Alphabet (GOOGL) Spotlight: Van Zoek Quasi-Monopolie naar AI Reus

De leiding terugnemen van Big Tech

De technologiesector wordt vaak gezien als snel bewegend, waarbij de winnaar van vandaag morgen de verliezer kan zijn omdat nieuwe, wendbare startups de sector voortdurend verstoren.

Dit is slechts gedeeltelijk waar, want het afgelopen decennium hebben we een consolidatie van de sector rond enkele giganten gezien, met name de zogenaamde “Magnificent Seven / Mag7”, de erfgenaam van het FAANG-acroniem:

• Microsoft
• Amazon
• Meta
• Apple
• Nvidia
• Tesla
• Alphabet (GOOG )

Elk van deze bedrijven is op zijn eigen manier uniek (zoals we al hebben behandeld in onze spotlightserie over Tesla (TSLA )  en Nvidia (NVDA )).

Desondanks is het Alphabet/Google dat recentelijk de krantenkoppen heeft gehaald na een reeks mijlpalen in vele nieuwe segmenten, van zelfrijdende auto’s tot AI en kwantumcomputing, allemaal het resultaat van meer dan een decennium aan enorme investeringen.

Een lang gevestigde positie

Een bescheiden begin

Toen Google begon, was het de typische scrappy startup die het domein van een gevestigde techgigant aanviel. Destijds werd de zoekmarkt gedomineerd door bedrijven als AOL en Yahoo. En het was verre van zeker dat Google zich zou kunnen ontwikkelen tot de reus die we vandaag kennen.

Bijvoorbeeld, in 1998 en 1999 probeerden de oprichters van Google, Larry Page en Sergey Brin, tweemaal Google te verkopen voor $1 miljoen … en slaagden er niet in.

In 2002 heroverwoog Yahoo en deed een bod van $3 miljard. De oprichters van Google wilden $5 miljard, wat werd afgewezen. Vandaag is Alphabet, de holdinggroep die Google bezit, $2,3 biljoen waard.

Een zoekgerichte onderneming

Vanuit haar ontstaan tot nu toe is de kern van Alphabet haar zoekmachine. De superieure technologie van het gebruiken van links en kwaliteitsrangschikking om de relevantie van een website voor een bepaalde zoekopdracht te bepalen, bleek een onstuitbare kracht ten opzichte van de eerder door de industrie gebruikte methoden.

Tot op de dag van vandaag vertegenwoordigt Google 89,99% van alle wereldwijde zoekopdrachten, ver voor nicheconcurrenten of regionale zoekmachines zoals Microsoft’s (MSFT ) Bing, Yahoo, Yandex (Rusland) of Baidu (China).

Zelfs met voortdurende diversificatie en nieuwe inkomsten uit bedrijven zoals YouTube, Android of Cloud, blijven zoeken en advertenties de dominante bron van inkomsten voor Alphabet, goed voor 65% van de totale omzet.

Men zou kunnen stellen dat deze andere diensten ook sterk afhankelijk zijn van advertenties- en zoektechnologie, vooral YouTube (10% van de totale omzet), waardoor de grens tussen hen vervaagt.

Bron: Alphabet

Voorzichtige expansie

Desondanks moeten potentiële investeerders in Alphabet aandacht besteden aan deze andere activiteitensegmenten, aangezien zij momenteel de bron van groei vormen.

YouTube

Verreweg het grootste videoplatform ter wereld, YouTube werd in 2006 door Google overgenomen voor een forse $1,65 miljard, voor een website die nauwelijks twee jaar oud was. Natuurlijk genereert YouTube vandaag de dag 20 keer deze waarde aan jaarlijkse inkomsten.

Men zou kunnen stellen dat deze overname ook YouTube heeft gered. Voor een zeer lange tijd was het een verlieslatend bedrijf dat zonder de steun van een veel groter en winstgevender concern niet had kunnen overleven. Bijvoorbeeld, de Wall Street Journal bespotte het in 2015 als “1 Miljard Kijkers, Geen Winst.”

Dit kwam door de enorme infrastructuurkosten (servers, bandbreedte) en het feit dat YouTube een groot deel van haar inkomsten moest delen met contentmakers. De lagere waarde van bezoeken en klikken voor video’s was ook een probleem.

Alleen met de universele dominantie van smartphones en enorme schaalvoordelen werd het winstgevend, wat nu is bereikt met 1 miljard uur video die per dag wordt bekeken.

Bron: Global Media Insight

Cloud

Vanuit Search en vervolgens YouTube is Google altijd een van de grootste techbedrijven geweest wat betreft online capaciteit. Dit geeft haar een voordeel bij het verkopen van cloudgebaseerde diensten en computing.

Echter, Google is niet de dominante speler in deze markt. Amazon’s (AMZN ) AWS heeft al haar concurrenten in dit segment verslagen. De B2B-gerichte Microsoft Cloud is ook groter.

Bron: Statista

Natuurlijk is 12% van een enorme en groeiende markt geen geringe prestatie en vertegenwoordigt het tientallen miljarden dollars aan omzet per jaar.

Desondanks is dit achteraf duidelijk een gemiste kans, aangezien er in theorie geen reden was waarom Amazons vermogen om servers voor e-commerce te bouwen beter zou moeten zijn dan Alphabet’s ervaring met Search- en YouTube-servers.

Android

Waar Google opmerkelijk goed in slaagde, in contrast met Cloud, is op de markt voor besturingssystemen voor smartphones.

Toen Apple’s iPhone in 2007 de markt veroverde, was de concurrentie intens aan de hardwarekant, met destijds Blackberry en later Samsung, Xiaomi, Huawei en andere smartphonefabrikanten die om marktaandeel vochten.

Google kocht Android in 2005, en gebruikte open-source Linux als basis voor het Android OS voor smartphones, met de eerste aankondiging in 2008. Android zou geleidelijk de dominante alternatieve smartphone-OS van Apple worden, geleidelijk geadopteerd (vaak met een propriëtaire overlay) door het grootste deel van de industrie, vooral voor goedkopere modellen.

Tegenwoordig heeft het meer dan 70% van het wereldwijde marktaandeel. Google is ook rechtstreeks aanwezig op de markt met de Google Pixel smartphones.

Google Pixel 9 Series

Overige

Niet tevreden met dominantie in zoeken, video en smartphone-OS, hebben Alphabet/Google in de loop der jaren een enorm ecosysteem van oplossingen gecreëerd, inclusief enkele van de populairste opties in hun categorie:

• Gmail.
• Cloud document, Calendar, Google Docs, Gdrive, etc.
• Online meeting: Meet.
• Travel, including Google Flights.
• Google Maps & Google Earth.
• Google Finance (stock market data).
• Etc.

Google Langetermijnprojecten

Iets dat vaak wordt besproken maar historisch gezien niet is uitgegroeid tot een solide bedrijf, is de zogenaamde Google Bets of Google Moonshot, ook wel X genoemd. Dit kan echter verwarrend zijn, gezien de recente rebranding van Twitter onder dezelfde naam.

Het idee hierachter is dat echt disruptieve technologieën zelden voorspelbaar zijn. Dus, de enige manier om vroeg goed gepositioneerd te zijn, is door risicovolle weddenschappen met asymmetrische risico’s te nemen. Het nadeel is beperkt tot de gematigde initiële investering, terwijl de upside honderden miljarden of zelfs triljoenen dollars kan bedragen.

In de loop der jaren is dit een eindeloze bron van opvallende krantenkoppen geweest, waaronder die over exoskeletten, het internet via drones of ballonnen, slimme contactlenzen, vliegende windturbines en slimme brillen.

In mei 2024 zou Google zich opnieuw hebben gericht op “core products” ten koste van moonshots. Maar dit is waarschijnlijk omdat het bedrijf zich nu moet concentreren op de weinige moonshots die nu vruchten afwerpen, na een lange periode van matige resultaten.

Zelfrijdende auto’s

Aangezien mobiliteit een enorm deel van het budget van bijna iedereen op de planeet uitmaakt, is het idee om een groot deel van deze markt te veroveren met zelfrijdende voertuigen aantrekkelijk voor elk techbedrijf. Vooral met tot $4 biljoen aan omzetprojecties tegen 2027, evenals het bredere “Autonomous Age” dat nog waardevoller kan zijn.

Het is dus geen verrassing dat we door de jaren heen projecten voor autonome auto’s hebben gezien van Uber, Apple (AAPL ), Meta, enz. Maar op dit moment lijkt het erop dat slechts enkele bedrijven echt vooroplopen en dicht bij het doel komen.

De eerste is natuurlijk Tesla, met de aankondiging in oktober 2024 van Art Deco 2-zits robotaxi’s en 20-zits robovan’s.

De andere is Alphabet, via haar Waymo-dochteronderneming.

Het voorzichtige pad naar autonomie

Waymo’s benadering van het ontwikkelen van zelfrijdende auto’s is het absolute tegenovergestelde van die van Tesla. Tesla streeft ernaar vanaf dag één een volledig autonome universele oplossing te creëren, uitsluitend met camera’s.

Waymo koos er daarentegen voor geavanceerde LIDAR (laser radar) te gebruiken en haar robotaxi langzaam uit te rollen in “geofence”-gebieden, waar de AI specifiek getraind en getest wordt. Ze werken nu al 15 jaar aan deze technologie, begonnen in 2009.

Bron: ABC News

Het kernidee hier is dat mensen, en nog meer, regelgevers, zeer traag zullen zijn om een potentieel buggy software te vertrouwen om voertuigen van meerdere tonnen met hoge snelheid rond kwetsbare mensen te laten rijden.

In dit scenario zal alleen door een langzame uitrol die veiligheid bij elke stap aantoont, het commercieel levensvatbaar worden. Voor nu betaalt deze aanpak zich uit, met Waymo die al betalende klanten heeft voor haar robotaxi’s, recentelijk de mijlpaal van 100.000 betaalde ritten per week bereikt.

Waymo opereert momenteel in 4 steden: Los Angeles, San Francisco, Phoenix en Austin. Het is nu beschikbaar in heel Los Angeles, met Miami als volgende doel, evenals Atlanta.

Kwantumcomputing

Google is historisch gezien een software-, data- en algoritmebedrijf geweest, waarbij hardwaregerichte producten, zoals haar Pixel smartphones, alleen gekoppeld zijn aan haar softwarestrategie.

Dit zou enigszins kunnen veranderen met Google’s recente prestatie op het gebied van kwantumcomputing. Google kondigde onlangs haar Willow-kwantumchip aan, de eerste met een schaalbaar ontwerp. Dit zal de weg vrijmaken voor commercieel levensvatbare kwantumcomputers in de komende 5-10 jaar.

Bron: Google

Deze technologie zou in theorie hele industrieën die encryptie gebruiken, zoals financiën of defensie, kunnen revolutioneren en de wetenschappelijke vooruitgang van de mens in vele velden, van biotechnologie en geneeskunde tot energie en ruimtevaart, radicaal kunnen versnellen.

Maar Google’s grootste bijdrage aan kwantumcomputing ligt mogelijk in software, wat de kerncompetentie van het bedrijf is.

Al biedt Google’s Quantum AI een reeks software die is ontworpen om wetenschappers te helpen bij het ontwikkelen van kwantumalgoritmen.

It also openly advocates for “researchers, engineers, and developers to join us on this journey by checking out our open source software and educational resources, including our new course on Coursera, where developers can learn the essentials of quantum error correction and help us create algorithms that can solve the problems of the future.”

AI

Naarmate AI in 2023 snel het middelpunt van de aandacht van de hele technologiesector werd, was Google een belangrijke bijdrager aan het veld.

Een belangrijk voordeel van Google is de enorme hoeveelheid data waar ze toegang toe heeft. Dit kan natuurlijk ook van andere techgiganten gezegd worden, maar uiteindelijk hebben weinig bedrijven naast Microsoft en Apple toegang tot zoveel e‑mail, chat, video’s, enz. Naarmate AI‑modellen steeds complexer worden en steeds meer data nodig hebben voor hun training, kan dit een doorslaggevend voordeel blijken.

Bedreiging & Kans

AI zou voor het bedrijf de gelegenheid kunnen zijn om haar initiële succes met zoeken te herhalen, door informatie en diensten beter te leveren dan de concurrentie, en de alles-in-één bestemming te worden wanneer je iets van een computer nodig hebt.

Het kan ook een serieuze bedreiging vormen, met 2 verschillende risico’s:

• Een gevestigde speler worden die wordt verstoord door betere technologie, zoals het gebeurde met Yahoo in 2000.
• Zien dat AI-gedreven zoeken haar kernactiviteiten kan kannibaliseren, en mogelijk haar winst, zelfs als ze de AI-wedloop wint.

Gemini 2.0

Gemini is de AI-kern van vele andere AI-gerelateerde projecten bij Google, waaronder:

• Project Astra, dat de toekomstige mogelijkheden van een universele AI-assistent onderzoekt
• Project Mariner, een vroeg prototype dat acties in Chrome kan uitvoeren als een experimentele extensie
• Jules, een experimentele AI-aangedreven code‑agent.

De AI zou ook een serieuze concurrent kunnen worden voor Adobe’s (ADBE ) beeldbewerkingssoftware, evenals het genereren van afbeeldingen (Imagen3) en video (Veo), terwijl AI‑gegenereerde afbeeldingen worden geïdentificeerd met SynthID.

Bron: X – El.cine

Gemini zal waarschijnlijk ook op Apple‑hardware worden ingezet, met een lopende samenwerking tussen de twee bedrijven op het gebied van AI.

AI wordt ook uitgerold op Pixel‑telefoons, VR‑headsets en Android in het algemeen, met functies zoals AI‑verbeterde afbeeldingsbeschrijvingen, ondertitels bij video’s, spraakgestuurd zoeken, enz.

Het zou ook game‑engines kunnen vervangen, met Google’s Genie 2.

Bron: DeepMind

Andere AI-inspanningen

DeepMind en enkele andere branchespecifieke AI’s zijn de meer technisch gerichte AI van Google, met vele use‑cases die al door wetenschappers worden geïmplementeerd, bijvoorbeeld:

• Het voorspellen van weerpatronen, vooral extreem weer, nauwkeurig.
• Klimaatmodel en voorspelling met NeuralGCM.
• AlphaFold, voor het voorspellen van eiwitvouwing, een belangrijk onderzoekstool voor biotech.
• Detectie van diabetische retinopathie, evenals mogelijk vele andere ziektes, waaronder tuberculose, kanker, enz.
• Graph Networks for Materials Exploration (GNoME) voor de ontdekking van nieuwe materialen.
• Het beheersen van plasma binnen een kernfusie‑reactor.

Potentiële problemen voor Google

Innovator-dilemma

Hoewel Google/Alphabet op veel vlakken zeker indrukwekkend is, is het geen bedrijf zonder problemen, en investeerders moeten op een paar specifieke risico’s letten. We hebben al besproken hoe AI een serieuze bedreiging kan vormen voor het zoeksegment, dat meer dan de helft van de omzet van het bedrijf uitmaakt.

Dit maakt deel uit van een groter probleem, het innovator-dilemma genoemd. Het kernidee is dat een gevestigd bedrijf minder geneigd is om innovatief te blijven, omdat innovatie waarschijnlijk haar bestaande productlijn zal verstoren. Dit zal op zijn beurt weerstand oproepen van insiders, evenals de zeer rationele angst om de inkomsten van het bedrijf te kannibaliseren.

Een bekend voorbeeld van dit probleem dat mislukte, was Kodak, de leider in zilverhalogen fotografie, die de overgang naar digitale camera’s volledig miste.

AI die zoekmachines overbodig maakt ten gunste van LLM’s zoals ChatGPT (nu gekoppeld aan Microsoft) is een ander goed voorbeeld van hoe de AI-revolutie zowel een risico als een kans voor Google is.

Gebroken zoeken

Een ander argument dat soms tegen Google wordt aangevoerd, is dat de kwaliteit van zoeken de afgelopen jaren is afgenomen.

Een belangrijke schuldige is de vermenigvuldiging van advertentielinks, gesponsorde content, en de algemene neiging van moderne SEO (Search Engine Optimization) om producten boven informatieve of nuttige content te bevoordelen.

In zekere mate is de zorg legitiem, aangezien het internet als geheel de afgelopen 20 jaar veel commerciëler is geworden.

Google heeft bovendien een prikkel om haar inkomsten te maximaliseren, en zolang andere zoekmachines niet beter zijn, zal ze haar dominante positie niet in gevaar brengen.

Bijvoorbeeld, “vanaf april 2024 test Google het plaatsen van PPC‑advertenties in het midden van organische zoekresultaten, wat leidt tot een frustrerend advertentiedichte gebruikerservaring”.

Het is mogelijk dat tussen de limiet van hoeveel advertenties en inkomsten uit zoeken kunnen worden gehaald, en de opkomst van LLM’s die vragen beantwoorden, de tijd voor snelle groei van de zoekmarkt is afgelopen, wat de waardering van Alphabet zou kunnen schaden.

Monopolie

In het verleden is Google herhaaldelijk aangeklaagd en vaak beboet wegens misbruik van haar monopolistische positie.

Dit betrof voornamelijk Search en Android en weerspiegelt het probleem dat het bedrijf vaak op de rand van de wettelijkheid zit wat betreft antitrustwetgeving.

Met een rechter die in de zomer van 2024 oordeelde dat “Google een illegaal monopolie op zoeken heeft”, zou er nieuwe problemen aan de horizon kunnen ontstaan.

Specifiek waren Google’s exclusieve deals met Apple en andere belangrijke spelers in het mobiele ecosysteem anticompetitief.

Google heeft bovendien hoge prijzen in zoekadvertenties gevraagd die haar monopolistische macht in zoeken weerspiegelen, voegde hij toe.

US District Judge Amit Mehta

AI-schaalvragen

Het opschalen van AI-capaciteit blijkt duurder en energie-intensiever te zijn dan verwacht. Dit is een veelvoorkomend probleem voor alle grote AI‑bedrijven, en Google vormt hierop geen uitzondering: “Google’s AI development is experiencing lagging improvement rates compared to the previous model versions”.

Dit kan de voortgang vertragen of betekenen dat er tientallen miljarden moeten worden geïnvesteerd in AI‑datacenters, waarbij geen van deze opties goed nieuws is voor aandeelhouders die hopen dat AI zo snel mogelijk een winstcentrum wordt.

Deze groeiende rekeneisen betekenen ook de noodzaak om meer betrouwbare energievoorzieningen veilig te stellen. Net als de meeste techgiganten wendt Google zich nu tot kernenergie om dit probleem op te lossen. Concreter, naar de Californische startup Kairos Power om energie te kopen die wordt opgewekt door de toekomstige SMR’s (Small Modular Reactors) van het bedrijf.

Natuurlijk is het slechtste scenario dat de AI‑voortgang een plateau bereikt en verdere vooruitgang steeds minder merkbaar wordt, ongeacht de tijd of middelen die aan het probleem worden besteed. Dit is niet het meest waarschijnlijke scenario, maar het is een risico dat niet volledig genegeerd kan worden.

Conclusie

Alphabet, dat Google omvat, maar ook YouTube, Waymo, een kwantumcomputingafdeling en andere projecten, is een zeer indrukwekkend bedrijf. Het heeft de afgelopen twee decennia een feitelijk monopolie op online zoeken en een dominante positie in advertenties genoten.

Dit is gebruikt als basis om andere even indrukwekkende monopolistische bedrijven op te bouwen, waaronder video’s en smartphone‑OS.

Het moet echter worden opgemerkt dat zowel Android als YouTube overnames waren die later door Google werden opgeschaald. Innovaties die intern uit zoekresultaten voortkwamen hebben een minder consistent record, met veel moonshots die nergens toe leidden.

Waymo is hier een uitblinker, als de huidige leider in de race voor autonoom rijden, en vooralsnog het dichtst bij het worden van een echt bedrijf met een groeiend aantal betalende klanten.

Tenslotte is de AI‑revolutie van groot belang voor Google. Enerzijds revolutioneren DeepMind, AlphaFold en andere tools het wetenschappelijk onderzoek, terwijl Gemini, Imagen3, Veo en Genie de manier waarop we het internet en elk digitaal apparaat gebruiken, kunnen revolutioneren.

Dit vormt ook een bedreiging voor de kernwinstbron van het bedrijf, Search, die op de lange termijn hetzelfde lot kan ondergaan als de internetindexen die werden vervangen door superieure zoekmachines.

Daarom is Google een bedrijf waarin investeerders geïnteresseerd zouden moeten zijn vanwege haar sterke monopolistische positie in ultragrote markten en bewezen staat van dienst in succesvolle diversificatie. Tegelijkertijd moeten ze voorzichtig beoordelen of de ooit disruptieve startup niet langzaam een reus wordt die klaarstaat voor verstoring door nieuwe technologieën.