De Iranoorlog tot nu toe: Samenvatting, Analyse en Beleggingsinzichten

Sinds zaterdag, de 28^th februari, is het zich ontwikkelende conflict in het Midden-Oosten tussen Iran en zijn buurlanden, plus de VS, een actieve fase ingegaan. Tot nu toe heeft dit geleid tot een intensere bombardementencampagne, zowel door als tegen Iran, dan wat de regio sinds de invasie van Irak in 2003 heeft meegemaakt.

Het lijkt erop dat de regio in een veel groter conflict terechtkomt, dat veel analisten hadden verwacht, na de relatief ingetogen “12-Day War” van midden‑2025, waardoor ze een beperkt conflict verwachtten.

Voordat we dieper ingaan op de onderliggende oorzaken van het conflict, bespreken hoe het kan escaleren en de effecten op de financiële markten, moeten we enkele belangrijke gebeurtenissen tot nu toe bespreken.

Iranoorlog Tijdlijn: Belangrijke gebeurtenissen tot nu toe

De eerste stappen van de Iranoorlog

De VS en Israël initieerden preventieve aanvallen die de Iraanse opperste leider, de sjiitische geestelijke Khamenei, samen met het hoofd van de Revolutionaire Garde en andere hoge leiders, vermoordden.

De Iraanse vergelding ging veel verder dan wat er werd gedaan in de 12‑daagse oorlog van vorig jaar, waarbij het land niet alleen Israël, maar alle de Amerikaanse militaire bases binnen het bereik van zijn raketten en drones, ongeacht het gastland, aanpakte. Als gevolg daarvan werden Jordanië, de Verenigde Arabische Emiraten, Bahrein, Koeweit, Saoedi‑Arabie, Oman, Cyprus en Qatar allemaal getroffen, naast meerdere aanvallen op Israëlische militaire activa, steden, evenals Franse en Britse militaire bases.

Bron: BBC

In totaal heeft Iran al meer dan 500 ballistische raketten en 2.000 drones afgevuurd. Verschillende militairen en veel burgers werden gedood bij de aanval, evenals uitgebreide schade aan militaire bases, havens en luchthavens.

Tegelijkertijd is de Iraanse hoofdstad, Teheran, ook onderworpen aan een intense bombardementencampagne die militaire activa, politiebureaus en een meisjeschool (165 doden) en verschillende ziekenhuizen heeft getroffen.

Continue bombardementen over het hele Midden-Oosten

In de nevel van oorlog, tegenstrijdige verklaringen en verduisteringen door alle partijen, kan het moeilijk zijn om de snel evoluerende militaire situatie volledig te begrijpen.

Een eerste les van deze vroege dagen van het conflict is dat, gezien de schade veroorzaakt door de Iraanse aanvallen over het hele Midden-Oosten, duidelijk is dat westerse raketbeschermingssystemen niet zo efficiënt presteren als gewenst, wat misschien niet zo verrassend is na hun matige efficiëntie tijdens de 12‑daagse oorlog.

Dit kan problemen veroorzaken voor de VAE, vooral Dubai, dat intensief is aangevallen, inclusief verschillende luxe hotels, de internationale luchthaven, de Jebel‑Ali‑haven, het Amerikaanse consulaat en woonwijken. Als de situatie aanhoudt, kan dit de financiële systemen van het land onder druk zetten en zijn imago als veilig financieel‑ en zaken­centrum beschadigen.

Een andere opkomende les is dat Iran onwillig lijkt te zijn om een pad van de‑escalatie te volgen en alle oproepen tot het openen van onderhandelingen met de VS en/of Israël heeft afgewezen. Dit ondanks intensieve bombardementen door Amerikaanse en Israëlische luchtmachten en marines, die tot 2.000 afzonderlijke aanvallen claimen, inclusief 17 Iraanse schepen. Voor zover te zien, bereidt het Iraanse leiderschap zich voor op een intens en langdurig conflict.

Momenteel is de Straat van Hormuz, een strategisch knelpunt waardoor 20 % van de wereldwijde koolwaterstoffen stroomt, feitelijk gesloten voor scheepvaart, met verzekeraars die polissen annuleren en verschillende tankers die door drones zijn geraakt.

Matige schade aan oliefaciliteiten is ook geregistreerd, maar er zijn geen algemene aanvallen op olievelden of schepen geweest.

Bron: Forbes

De huidige militaire capaciteiten van Iran zijn moeilijk in te schatten, maar het recente neerstorten van drie F‑15’s in Koeweit en het feit dat de Amerikaanse vliegdekschipgroepen ver van de Iraanse kusten worden gehouden, kan erop wijzen dat Iran nog niet volledig is verzwakt, althans nog niet.

Swipe om te scrollen →

Waarom is de oorlog met Iran begonnen?

Hoewel de VS de situatie willen bestempelen als “grote gevechtsoperaties”, maakt de schaal van de Iraanse vergelding en het ontbreken van een einde in zicht het waarschijnlijk dat het als een echte oorlog zal worden beschouwd.

De kern van het conflict is een opeenstapeling van spanningen tussen Iran, Israël en de VS, voortvloeiend uit het Iraanse nucleair programma. Dit programma wordt al lange tijd gezien als een voorbereiding op de bouw van kernwapens, een “rode lijn” voor de vijanden van Iran, die herhaaldelijk zeiden klaar te staan om oorlog te voeren om te voorkomen dat het land kernwapens krijgt.

Een sterke motivatie om een nucleair Iran te vermijden is de aanhoudende vijandigheid van het land tegenover de VS en Israël, beide landen die het Iraanse leiderschap beschrijft als respectievelijk de Grote en Kleine Satan. Dus, ondanks de verzekeringen van Iran dat het programma puur voor energie‑ en civiel gebruik is, domineert scepsis de oprechtheid van deze claim.

Onderhandelingen over het nucleair programma zijn al jaren aan de gang, met veel vooruitgang, maar geannuleerd door verdere tegenslagen (zoals de eerste terugtrekking van de Trump‑administratie uit het JPCOA‑akkoord – Joint Comprehensive Plan of Action – in 2018) of de perceptie dat Iran niet te goeder trouw onderhandelde maar tijd kocht om meer splijtstof te vergaren.

Nu de oorlog alle onderhandelingen heeft stopgezet, is het risico dat Iran kernwapens ontwikkelt om deze oorlog te winnen veel hoger dan vandaag. Bovendien was de inmiddels overleden opperste leider Khamenei een van de belangrijkste tegenstanders binnen het Iraanse regime van nucleaire wapenontwikkeling, en heeft hij in 2003 een fatwa tegen kernwapens uitgevaardigd (fatwa’s zijn religieuze uitspraken over de islamitische wet).

Over het geheel genomen is het moeilijk te zeggen of de schaal van de massale Iraanse vergeldingen een verrassing was, of dat de Trump‑administratie het als een aanvaardbaar risico beschouwde om te voorkomen dat Iran kernwapens ontwikkelt.

“Trump zei dat de oorlog aanvankelijk werd ingeschat op vier tot vijf weken, maar voegde toe dat het Amerikaanse leger de capaciteit heeft om veel langer door te gaan dan dat.”

CNN

Complexe strategische berekeningen

Het conflict dat jaren aan het sudderen was, lijkt nu tot een kookpunt te komen. En het zou verder kunnen escaleren, nu alle partijen verstrikt raken in tegenstrijdige en wederzijds exclusieve standpunten.

Aan de VS‑Israël‑kant, is een nucleair bewapend Iran onaanvaardbaar, omdat het dan het enige land in het Midden-Oosten zou zijn met die capaciteit naast Israël.

De voortdurende steun van Iran aan groepen die vijandig zijn aan Israël of naburige Arabische staten (Libanese Hezbollah, Jemenitische Houthi’s, Iraakse sjiitische milities, en tot voor kort Assad in Syrië) heeft ook bijgedragen aan voortdurende vijandelijkheden.

De VS hoopt waarschijnlijk het Iraanse leger genoeg te verzwakken om een langdurige luchtondersteuningscampagne te kunnen voeren, waarbij de destabilisatie van het regime het ideale einddoel is.

Aan de Iraanse kant, wordt het conflict nu als existentieel gezien, waarbij de VS wordt gezien als niet tevreden te zullen zijn met minder dan een totale regime‑verandering, en misschien zelfs de opsplitsing van het land langs etnische lijnen.

Bovendien kan de nu tweemaal bombardement van het land tijdens onderhandelingen over het nucleair programma het onwillig maken om verdere onderhandelingen aan te gaan, omdat dit de inleiding kan zijn tot een derde ronde van bombardementen.

De Iraanse kant lijkt te willen profiteren van het uitputten van de westerse luchtverdedigingsvoorraad, die al door vier jaar oorlog in Oekraïne is uitgerekt, waardoor het goedkope en overvloedige aanvalsdrones kan inzetten om serieuze schade aan te richten.

“Het Missile Defense Project van het Center for Strategic and International Studies, een Washingtonse denktank, schatte dat in 2025 de VS tot 20 % van de Standard Missile‑3 (SM‑3) interceptors die ze verwachtte beschikbaar te hebben, afvuurde, en tussen 20 % en 50 % van de THAAD‑raketten.”

Bron: CSIS

Tegelijkertijd zijn de Arabische Golfstaten collaterale schade van de uitbreidende oorlog, waarbij de bombardementen hen dwingen een positie in te nemen waarin ze niet langer neutraal kunnen blijven en simpelweg logistieke hulp aan de VS kunnen bieden.

Dus zelfs als veel van deze soennitische staten onwillig zijn om zich uit te lijnen met Israël, lijken ze op een botsingskoers met het sjiitische Iran te staan.

“Alle rode lijnen zijn al overschreden. Er zijn aanvallen op infrastructuur. Er zijn aanvallen op onze woonwijken. En de effecten van deze aanvallen zijn zeer duidelijk. Wat betreft mogelijke vergelding, alle opties liggen bij ons leiderschap. Maar we moeten heel duidelijk maken dat aanvallen als deze niet onbeantwoord zullen blijven en niet onbeantwoord kunnen blijven.””

Majed al Ansari – Qatar’s foreign ministry spokesman

Hoe de Iranoorlog de wereldmarkten zou kunnen beïnvloeden

Het is riskant om op dit vroege moment, na een grote verstoring zoals het begin van deze oorlog met Iran, enige voorspelling of conclusie te trekken. Echter, een paar dagen na de opening van de markt verschijnen er al enkele patronen.

Natuurlijk zullen beleggers uiteindelijk de ernst van de situatie correct willen inschatten en de evolutie van het conflict volgen.

Als vuistregel geldt: hoe groter het conflict evolueert en/of hoe langer het duurt, hoe slechter en meer verspreid de gevolgen zullen zijn.

Olie & gas

Het is niet verrassend dat duizenden luchtaanvallen en raketaanvallen in het Midden-Oosten eerst en vooral economische gevolgen hebben voor de wereldwijde olie‑ en gasleveringen.

Tot nu toe is de prijsbeweging van olie relatief bescheiden geweest, vooral gezien de aanvallen op de exportfaciliteiten van Saoedi‑Arabie, tankers en Iraanse pijpleidingen.

Het lijkt erop dat markten ofwel zelfgenoegzaam zijn of beoordelen dat dit een snelle opflakkering zal zijn, en alleen de tijd zal leren welke interpretatie correct is.

Bron: OilPrice

Gasprijzen hebben veel sterker gereageerd, aangezien Qatar de productie bij zijn enorme LNG‑faciliteiten heeft onderbroken, verantwoordelijk voor een tweetal procent van de wereldwijde LNG‑levering.

Dit is vooral het geval voor de Europese gasprijzen, aangezien het continent op dat moment probeert de Russische gasleveringen af te bouwen, waardoor het kwetsbaar wordt voor LNG‑leveringen uitsluitend uit de VS, of misschien Australië. De Europese gasprijzen liggen ongeveer 75 % hoger dan de slotkoers van vrijdag.

Echter, tot nu toe is de prijsschok verre van die die de EU in 2022 tijdens de invasie van Oekraïne ervaarde, waarbij de huidige prijs nog steeds een fractie is van de gasprijs in die periode.

Bron: Trading Economics

Echter, dit betekent niet dat een evenwichtige portefeuille niet kan profiteren van olie‑ en gas‑aandelen in veilige jurisdicties zoals die in het westelijk halfrond, vooral als het conflict verder escaleert en de wereldwijde olie‑ en gasprijzen snel stijgen.

Goud & zilver

Net zoals de verwachtingen van torenhoge olieprijzen tot nu toe teleurstellend waren, geldt hetzelfde voor goud, dat tot nu toe niet sterk heeft gereageerd op het conflict. Als er iets is, daalde de prijs na een initiële opleving. Hetzelfde kan gezegd worden over zilver, dat een zeer volatieel einde van 2025 & begin van 2026 had.

Bron: Trading Economics

Echter, goud is historisch gezien een toevluchtsoord voor geld tijdens oorlogen, en heeft een lange traditie in het Midden-Oosten. Dus als de oorlog escaleert of langer duurt dan de markten momenteel verwachten, kunnen we een stijging in de vraag naar goud zien.

Beleggers moeten ook overwegen dat goud de afgelopen 12 maanden in een stijgende reeks zat, dus het is mogelijk dat, uiteindelijk, een deel van de “vlucht naar veiligheid” al was ingeprijsd, wat de recente afwezigheid van radicale prijsbewegingen verklaart.

Bitcoin

Bitcoin en crypto’s zijn tamelijk populair in Iran, met tot $8 mrd‑$11 mrd aan crypto‑transacties in het land vorig jaar, deels doordat sancties het moeilijk maken geld in en uit het land te verplaatsen. Het lijkt dat een deel van dit geld vroeg in het conflict uit het land is verplaatst.

In tegenstelling tot goud, worstelde Bitcoin de afgelopen maanden, tot het punt dat sommigen het een nieuwe “crypto‑winter” noemden. Dit resulteerde echter niet in nieuwe dieptepunten bij het nieuws van de oorlog met Iran, waarbij digitale goud Bitcoin zelfs herstelde na het nieuws.

“Deze keer was de prijsontwikkeling constructief, bitcoin steeg ondanks de toenemende instabiliteit … Deze divergentie is significant. Het ontbreken van significante liquidaties ondanks stijgende rendementen en geopolitieke spanningen suggereert dat de positionering is aangepast ten opzichte van eerdere episodes.”

James Butterfill – Hoofd onderzoek bij CoinShares (CSHR )

Dit zou een nieuw stadium voor Bitcoin en andere digitale valuta’s kunnen weerspiegelen, waarbij ze beginnen te reageren op een vergelijkbare manier als goud en andere “veilige haven”‑activa in geval van internationale en geopolitieke instabiliteit.

Duurzame energie, groene ammoniak & chemicaliën

In het geval dat olie‑ en gasprijzen de komende weken verder stijgen, zouden de winnaars alternatieve energiebronnen zijn die niet afhankelijk zijn van importen uit het Midden-Oosten.

Dit zal gelden voor nutsbedrijven met grote duurzame capaciteiten in regio’s die afhankelijk zijn van fossiele brandstofimporten, zoals de EU en Azië.

Fossiele brandstoffen worden niet alleen gebruikt voor transport en verwarming; ze zijn ook een belangrijke grondstof voor de chemische industrie. Dus in die context kunnen chemicaliën geproduceerd in regio’s met goedkope gas, zoals de VS, zeer winstgevend worden om te exporteren naar regio’s met een tekort aan aardgas.

Hetzelfde geldt voor ammoniak, inclusief groene ammoniak geproduceerd uit hernieuwbare bronnen (volg de link voor 5 aandelen die actief zijn in dit veld), aangezien de energie‑input van groene ammoniak ongewijzigd blijft, maar de wereldmarktprijs van kunstmest waarschijnlijk zal stijgen.

Scheepvaart

Toen de handelsroute door de Rode Zee werd gesloten door de bombardementen van de Houthi’s, profiteerden veel scheepvaart‑aandelen sterk, omdat het omzeilen van Afrika in plaats van via het Suezkanaal de vraag naar vrachtschepen kunstmatig verhoogde.

Echter, als de Straat van Hormuz langdurig gesloten blijft, kan het tegenovergestelde gebeuren. Met minder export van gas, olie en chemicaliën zullen veel scheepvaartbedrijven lijden onder minder vraag, vooral die gespecialiseerd in tankers die deze goederen vervoeren. Een krimpende economische activiteit in Japan, Korea en Europa door hoge energieprijzen zou de vraag naar scheepvaart verder schaden.

Als olie‑ en gasvelden ernstig worden beschadigd, kan dit ook de productie langdurig dempen en de vraag naar scheepvaart dienovereenkomstig verminderen.

Europa & Azië

In de jaren zeventig was de Yom‑Kippur‑oorlog een belangrijke trigger voor de olieschokken en de daaropvolgende stagflatie die het hele decennium kenmerkte. In 2026 is de VS veel minder afhankelijk van olie uit het Midden-Oosten dan in de jaren zeventig, dankzij de schalie‑oliereductie. Dit geldt niet voor Europa en Azië (ex‑China).

Op 4^th februari beleefde de Koreaanse markt de grootste een‑dag‑crash ooit, met een daling van 12 %. De aandelenmarkten van Japan en Taiwan daalden respectievelijk met 3,6 % en 4,2 %.

“Veel van de plekken waar mensen zich vóór de Iraanse aanvallen in diversifiëren, lijken nu het meest kwetsbaar. De ‘verkoop‑wat‑je‑kunt’ fase verspreidt zich. De verkoopgolf in Azië wordt wanordelijk omdat markten dit niet langer behandelen als een ‘een‑weekse kopschok’.”

Charu Chanana – Hoofd‑investeringsstrateeg bij Saxo in Singapore.

Als hoge energieprijzen een probleem worden voor deze economieën, zullen hun aandelenmarkten waarschijnlijk overeenkomstig reageren.

Defensie‑aandelen

Bij het nieuws van een grote oorlog die uitbreekt, is een reflex voor veel beleggers om delen van hun portefeuille te verplaatsen naar aandelen gerelateerd aan de defensie‑industrie.

Dit is tot nu toe een goede zet geweest, vooral voor lucht‑ en defensie‑aandelen en de maker van raket‑defensie en precisie‑munitie zoals Northrop Grumman (NOC ) (volg de link voor een beleggingsrapport over het bedrijf) of RTX/Raytheon (RTX ).

Echter, beleggers moeten voorzichtig zijn, aangezien deze aandelen de afgelopen jaren al sterk zijn gestegen door de Oekraïne‑oorlog, waardoor ze enigszins duur zijn.

Een ander risico is dat het Witte Huis ontevreden lijkt over de productiesnelheid van munitie door de Amerikaanse defensie‑industrie. Al in januari 2026, vóór de oorlog met Iran begon, dreigde Trump defensiebedrijven te dwingen dividend‑ en aandeleninkoopprogramma’s te stoppen, waarbij hun winsten werden omgeleid naar een verhoogde productiecapaciteit.

Dus beleggers die geïnteresseerd zijn in defensiegerelateerde aandelen moeten goede individuele keuzes maken of een langetermijnstrategie hanteren, met potentiële volatiliteit voortvloeiend uit druk van de Amerikaanse president.