Grondstoffen
Schuld, DOGE en Dilemma’s: Kunnen Musk en Trump Amerika’s $1 biljoen renteprobleem oplossen?
Voeg Securities.io toe aan je voorkeursbronnen op Google
VS‑schuld en groeiende zorgen
In de afgelopen jaren is het niveau van de schuld die de Amerikaanse overheid heeft opgebouwd uitgebreid besproken in de financiële pers, voornamelijk vanwege de torenhoge rentebetalingen.
De rentebetalingen op de VS‑schuld hebben jaarlijks de triljoen‑dollargrens overschreden, hoger dan het al enorme defensiebudget (40 % van de wereldwijde militaire uitgaven).
Dit is nog relevanter geworden nu de komende Trump‑administratie naar verluidt Elon Musk zal aanstellen om “het probleem” op te lossen via de nog te creëren DOGE (Department of Government Efficiency).
“Een aanzienlijk % van de mensen weet niet eens dat er zoiets bestaat als een nationale schuld!
Degenen die het wel weten, weten vaak niet hoe groot die is of dat onze rentebetalingen nu hoger zijn dan wat we aan ons leger uitgeven. Slechts een klein % begrijpt dat overbesteding door de overheid inflatie veroorzaakt.”
Elon Musk
Vaak voorspeld en altijd uitgesteld, kan een schuldencrisis in de grootste economie ter wereld en de internationale reservemunt verwoestend zijn en brede gevolgen hebben, ook voor activa zoals Bitcoin en goud.
Daarom is het belangrijk dat beleggers dit risico goed evalueren en begrijpen hoe ze het in hun beleggingsstrategie kunnen beheren.
Een naderende crisis?
Met de Amerikaanse aandelenmarkt, vooral AI‑ en tech‑aandelen, die recordhoogtes bereiken, is het gemakkelijk te denken dat de economische situatie in de VS solide is. Echter, er zijn een paar problemen ontstaan tijdens de pandemie die nog steeds blijven hangen.
Inflatie
Een probleem is de hardnekkigheid van de inflatie, die boven de 2,5 % blijft.
Bron: Trading Economics
Dit kan een probleem zijn, want het betekent dat elke poging om de rentetarieven te verlagen – wat de VS‑schuld beter beheersbaar zou maken – de inflatie van 4‑6 % (of meer) kan doen heropleven.
“Als we de nationale schuld niet aanpakken, gaat alle belastingopbrengst naar rentebetalingen en blijft er niets over voor iets anders.”
Als het probleem niet wordt aangepakt, zal de dollar niets waard zijn.”
Elon Musk
Dit is niet louter een theoretisch probleem, aangezien veel andere externe factoren de inflatie in de komende 4 jaar kunnen aanwakkeren:
- Tarieven op import uit China, Mexico, Canada, enz.
- Arbeidstekorten door beperking van immigratie en de uitzetting van illegale immigranten.
- Exogene energieschokken, zoals een escalatie van het conflict met Iran en/of Rusland, tekorten aan uraniumbrandstof, enz.
Als de inflatie op hogere niveaus blijft, zullen ook de rentetarieven blijven, waardoor de VS‑rentebetalingen boven de triljoen‑dollargrens blijven.
Verzwakt banksysteem
Hoewel er geen systematisch falen was zoals in 2008, waren er de afgelopen 2 jaar een paar bijna‑crises. Eerst was er de ineenstorting van Silicon Valley Bank en enkele anderen in het voorjaar van 2023, de derde grootste bankfaillissement in de geschiedenis van de Verenigde Staten. Daarna was er een mini‑aandelenmarktcrash in augustus 2024 door de verzwakking van de Japanse yen.
Hoewel geen van deze gebeurtenissen een grotere crisis veroorzaakte, dankzij snelle interventie van centrale banken, duidt dit toch op mogelijke verborgen problemen en instabiliteit in het wereldwijde financiële systeem.
Een grote factor achter deze plotselinge zwaktes zijn enorme niet‑gerealiseerde verliezen die verborgen liggen in de balansen van banken. Deze verliezen zijn feitelijk veel groter dan welke verliezen ook tijdens de Grote Financiële Crisis van 2008.
Bron: Wolf Street
Achter deze verliezen zitten 2 belangrijke oorzaken:
- De daling van de waarde van commercieel vastgoed, vooral kantoorruimtes, door de explosie van thuiswerken (WFH) tijdens en na de pandemie.
- De daling van de waarde van staatsobligaties, door het verhogen van de rentetarieven na decennia van dalende rentes.
Aangezien zowel obligaties als onroerend goed elk 3 keer grotere activawaarden vertegenwoordigen dan de gehele aandelenmarkt, kan elk probleem in deze segmenten snel een wereldwijd probleem worden.
Bron: MicroStrategy
DOGE‑effect?
Historisch gezien hebben opeenvolgende Amerikaanse administraties, zowel Democraten als Republikeinen, gefaald om het groeiende schuldenprobleem aan te pakken: het laatste begrotingsoverschot dateert uit 2001.
Er is dus meer dan een beetje scepsis dat de Trump‑administratie anders zal zijn, vooral omdat zijn eerste 4 jaar als president weinig aan dit onderwerp hebben gedaan.
Bron: DOGE
Toch is één mogelijkheid een massale krimp van de federale overheid onder leiding van Elon Musk’s DOGE‑audits:
“DOGE zal advies en begeleiding van buiten de overheid bieden, en zal samenwerken met het Witte Huis en het Office of Management & Budget om grootschalige structurele hervormingen door te voeren, en een ondernemende benadering van de overheid te creëren die nog nooit eerder is gezien.”
Donald Trump
En natuurlijk was het radicale ontslag van 80 % van het Twitter‑personeel om het om te vormen tot X.com spectaculair.
De door DOGE voorgestelde hervormingen kunnen onder meer omvatten:
- Het verminderen van $100 miljard aan onjuiste betalingen in de Medicare‑ en Medicaid‑programma’s.
- Het verwijderen van 90 % van de kantoorruimtes in Washington DC.
- Het dwingen van het Pentagon om een “ontbrekende” $824 miljard te “vinden”.
- Het radicaal vereenvoudigen van de 16 miljoen woorden tellende belastingcode.
Waarschijnlijke handelingskoers?
Hervormingen zijn moeilijk
Hoewel radicaal, zijn deze voorstellen niets nieuws en worden ze al decennialang door libertaire hervormers besproken.
De echte uitdaging is of een van deze door het Congres wordt goedgekeurd, daadwerkelijk in wet wordt omgezet en wordt afgedwongen.
Dit zal waarschijnlijk sterk worden tegengewerkt door een breed scala aan invloedrijke krachten, van federale ambtenaren en lobbyisten tot Democratische & Republikeinse gouverneurs en grote bedrijven (inclusief tech‑bedrijven & defensie‑aannemers).
Dus, de stijgende schuld zal niet gemakkelijk te vermijden zijn, en inflatie zal niet snel getemd worden.
Niet geweldig, niet vreselijk
Tegelijkertijd hebben doemscenario‑voorspellingen zich decennialang consequent bewezen onjuist te zijn en hebben ze vooral hun schrijvers verrijkt en beleggers die luisteren verarmd.
Een waarschijnlijker scenario is een gedeeltelijke hervorming, die helpt maar het probleem niet oplost, totdat een ernstigere crisis zich over vele jaren ontvouwt en meer radicale maatregelen dwingt.
Dit is hoe de stagflatie van de jaren ’70 eindigde, met de Fed die plotseling de rentetarieven verhoogde, een beleid dat bekend staat als de “Volcker‑schok”, genoemd naar de toenmalige voorzitter van de Fed, Paul Volcker.
Die maand werd de rente van de Fed vastgesteld op 13,7 %; tegen april was deze met volledige 4 punten gestegen naar 17,6 %. Het kwam soms in 1981 bijna op 20 % uit.
Toen Volcker in augustus 1987 het ambt verliet, was de inflatie gedaald tot 3,4 % van een piek van 9,8 % in 1981
Dus over het geheel kunnen we redelijkerwijs overwegen dat inflatie weer hoger kan uitveren, en dat de rentetarieven veel hoger kunnen stijgen om uiteindelijk de inflatie onder controle te krijgen.
Bron: Trading Economics
Beschermingsmaatregelen tegen inflatie
In elk geval zouden beleggers wat voorzichtiger kunnen worden wanneer de grootste economie ter wereld radicale beleidsmaatregelen overweegt en 1‑2 triljoen‑dollar aan begrotingsbezuinigingen.
Aan de ene kant kan dit een politiek en sociaal destabiliserend effect hebben.
Aan de andere kant kunnen mislukte hervormingen en/of exogene schokken leiden tot een economische & inflatiecrisis vergelijkbaar met de stagflatie van de jaren ’70.
Bron: MarketWatch
En uiteraard helpt een context van internationale spanningen die minstens zo hoog is als tijdens de Cubacrisis niet.
Goud: Het “Barbaarse Relikwie”
Historisch gezien was de toevlucht voor beleggers in tijden van schulden-, valut- en inflatiecrises fysiek goud. Als een “neutrale” reservemunt werd het gezien als een vorm van “contant geld” die onafhankelijk was van beleidsfalen van individuele landen.
En recentelijk heeft goud een winnende reeks laten zien, met recordhoogtes in alle valuta’s, wat een terugkeer naar deze rol als drukventiel tegen crises weerspiegelt.
Bron: Gold Price
Dit weerspiegelt niet alleen Amerikaanse maar ook wereldwijde percepties van risico’s met betrekking tot energie, geopolitiek en economie, aangezien Aziatische kopers een grote invloed hebben gehad op de goudprijs.
“Bijna drie‑kwart van de consumentenvraag naar goud in de afgelopen tien jaar kwam uit opkomende markten.”
Mr. John Reade, Chief Market Strategist, World Gold Council.
Een andere belangrijke drijfveer zijn de centrale banken, waarbij ook hier Aziatische landen vooroplopen.
De grootste is China, dat agressief probeert zijn overtollige dollars uit de handel om te zetten in goud en infrastructuuruitgaven via het Belt‑and‑Road‑initiatief.
“Volgens de World Gold Council (WGC) kochten centrale banken onder leiding van China in 2023 1.037 ton (metrische ton) goud, waarbij de PBoC meer goud kocht dan alle andere centrale banken samen. Deze koopintensiteit zette zich goed in 2024 voort.”
Digitaal goud
Wat goud (en tot op zekere hoogte zilver) een goede neutrale reservemunt maakte, waren een paar kernkenmerken:
- Zeldzaam en moeilijk in significante hoeveelheden te produceren zonder enorme kosten.
- Ultraduurzaam, in tegenstelling tot de meeste andere metalen.
- Gemakkelijk te splitsen in kleinere eenheden voor handel en opslag.
Sinds het begin van de beschaving heeft geen ander alternatief zich zo goed kunnen bewijzen als goud, waardoor het onbetwistbaar het veilige actief bleef in crisistijden, van het oude Egypte tot het moderne tijdperk.
Dit was tot de opkomst van cryptocurrency, met name Bitcoin.
Net als goud zijn de Bitcoin‑prijzen dit jaar enorm gestegen.
Bron: Google Finance
Voorstanders van Bitcoin menen dat het alle voordelen van goud heeft, en nog extra’s:
- Het is niet alleen zeldzaam, maar op de lange termijn zal de totale hoeveelheid Bitcoin nooit boven de maximale totale hoeveelheid uitkomen.
- Blockchain‑technologie maakt Bitcoin “duurzaam”, maar ook beter bestand tegen manipulatie dankzij de onveranderlijkheid van het grootboek.
- De digitale aard maakt transacties makkelijker, terwijl het ook oneindig deelbaar is, iets wat goud niet gemakkelijk kan, aangezien het een minimum van enkele gram heeft.
Groeiende legitimiteit
Jarenlang miste Bitcoin de acceptatie door “groot geld”: grote financiële instellingen (banken, verzekeraars, pensioenfondsen, enz.), miljardairs en centrale banken.
Dit is geleidelijk veranderd:
- Bitcoin wordt steeds vaker gebruikt in staatsreserves buiten de digitale‑activasector (Tesla (TSLA ), Square, Meitu, enz.).
- Bitcoin‑ETF’s bieden een nieuwe manier om blootstelling aan de cryptovaluta te krijgen, met institutionele beleggers die nu 20 % van de in de VS verhandelde spot‑Bitcoin‑ETF’s bezitten.
- Trump overweegt blijkbaar een “Bitcoin‑nationale voorraad” nadat hij een belofte heeft gedaan om er één te creëren tijdens zijn campagne in juli 2024.
Zelfs met de recente prijsstijgingen blijft Bitcoin onder de 10 % van de activawaarde van de wereldwijde goudreserves, beide veel kleiner dan andere activaklassen.
Bron: MicroStrategy
Dus er is een redelijk argument dat als Bitcoin een belangrijke waardereserve wordt, het niet alleen kan stijgen door inflatie en een schuldencrisis, waardoor geld naar defensieve activa stroomt, maar ook sneller kan groeien dan goud, dat historisch alleen die rol vervulde.
Conclusie
Niets is zeker als het gaat om macro‑economie. Maar tot nu toe lijkt de combinatie van hardnekkige inflatie en hoge VS‑schuldenniveaus een recept voor een herhaling van de stagflatie uit de jaren ’70.
De reactie van marktdeelnemers op dit naderende risico is al zichtbaar in de sterke stijging van zowel de goud‑ als de Bitcoin‑prijzen.
Welke van de twee uiteindelijk beter presteert en de beste bescherming tegen inflatie biedt, wordt nog betwist. Goud heeft een solide historisch trackrecord tegen schuldencrises, terwijl Bitcoin betere rendementen heeft behaald dan goud in de paar jaren dat het bestaat.
In elk geval is er een plek in de meeste portefeuilles voor inflatie‑hedges en een gebalanceerde benadering tussen risico‑nemende aandelen en meer defensieve activa.
