Waarom tokenclassificatie faalt: Oxford’s pleidooi voor een eenduidige cryptoregulering

Het probleem met token-taxonomie

Sinds de opkomst van ICO’s en token-gebaseerde fondsenwerving hebben regelgevers geprobeerd digitale activa in afzonderlijke categorieën te plaatsen, zoals utility‑tokens, security‑tokens en payment‑tokens. In theorie maakt deze benadering op maat gemaakte regulering mogelijk op basis van de functie van een token. In de praktijk heeft dit geleid tot fragmentatie, juridische onduidelijkheid en regelgevingsarbitrage.

Token‑taxonomie varieert sterk per jurisdictie. Een token die in het ene land als een utility‑activum wordt beschouwd, kan in een ander land als een security worden behandeld. Deze inconsistentie bemoeilijkt uitgifte, handel, bewaring en naleving, waardoor bedrijven hun producten moeten ontwerpen rond regelgevingsgaten in plaats van economische functie.

Oxford’s kernargument: classificatie is het verkeerde uitgangspunt

De Oxford‑onderzoekers betogen dat het proberen te definiëren wat een token “is” voordat wordt gereguleerd hoe het wordt gebruikt, onnodige complexiteit creëert. Veel digitale activa vertonen gelijktijdig kenmerken van meerdere financiële instrumenten, afhankelijk van de context, het gedrag van gebruikers en de marktomstandigheden.

Een enkele token kan functioneren als:

• een betalingsmechanisme binnen een platform,
• een utility die nodig is om toegang te krijgen tot diensten,
• en een beleggingsinstrument dat wordt verhandeld voor winst.

Deze functionele overlap maakt rigide classificatie op schaal steeds onwerkbaar.

Gebruik, niet labels, bepaalt het risico

Een centraal inzicht van het onderzoek is dat regelgevers zich moeten richten op **hoe tokens daadwerkelijk worden gebruikt**, niet op hoe ze worden gepresenteerd. Ongeacht de verklaarde intentie zijn de meeste cryptocurrencies ontworpen om overdraagbaar, verhandelbaar en liquide te zijn.

De onderzoekers wijzen op de constante aanwezigheid van secundaire markten en speculatieve handel als bewijs dat winstverwachting geen uitzondering is, maar een kernkenmerk van cryptomarkten. Zelfs activa die als utilities worden gepresenteerd, worden vaak vrij verhandeld tegen belangrijke valuta’s zoals Bitcoin, wat hun beleggingskenmerken versterkt.

Bescherming van beleggers en markttransparantie

Vanuit een regelgevend perspectief ondermijnt inconsistente token‑classificatie de bescherming van beleggers. Wanneer vergelijkbare activa verschillend worden behandeld onder de wet, wijken openbaarmakingsnormen, nalevingsverplichtingen en handhavingsresultaten af zonder duidelijke rechtvaardiging.

Een eenduidig regelgevend kader zou de basisbescherming op de markt kunnen standaardiseren, waardoor verwarring voor zowel beleggers als uitgevers wordt verminderd en de toezichthoudende duidelijkheid wordt verbeterd.

Lessen uit handhavingsacties

Regulerende instanties zoals de U.S. Securities and Exchange Commission hebben herhaaldelijk geprofiteerd van ex‑post handhaving om token‑classificatie te verduidelijken. Deze acties leiden vaak tot boetes, gedwongen terugbetalingen of retroactieve nalevingsverplichtingen, waardoor de onzekerheid voor marktdeelnemers toeneemt.

De analyse van Oxford suggereert dat dergelijke uitkomsten een symptoom zijn van een gebrekkige taxonomie in plaats van geïsoleerde **regelgevende** mislukkingen. Wanneer de classificatie zelf onstabiel is, wordt handhaving onvoorspelbaar.

Gevolgen voor de Europese Unie

Het onderzoek richtte zich met name op de EU, waar grensoverschrijdende financiële integratie de kosten van inconsistente regulering vergroot. Divergente nationale interpretaties van token‑categorieën kunnen markten fragmenteren die anders juridisch verenigd zijn.

Een marktbrede regulerende aanpak zou beter aansluiten bij de single‑market‑filosofie van de EU, waardoor de prikkels voor jurisdictie‑shopping afnemen en de coördinatie van toezichthouders verbetert.

Een verschuiving naar eenduidige cryptoregulering

In plaats van cryptocurrencies te reguleren op basis van labels, stellen de onderzoekers voor om ze te reguleren op basis van gedeelde kenmerken: overdraagbaarheid, marktliquiditeit, bewaar‑risico en beleggersblootstelling. Deze benadering behandelt crypto als een nieuwe activaklasse in plaats van het te dwingen in verouderde juridische categorieën.

Zo’n kader elimineert de onderscheidingen niet volledig, maar herformuleert ze als op risico gebaseerde overlays in plaats van fundamentele definities.

Harde waarheden en politieke realiteit

Hoewel conceptueel overtuigend, staat eenduidige regulering voor politieke en technische obstakels. Privacy‑gerichte cryptocurrencies, gedecentraliseerde governance‑modellen en wereldwijde handelsplatformen bemoeilijken de handhaving.

Desondanks betogen de Oxford‑onderzoekers dat regelgevende samenhang een voorwaarde is voor grootschalige institutionele adoptie. Fragmentatie, niet regulering, blijft het grotere systemische risico.

Waarom dit debat nog steeds belangrijk is

Het debat over token‑taxonomie is geen historische trivia. Het blijft de moderne regelgevende kaders vormgeven en beïnvloedt hoe beleidsmakers de regels voor de volgende generatie crypto ontwerpen.

Naarmate regelgevers van experimentatie naar implementatie overgaan, is de vraag niet langer of crypto gereguleerd moet worden—maar of het consistent gereguleerd moet worden.