3I/ATLAS: Interstellair Bezoeker of Buitenaardse Sonde?

Detecteren we buitenaards leven met 3I/ATLAS?

Sinds de mensheid de immensiteit van de ruimte heeft gerealiseerd, heeft de vraag naar het bestaan van andere levensvormen, mogelijk intelligente, onze verbeelding aangewakkerd. Tot nu toe is de zoektocht naar tekenen van intelligentie buiten de aarde onsuccesvol geweest, van het niet-bestaan van Martiaanse kanalen tot de onconclusieve resultaten van het SETI‑programma.

Dit betekent niet dat we nul aanwijzingen voor mogelijk leven hebben, bijvoorbeeld de verdachte dimming van sommige sterren, met alreeds 60 sterren die het profiel van zogenoemde Dyson‑bolstructuren zouden kunnen passen.

Evenzo kunnen sommige chemische handtekeningen die van verre worden gedetecteerd duiden op de aanwezigheid van microscopisch leven op Mars en Venus.

Astronomen stellen zich nu de natuurlijke oorsprong van een ander sterrelijk object ter discussie, het object genaamd 3I/ATLAS, afkomstig van buiten ons zonnestelsel en dat tegen het einde van oktober 2025 door het binnenste zonnestelsel zal gaan.

Dit object vertoont enkele nogal vreemde kenmerken die niet gemakkelijk te verklaren zijn, omdat ze verschillen van elke andere komeet en asteroïde die eerder is waargenomen. Dus hoewel dit een buitengewoon bewering is, overwegen enkele serieuze wetenschappers nu ten minste de mogelijkheid van een kunstmatige oorsprong.

Detectie van interstellaire objecten

De meeste asteroïden, kometen en planeten van het universum staan onder de zwaartekracht van één of meerdere sterren. Maar soms worden ze uit hun stabiele baan geworpen en de bijna onvoorstelbare ruimte tussen de sterren in geslingerd.

Hoewel ze zeldzaam zijn, zouden ruimtelijke objecten die uit andere zonnestelsels komen, mogelijk zelfs ouder dan onze Zon, van tijd tot tijd ons pad kunnen kruisen.

Tot nu toe zijn al 3 interstellaire objecten gedetecteerd: 1I/Oumuamua in 2017, 2I/Borisov in 2019, en 3I/ATLAS in 2025.

De exacte aard van Oumuamua wordt nog steeds fel bediscussieerd, waarbij sommigen het een komeet noemen, anderen een asteroïde, en weer anderen zelfs een kunstmatige oorsprong overwegen. Een bijzonder raadselachtige observatie was dat Oumuamua onverwacht versneld werd door een kracht anders dan zwaartekracht.

Maar omdat het snel het zonnestelsel verliet zonder de mogelijkheid om het verder te bestuderen, kan het onmogelijk zijn om het ooit te weten.

Borisov is bevestigd als een komeet, wat bewijst dat natuurlijke objecten inderdaad uit interstellaire ruimte kunnen komen.

De aard van 3I/ATLAS is nog onduidelijk, maar naarmate het dichterbij komt, kan betere observatie de samenstelling verduidelijken en enkele van de tot nu toe gemaakte observaties verklaren.

De reden dat we plotseling meer van deze interstellaire objecten die langs de aarde gaan vinden, is te danken aan een recente toename in onze capaciteit om ze te detecteren. Onder deze nieuwe instrumenten kan de Asteroid Terrestrial‑impact Last Alert System (ATLAS) worden genoemd, een vroegtijdig waarschuwingssysteem voor asteroïde‑impact ontwikkeld door de Universiteit van Hawaï en gefinancierd door NASA.

3I/ATLAS werd bij toeval gevonden toen het Vera C. Rubin Observatory zijn inbedrijfstellings‑tests uitvoerde.

Bron: NASA

Nu we ogenschijnlijk veel meer interstellaire objecten vinden zodra we begonnen zijn te zoeken, lijkt het erop dat ze veel vaker voorkomen dan voorheen gedacht.

Wat maakt 3I/ATLAS vreemd?

Drie wetenschappers van de Initiative for Interstellar Studies (UK) en Harvard University (USA) bespreken in een wetenschappelijk artikel de verrassende kenmerken van 3I/ATLAS, getiteld “Is the interstellar object 3I/ATLAS alien technology? ” en gepubliceerd in het International Journal of Aerodynamic Control & Aviation Mechanics¹.

Traject

Met behulp van OITS (“Optimum Interplanetary Trajectory Software”) analyseren ze het traject en de bewegingen van 3I/ATLAS.

Ze merken eerst op dat het traject opmerkelijk is omdat het bijna perfect uitgelijnd is met de ecliptica van het zonnestelsel (de “schijf” waarin bijna alle planetenbanen passen) en zeer dicht langs de planeten van het zonnestelsel zal gaan, zoals Mars, Venus en Jupiter, een tamelijk onwaarschijnlijk traject, gemeten op minder dan 0,005 % als het willekeurig zou gebeuren.

Bron: International Journal of Aerodynamic Control & Aviation Mechanics

Hoewel zeker niet doorslaggevend, zou dit traject perfect logisch zijn voor een intentionele passage dicht bij het bestuderen van deze planeten, en “geluk” zou door toeval komen.

Echter, in tegenstelling tot Oumuamua, lijkt 3I/ATLAS geen verandering in snelheid te vertonen die niet door zwaartekracht wordt veroorzaakt.

Samenstelling

Tot nu toe is slechts een nogal wazige en slechte afbeelding van 3I/ATLAS vastgelegd, waardoor onduidelijk is waaruit het bestaat.

Als het een asteroïde is (gemaakt van metaal en gesteente), moet het een groot exemplaar zijn om zijn helderheid te rechtvaardigen, ten minste 20 km in diameter.

Als het een komeet is (voornamelijk water en stof), zou het omgeven zijn door een halo van waterdamp en gas naarmate het dichter bij de Zon komt en opwarmt.

Meerdere instrumenten bevestigen nu actieve uitgassing. JWST‑spectroscopie detecteerde een CO₂‑gedomineerde coma met H₂O, CO, OCS, waterijs en stof, terwijl de VLT van ESO CN‑emissie en sterke Ni I‑lijnen oppikte (zonder Fe I). Hubble‑beelden tonen ook een zichtbare coma. Samen laten deze observaties zien dat 3I/ATLAS zich gedraagt als een actieve komeet, zij het met ongewone chemie.

Als het een natuurlijke asteroïde is, wordt zo’n grote omvang als zeer onwaarschijnlijk beschouwd. Dit zou wetenschappers dus laten concluderen dat het ofwel een zeer zeldzame gebeurtenis is die bij toeval werd opgemerkt zodra we begonnen te zoeken, of dat ons begrip van interstellaire objecten ernstig onjuist is.

Vreemde chemie

De Very Large Telescope (VLT) in Chili detecteerde nikkel in 3I/Atlas maar geen ijzer.

Ondertussen James Webb Space Telescope (JWST) mat een verrassend hoge hoeveelheid koolstofdioxide vergeleken met waterdamp.

“We hebben zojuist de deur geopend naar een geheel nieuwe wereld van chemie die we voorheen niet konden benaderen,”

Thomas Puzia – Astronoom aan de Pontificale Katholieke Universiteit van Chili

Een hypothese voor de unieke samenstelling van 3I/ATLAS is dat het al een buitengewoon lange tijd door interstellaire ruimte zweeft, misschien zeven miljard jaar of langer

“Als dit object een paar keer door de [galactische] schijf is gegaan, is het waarschijnlijk door interstellaire wolken gegaan, waarschijnlijk door stervormende regio’s waar nieuwe reusachtige sterren worden geboren, supernova’s exploderen.

Het is waarschijnlijk door een heel scala aan verschillende omgevingen gegaan.”

Martin Cordiner, een astronoom aan de Catholic University of America

Veeg om te scrollen →

Kan 3I/ATLAS een kunstmatig doel dienen?

De auteurs van het artikel bespreken dat de nauwe voorbijvlucht van 3I/ATLAS langs vele planeten ideaal zou zijn om sondes te laten vallen die met een snelheid van ~5 km/s vliegen, iets wat zelfs één van onze chemische raketten zou kunnen realiseren.

Een stabiele baan rond Jupiter via aerocaptuur en een zonnestelsel zeil zou ook mogelijk kunnen zijn, met een cirkelvormig zeil of een cirkelvormig zonnestelsel zeil van ~10 km radius.

Toch is geen van deze zaken bewijs van een kunstmatige oorsprong, iets wat openlijk wordt erkend door de auteur van het artikel. Ze willen dat de wetenschappelijke gemeenschap openstaat voor het erkennen van de hypothese, in plaats van deze automatisch af te wijzen uit principe en een tamelijk onwetenschappelijke afwijzing van de mogelijkheid.

Bij verreweg de meest waarschijnlijke uitkomst zal blijken dat 3I/ATLAS een volledig natuurlijk interstellair object is, waarschijnlijk een komeet, en de auteurs wachten op astronomische data om deze waarschijnlijke oorsprong te ondersteunen.

De meeste wetenschappers maken zich zorgen over het schaden van hun reputatie en carrière door zelfs de mogelijkheid van buitenaardse technologie te overwegen. Dit was met name het geval bij Oumuamua, ondanks de zeer vreemde en nog steeds onverklaarde versnelling (en zeer hoge helderheid), die meer consistent zou kunnen zijn met een kunstmatig zonnestelsel zeil dan met een natuurlijke asteroïde.

In het geval van ATLAS zijn de ongewone samenstelling en het onwaarschijnlijke traject even raadselachtig, maar het ontbreken van een onverklaarde snelheidsverandering beperkt het argument voor een kunstmatige oorsprong.

Beperkende data plus reputatierisico’s kunnen verklaren waarom alleen iemand met de geloofsbrieven van Avi Loeb, die van 2011 tot 2020 het Harvard Department of Astronomy voorzat en directeur is van het Institute for Theory and Computation bij het Center for Astrophysics, dit publiekelijk kon onderzoeken.

Aankomende 3I/ATLAS‑observaties en datavrijgaven

Dankzij de passage van 3I/ATLAS dicht langs Mars en Jupiter, kunnen we een beter beeld van het object krijgen met door de mens gemaakte sondes die momenteel deze planeten bestuderen dan met op aarde gebaseerde telescopen.

Bron: Space.com

Tussen 1 en 7 oktober richtte ESA’s ExoMars Trace Gas Orbiter (TGO) en Mars Express hun aandacht op interstellaire komeet 3I/ATLAS.

“Dit was een zeer uitdagende observatie voor het instrument. De komeet is ongeveer 10.000 tot 100.000 keer zwakker dan ons gebruikelijke doelwit.

Op dit moment is het onzeker of de coma en staart helder genoeg waren voor een spectrale karakterisering.”

Nick Thomas – Principal Investigator van de CaSSIS‑camera

De volgende observatie zal worden uitgevoerd met de Jupiter Icy Moons Explorer (Juice) in november.

Hoewel Juice verder van 3I/ATLAS zal zijn dan onze Mars‑orbitalen vorige week, zal het de komeet zien net na de dichtste benadering van de Zon, wat betekent dat hij zich in een meer actieve staat bevindt.

We verwachten de gegevens van Juice’s observaties pas in februari 2026 te ontvangen.

Interceptie van 3I/ATLAS?

Het sturen van een sonde dicht genoeg bij het interstellaire object zou elke vraag die we erover hebben kunnen oplossen.

Helaas reist het zeer snel, in de tegenovergestelde richting van de baan van de Aarde, en onze ruimtevaartuigen kunnen het niet inhalen, zelfs niet als we er vandaag een klaar hebben voor lancering.

Om dit in de toekomst op te lossen, bereidt de European Space Agency (ESA) de Comet Interceptor‑missie voor.

Deze zal in een wachtpositie staan voor een geschikt doelwit vanuit een parkeerbaan, mogelijk gericht op een ongerepte komeet uit de verre Oortwolk die ons zonnestelsel omringt, of een ander interstellair object zoals 3I/ATLAS.

“Toen de Comet Interceptor in 2019 werd geselecteerd, kenden we slechts één interstellair object – 1I/ʻOumuamua, ontdekt in 2017.

Sindsdien zijn er nog twee dergelijke objecten ontdekt, die een grote diversiteit in hun uiterlijk laten zien. Een bezoek aan één zou een doorbraak kunnen betekenen in het begrijpen van hun aard.”

Michael Kueppers – Comet Interceptor projectwetenschapper

Investeren in ruimteverkenning

Intuitive Machines

Het sturen van sondes naar interstellaire objecten zal een sterke expertise vereisen in het bouwen van grote ruimte‑sondes en ze intact op de juiste plaats laten aankomen. Tot nu toe lag dit vooral in het domein van publieke instellingen zoals NASA, ESA en aangesloten universiteiten.

Dit verandert nu we dichter bij het punt komen waar particuliere bedrijven mogelijk geautomatiseerde of bemande missies kunnen starten om asteroïden te delven, vooral nabije‑Aarde‑objecten.

Dit soort projecten zal waarschijnlijk de volgende stap zijn of parallel lopen aan de terugkeer van bemande missies naar de Maan, gepland voor de komende jaren.

Opgericht in 2013 in Houston, Texas, is Intuitive Machines tot nu toe een zeer “Maan‑georiënteerd” bedrijf, zoals aangegeven door zijn aandelenticker LUNR, en is al geselecteerd voor 4 NASA‑maanmissies, en heeft meer dan 400 medewerkers.

Bron: Intuitive Machines

Het was het eerste commerciële bedrijf dat met succes landde en wetenschappelijke data van de Maan verzond. Het voerde ook de eerste ontbranding uit van de LOx/LCH4 (vloeibare zuurstof, vloeibare methaan) motor in de ruimte.

Het bedrijf werkt aan vele projecten die de basis zullen vormen voor een maaninfrastructuur voor verkenning en vestiging.

De eerste is de “data‑transmissiedienst”, met de technologie die wordt getest, en uiteindelijk gericht op een maaninfrastructuur van een datatransmissie‑constellatie rond de baan van de Maan.

Bron: Intuitive Machines

Het tweede deel is de “Infrastructure as a Service”. Het moet een LTV omvatten die in staat is tot autonome operaties, de telecommunicatiedienst, en GPS‑lokalisatiediensten.

Bron: Intuitive Machines

Het laatste segment is de levering van materiaal naar het maanoppervlak. Tot nu toe heeft het bedrijf wetenschappelijke ladingen afgeleverd met de Nova‑C lander, een 4,3 meter hoge lander (14 voet) die 130 kg payload naar de Maan kan brengen.

De volgende stap zal met de Nova‑D lander zijn, die 1.500‑2.500 kg materiaal naar de Maan kan leveren. Deze payloadcapaciteit en grootte zullen nodig zijn voor de levering van het Lunar Terrain Vehicle (LTV), evenals de 40 kW Fission Surface Power kernreactor die naar verwachting de maanbasis van stroom zal voorzien.

Bron: Intuitive Machines

Het bedrijf heeft vele waardevolle contracten met NASA binnengehaald, bijvoorbeeld het Near Space Network‑contract, met een maximaal potentieel van $4,82 mrd.

De definitieve beslissing over het LTV‑contract door NASA tussen de 3 potentiële leveranciers wordt verwacht eind 2025, en zou ook tot $4,6 mrd waard kunnen zijn.

Naast NASA probeert het bedrijf zijn klantenbestand te diversifiëren, nadat het in april 2025 werd geselecteerd voor een subsidie van maximaal $10 mio van de Texas Space Commission. Dit zal de ontwikkeling van een aardse re‑entry‑voertuig en een orbitale fabricagelab ondersteunen, ontworpen om micro‑zwaartekracht‑biomanufacturing mogelijk te maken.

Dit re‑entry‑voertuig zal ook een backup‑optie bieden en de risico’s voor de toekomstige maan‑sample‑return‑missies van het bedrijf verminderen.

Een ander project is de ontwikkeling van low‑power nucleaire stealth‑satellieten voor een Air Force‑onderzoeks‑laboratorium JETSON‑contract.

Naarmate het bedrijf een positief vrije‑kasstroom‑punt bereikt in Q1 2025, en met het maantelecommunicatie‑contract, wordt het nu een stuk veiliger voor investeerders, en beweegt het zich weg van een cash‑brandende startup naar een gevestigde dienstverlener voor de groeiende ruimte‑economie.

En het zou de bouwsteen kunnen vormen voor verdere diepe‑ruimte‑verkenning en het gebruik van ruimteressources, vooral nu het een vertrouwde partner van NASA wordt, op gelijke voet met SpaceX (SPCX ) of Rocket Lab (RKLB ).

Studie geraadpleegd:

^{1. Adam Hibberd, Adam Crowl, Abraham Loeb. Is the interstellar object 3I/ATLAS alien technology? International Journal of Aerodynamic Control & Aviation Mechanics. Volume 1 Issue 1‑ 2025. https://arxiv.org/pdf/2507.12213}