grens waaronder iedere donatie automatisch rechtmatig is.

De aanklacht bevatte ook vorderingen tot verbeurdverklaring van opbrengsten en betrokken vermogen, waarvoor wettelijke voorwaarden gelden. Openbaarmaking van de aanklacht betekende niet dat het vermogen automatisch werd afgepakt. Het volledige document is hier te lezen.