Hoe Bitcoin-mijnwerkers kunnen profiteren van netflexibiliteit

Bitcoin’s (BTC ) honger naar energie is al lange tijd een onderwerp van veel aandacht en bezorgdheid, en dat niet zonder reden. Mining Bitcoin verbruikt enorme hoeveelheden energie omdat het onderliggende beveiligingsmodel miljoenen gespecialiseerde computers over de hele wereld vereist die continu concurreren om complexe wiskundige puzzels op te lossen.

De winstgevendheid van deze kritieke activiteit hangt voornamelijk af van BTC-prijzen en elektriciteitskosten.

Hoewel men vroeger op steenkool vertrouwde voor de energiebehoefte, gaan mijnwerkers nu, nu elektriciteitssystemen steeds meer gedomineerd worden door hernieuwbare energiebronnen zoals wind en zon, niet alleen groen, maar verdienen ook inkomsten door flexibiliteitsdiensten aan elektriciteitsnetten te leveren.

In plaats van continu te opereren, kunnen mijnwerkers hun elektriciteitsverbruik tijdelijk verminderen tijdens tekorten en verhogen wanneer hernieuwbare opwekking anders zou worden afgekapt. Deze snelle reactie op netcondities helpt systeembeheerders aanvullende inkomsten te genereren, elektriciteitskosten te verlagen en netten te voorzien van een flexibele vraagbron.

Wat begon als een opportunistisch neveneffect van de mogelijkheid van mijnwerkers om uit te schakelen, is uitgegroeid tot een terugkerende inkomstenstroom waar netbeheerders actief naar zoeken en mijnwerkers er actief hun operaties op afstemmen.

Cruciaal is dat deelname aan vraagresponsmarkten het potentieel heeft om een steeds belangrijker onderscheidend kenmerk te worden tussen mijnwerkers met vergelijkbare hash-snelheden. Marktvolwassenheid, locatie van de faciliteit, elektriciteitscontracten en netconnectiviteit kunnen uiteindelijk net zo belangrijk worden als de efficiëntie van de mining-hardware.

De energie-economie van Bitcoin-mining

Bitcoin-mining is in wezen een elektriciteit-intensief computationeel proces. Moderne mining-faciliteiten draaien duizenden gespecialiseerde machines 24/7 om te concurreren voor blokbeloningen. Deze machines vormen een van de belangrijkste kostenposten van mining, naast koeling en onderhoud.

Echter, elektriciteit is de grootste operationele kostenpost voor mijnwerkers, waardoor hun winstgevendheid sterk gevoelig is voor groothandelsstroomprijzen. Naarmate de mining-moeilijkheid blijft stijgen en blokbeloningen afnemen bij elke Bitcoin-halving, wordt het behouden van lage energiekosten steeds crucialer voor mining-bedrijven.

Aangezien elektriciteit de hoogste kostenpost van mijnwerkers is, gaat de vraag niet alleen over hoeveel stroom er wordt verbruikt, maar wanneer, waar en hoe snel en nauwkeurig dat verbruik kan worden aangepast.

Opmerkelijk is dat het elektriciteitsverbruik van Bitcoin-mining varieert tussen 120 en 205 TWh per jaar, vergelijkbaar met het jaarlijkse elektriciteitsgebruik van een middelgroot land. Zelfs aan de hoge kant vertegenwoordigt dit minder dan 1% van de wereldwijde elektriciteitsopwekking, die de International Energy Agency (IEA) schat op ongeveer 30.500 TWh in 2025.

Het onderliggende probleem blijft echter bestaan: de mining-belasting is groot en geografisch geconcentreerd in slechts een handvol regio’s, en groeit tegelijkertijd terwijl datacenters, elektrificatie en AI-infrastructuur een ongekende druk op transmissie- en generatiecapaciteit uitoefenen.

In de VS projecteert de Energy Information Administration de totale elektriciteitsconsumptie te stijgen van 4.195 miljard kilowattuur in 2025 naar 4.269 miljard dit jaar en vervolgens 4.399 miljard tegen 2027.

Belangrijker nog, het commerciële elektriciteitsgebruik, voornamelijk gedreven door datacenters en crypto-mining, wordt naar verwachting voor het eerst in 2026 het residentiële verbruik overtreffen. Als reactie heeft de Electric Reliability Council of Texas (ERCOT) grote flexibele belastingen, opnieuw gedomineerd door crypto-mijnwerkers naast AI-datacenters, gedefinieerd als een leidende bron van vraaggroei die actief haar plaats moet verdienen op een steeds meer beperkt net.

Critici beweren dat grote mining-faciliteiten extra druk op elektriciteitsnetwerken kunnen uitoefenen tijdens piekvraagperiodes, maar voorstanders stellen dat mining-belastingen fundamenteel anders zijn dan traditionele industriële vraag omdat ze zeer onderbreekbaar zijn.

Dit wijst op het vermogen van Bitcoin-mijnwerkers om hun operaties bijna onmiddellijk te onderbreken, aangezien ze al hebben gedaan op een aantal gelegenheden, zonder ernstige gevolgen behalve een tijdelijk verlies van hash-snelheid en blokbeloningen, waardoor ze uniek geschikt zijn voor flexibel elektriciteitsverbruik.

Deze netflexibiliteit is een vraagzijde-oplossing voor AI- en mining-gedreven vraaggroei, in tegenstelling tot aanbodzijde-oplossingen zoals het bouwen van meer opwekking, meer transmissie of meer batterijopslag om de druk op het net op te vangen.

Netflexibiliteit verwijst naar de capaciteit van elektriciteitssystemen om de stroomproductie of -consumptie snel aan te passen om een constante balans tussen aanbod en vraag te behouden.

De aanpassingen worden gedaan als reactie op veranderende omstandigheden zoals een plotselinge aanbodtekort, een piek in de vraag, een frequentieafwijking, of een toename van hernieuwbare opwekking die het net niet kan absorberen.

Hernieuwbare energiebronnen worden steeds vaker geïmplementeerd om de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen en CO2-uitstoot te verminderen. Daling van technologische kosten en ondersteunende beleidskaders hebben hun integratie in moderne energiesystemen versneld, maar er ontstaan problemen door de intermitterende en niet-dispatchbare aard van wind- en zonneopwekking.

In het bijzonder brengen deze schone energiebronnen operationele uitdagingen met zich mee in de vorm van aanbod-demand onevenwichtigheden en afsnijding van hernieuwbare energie tijdens perioden van overproductie.

Traditioneel werd netflexibiliteit voornamelijk geleverd door dispatchbare krachtcentrales zoals waterkrachtdammen en aardgas-piekcentrales, die op verzoek door netbeheerders werden ingeschakeld om realtime veranderingen in energiegebruik te compenseren.

Maar naarmate de hernieuwbare opwekking snel blijft groeien, met een groei van 9,8% en goed voor 31,7% van de totale wereldwijde elektriciteitsproductie, is het vermogen van consumenten om hun elektriciteitsverbruik aan te passen aan de netbehoeften zeer waardevol geworden.

Bitcoin-mining is een natuurlijke match voor vraagzijde-flexibiliteit, aangezien mining-faciliteiten binnen enkele seconden kunnen reageren.

Hoe het werkt aan de vraagzijde is via vraagrespons (DR)-programma’s, waarbij grote elektriciteitsverbruikers zoals mijnwerkers, tegen een vergoeding of een lagere basistarief, hun verbruik verschuiven wanneer de netbeheerder het nodig heeft. Dit type vraagzijde-flexibiliteit biedt verschillende voordelen: verminderd behoefte aan dure piekcentrales die slechts enkele uren per jaar draaien, lager risico op stroomuitval en noodafschakeling tijdens hittegolven of winterstormen, en het vermogen om meer wind- en zonneopwekking op te nemen zonder deze af te snijden.

Aangezien elektriciteit het grootste deel van de operationele kosten van mijnwerkers uitmaakt, hebben zij een directe prikkel om hun energiekosten te minimaliseren.

Op deze manier helpen Bitcoin-mijnwerkers de netbetrouwbaarheid te verbeteren en de efficiëntie van de elektriciteitsmarkt te verhogen, terwijl ze een extra inkomstenstroom genereren en actieve marktdeelnemers worden.

“Bitcoin-mining is geen belemmering voor een gebalanceerd net — het is een asset. Slim beleid zal deze innovatieve technologie omarmen om de lichten aan te houden en de stroomprijzen laag te houden, voor iedereen,” is ook de mening van crypto‑VC‑firma Paradigm.

Mining-bedrijven kopen niet langer simpelweg elektriciteit tegen de geldende prijzen en proberen hun operationele kosten te minimaliseren. In plaats daarvan gedragen ze zich als flexibele energie‑assets.

Dit is niet langer alleen conceptueel, aangezien een recente studie nu een rigoureus kwantitatief kader rond dit idee heeft geplaatst.

Onderzoeksmodellen: Bitcoin-mining als net‑asset

De nieuwe peer‑reviewed studie, Modeling the potential of cryptocurrency mining for demand flexibility in energy systems¹, onderzocht hoe grote mining‑farms kunnen functioneren als flexibele vraagzijde‑bronnen die actief elektriciteitssystemen ondersteunen in plaats van simpelweg elektriciteit te verbruiken.

“Cryptocurrency mining loads (CMLs) vertegenwoordigen een van de snelst groeiende en energie‑intensieve vraagcategorieën,” die, in tegenstelling tot conventionele industriële consumenten, “een hoog elektriciteitsverbruik, operationele flexibiliteit en het vermogen om hun vraag aan te passen aan economische en systeemcondities” vertonen, stelde de studie.

In het artikel merkten de auteurs op dat eerder onderzoek naar crypto‑mining‑belastingen (CMLs) hen behandelde als passieve, prijs‑nemende consumenten.

Dit betekent dat die eerdere papers CMLs modelleerden als simpelweg reagerend op welke elektriciteitsprijs de markt hen ook gaf, in plaats van als deelnemers die de prijs kunnen beïnvloeden via hun eigen biedgedrag.

Vorige onderzoeken, beweren de auteurs, hebben het vermogen van mining‑operators om strategisch deel te nemen aan elektriciteitsmarkten en waardevolle flexibiliteitsdiensten te leveren over het hoofd gezien. Met de bestaande literatuur die onderschat wat grote mining‑farms kunnen doen, heeft de nieuwste studie zich ten doel gesteld hen te modelleren als prijs‑bepalende deelnemers die marktresultaten kunnen beïnvloeden.

Om dit te doen ontwikkelden de onderzoekers een bilevel stochastisch optimalisatiemodel, waarbij het probleem gelijktijdig op twee niveaus wordt opgelost.

Op het bovenste niveau stellen mining‑operators hun eigen biedstrategieën op voor zowel de dag‑ahead elektriciteitsmarkt als de realtime balanceringsmarkt, met als doel hun verwachte winst te maximaliseren onder onzekere toekomstige prijzen en hernieuwbare productie.

Op het onderste niveau optimaliseert de elektriciteitsmarktoperator de energie‑dispatch en resource‑allocatie gelijktijdig om het algehele maatschappelijk welzijn te maximaliseren. Dit betekent dat de energiemarkt wordt afgehandeld door aanbod en vraag te matchen tegen de laagst mogelijke systeems­kosten, terwijl transmissielimieten, generator‑beperkingen en reserve‑vereisten worden gerespecteerd.

Deze twee niveaus zijn wiskundig gekoppeld, aangezien de biedingen van de mijnwerker direct bepalen wat de marktoperator kan afhandelen en tegen welke prijs, en de markt‑clearing prijs op zijn beurt de winst van de mining‑farm bepaalt.

Opmerkelijk biedt het artikel een systematische verklaring waarom cryptocurrency‑mining uitzonderlijk goed geschikt is voor vraagflexibiliteit.

Mining‑belastingen hebben een hoge energie‑intensiteit, extreem snelle responstijden, continue beschikbaarheid, zeer lage onderbreekingskosten, precieze controle via duizenden individuele mining‑apparaten, en sterke geografische flexibiliteit die faciliteiten in staat stelt zich dicht bij hernieuwbare energiebronnen te vestigen. Al deze kenmerken samen maken mining‑farms aantrekkelijke deelnemers aan vraagrespons (DR)-programma’s en balanceringsmarkten. De studie stelde:

“De interactie tussen grote CMF’s en DR-programma’s is wederzijds voordelig.”

Vanuit het perspectief van de systeemoperator helpt de flexibiliteit de benutting van hernieuwbare energie en operationele efficiëntie te verbeteren. Vanuit het perspectief van de mining‑operator biedt deelname aan deze programma’s extra inkomstenbronnen die de algehele winstgevendheid verhogen.

De onderzoekers testten hun model op twee standaard power‑system benchmarks en toonden aanzienlijke economische en systeem‑niveau voordelen aan.

Op het kleine illustratieve 5‑bus systeem leverde gelijktijdige deelname aan zowel dag‑ahead als balanceringsmarkten een winstgevendheidsstijging van 21,5% op ten opzichte van een scenario waarin de mijnwerker helemaal niet deelnam aan balancering.

Op het grotere, realistischere IEEE Reliability Test System 24‑bus systeem, verhoogde strategische deelname aan beide markten, in plaats van alleen competitief te bieden als prijs‑nemer, de mining‑winstgevendheid met 11,2% en verbeterde het maatschappelijk welzijn met 4,8%, respectievelijk ongeveer $23.600 en $10.300 in het gesimuleerde systeem van de studie.

In beide gevallen daalde de afsnijding van hernieuwbare energie scherp, in veel scenario’s naderen naar nul omdat flexibele mining‑belastingen overtollige wind‑ en zonne‑opwekking konden absorberen die anders verspild zou zijn.

Wanneer is deze flexibiliteit het meest waardevol? Sensitiviteitsanalyses werpen hier licht op. Volgens de studie verandert het mining‑gedrag met marktprikkels. Hardware‑efficiëntie speelt hier een significante rol. De “efficiëntie van cryptocurrency‑mining‑apparaten bepaalt direct of CMF’s zich gedragen als pure energie‑consumenten of flexibele marktdeelnemers.”

Operators die minder efficiënte machines draaien hebben een sterkere prikkel om deel te nemen aan vraagrespons, aangezien energiebesparing waardevoller voor hen is dan blijven minen, in tegenstelling tot zeer efficiënte vloten die de neiging hebben zich toe te wijzen aan mining in plaats van flexibiliteit.

Dan is er de fysieke locatie van mining‑faciliteiten. Het plaatsen van farms nabij hernieuwbare opwekking verbetert zowel de winstgevendheid als de benutting van hernieuwbare energie aanzienlijk door mijnwerkers in staat te stellen overtollige productie effectiever op te nemen.

Toen de gesimuleerde mining‑farm elektrisch dichter bij windopwekking werd geplaatst, steeg de winstgevendheidsverbetering van 14,9% naar 21,5% en steeg de verbetering van het maatschappelijk welzijn van 4,7% naar 10,5%.

De studie vond bovendien dat naarmate de belastinggrootte van de mining‑farm toeneemt, zowel winstgevendheid als afsnijdingsreductie scherp verbeteren, en dat hogere reserveprijzen mijnwerkers ertoe aanzetten zich meer te richten op reserve‑ en balanceringsmarkten in plaats van pure energie‑absorptie. Dit toont aan dat verschillende markt‑ en hardware‑condities mijnwerkers naar verschillende flexibiliteitsstrategieën drijven in plaats van één alles‑omvattende aanpak.

Het model kent echter beperkingen. Zoals de auteurs opmerkten, vertegenwoordigt het slechts één strategische mining‑farm in plaats van meerdere concurrerende aggregators en maakt het gebruik van een vereenvoudigde DC‑power‑flow representatie in plaats van een volledig AC‑model.

Het houdt ook geen rekening met praktische regelgevende beperkingen die, in veel markten, nog steeds beperken hoe vraagzijde‑resources simultaan kunnen deelnemen aan meerdere marktstadia.

Voor toekomstig onderzoek suggereren de auteurs het model uit te breiden naar een multi‑firma evenwichtssituatie, de volatiliteit van BTC‑prijs en mining‑moeilijkheid op te nemen, en over te stappen op AC‑power‑flow modellering.

Zelfs met die kanttekeningen is de implicatie van de studie duidelijk: cryptocurrency‑mining moet worden gezien als een flexibele net‑resource in plaats van simpelweg een energie‑intensieve industrie. Als dit wordt ondersteund door passende elektriciteitsmarkt‑reguleringen die vraagzijde‑resources volledig laten deelnemen aan dag‑ahead, reserve‑ en balanceringsmarkten, kunnen mining‑operaties de integratie van hernieuwbare energie verbeteren, afsnijding verminderen, netbetrouwbaarheid verhogen, maatschappelijk welzijn vergroten en de inkomstenbronnen van mijnwerkers diversifiëren buiten alleen Bitcoin‑productie.

Bedrijf in de kijker: Riot Platforms

In de wereld van Bitcoin‑mijnwerkers is Riot een van de grootste namen, en vraagrespons is al geïntegreerd in hun bedrijfsmodel.

Het bedrijf exploiteert grootschalige mining‑faciliteiten in Texas, waar de energy‑only markt van ERCOT aanzienlijke waarde hecht aan vraagzijde‑flexibiliteit. In plaats van continu te minen ongeacht elektriciteitsprijzen, past Riot actief haar operaties aan op basis van netcondities, groothandels‑elektriciteitsprijzen en deelname aan ERCOT‑vraagrespons‑ en ancillary‑service‑programma’s.

De studie belichtte Riot, waarbij werd opgemerkt dat het bedrijf actief deelneemt aan DR‑programma’s via haar 400.000 apparaten in de Texas‑faciliteit, met een capaciteit van meer dan 1,2 GW.

In 2022 leidde dit tot een daling van 11.717 MWh in elektriciteitsverbruik, wat de stabiliteit van het Texas‑net verbeterde. Terwijl deelname de BTC‑mining‑output met 20,5% verminderde, resulteerden de prikkels in een hoger inkomen, een stijging van 180% ten opzichte van de vorige maand. Dit toont aan dat het strategisch afzien van een deel van de mining‑output grotere economische opbrengsten kan genereren wanneer elektriciteitsmarktprikkels aantrekkelijk genoeg zijn.

In het laatst gerapporteerde kwartaal onthulde Riot $7,5 miljoen aan vraagrespons‑credits, een stijging van 278% kwartaal‑over‑kwartaal ten opzichte van $2 miljoen in Q1 2025. Deze credits worden ontvangen door deelname aan ERCOT‑ en MISO‑vraagrespons‑programma’s.

Tegelijkertijd bedroeg de stroom‑credit voor Q1 2026 $13,5 miljoen, een stijging van meer dan 130% ten opzichte van zowel Q4 2025 als Q1 2025.

Al deze afsnijdingsactiviteiten, gecombineerd met onderliggende stroomcontracten, brachten de netto‑kostprijs van stroom voor Riot omlaag tot ongeveer $0,03 per kilowattuur voor het kwartaal, een daling van 21% ten opzichte van $0,038 per kilowattuur in hetzelfde kwartaal vorig jaar.

De volledig geladen kostprijs van het minen van één Bitcoin, exclusief afschrijving, steeg licht jaar‑over‑jaar, van $43.808 in Q1 2025 naar $44.629 in Q1 2026, door een stijging van 24% in de wereldwijde net‑hashrate die de onderliggende mining‑kosten sneller liet stijgen dan afsnijdingscredits konden compenseren.

Wat betreft de totale omzet in Q1 2026, rapporteerde het verticaal geïntegreerde digitale infrastructuurbedrijf $167,2 miljoen, bestaande uit bijna $112 miljoen uit Bitcoin‑mining, $22,2 miljoen uit Engineering‑omzet, en $33,2 miljoen uit Data‑Center‑omzet.

Dit was het eerste kwartaal van Data‑Center‑omzet, wat de transitie markeert naar “een actieve, omzet‑genererende datacenter‑operator.”

Riot is niet langer een pure Bitcoin‑mijnwerker; het is eerder een power‑first infrastructuurontwikkelaar, waarbij CEO Jason Les de periode beschrijft als een “definitief keerpunt.” Positionering als AI‑datacenter‑operator is nog een manier waarop Riot de financiële onvoorspelbaarheid van Bitcoin‑mining mitigereert.

Het bedrijf heeft een goede start gemaakt, door zijn eerste gecontracteerde capaciteit aan AMD te leveren en AMD een optie te laten uitoefenen om die capaciteit te verdubbelen tot 50 megawatt. AMD heeft ook een nieuwe leveringsdeal voor 2 GW met Anthropic veiliggesteld.

Dit is de logische uitbreiding van de vraag‑flexibiliteitstheorie. Riot heeft jaren besteed aan het bouwen van de infrastructuur, contracten en netrelaties die nodig zijn om flexibel grote hoeveelheden stroom te verbruiken of af te snijden, en is nu natuurlijk gepositioneerd om een deel van diezelfde infrastructuur te leasen aan andere kapitaalintensieve, stroom‑hongerige huurders zoals AI‑computatie‑providers, waardoor de inkomsten buiten Bitcoin worden gediversifieerd terwijl de mining‑vloot en de flexibiliteit die de vloot biedt behouden blijven als een cash‑genererend onderdeel van het bedrijf.

Volgens Morgan Stanley (MS ) kunnen crypto‑mijnwerkers met grote, net‑aangesloten stroom‑assets zoals Riot profiteren van de groeiende vraag naar datacenters nu hyperscalers zich haasten om stroom te reserveren voor compute‑uitbreiding.

Dit is duidelijk in de aandelenkoers van RIOT: met een marktkapitalisatie van $7,28 miljard, zijn de aandelen dit jaar met 44% gestegen tot $18,74, hoewel ze de afgelopen maand met 33,8% zijn gedaald. Het bedrijf heeft een EPS (TTM) van -2,58 en een P/E (TTM) van -7,07.

De positieve momentum kwam ondanks een neerwaartse trend in crypto‑prijzen, en dit kan slechts het begin zijn, aangezien Bernstein Bitcoin‑mijnwerkers heeft beschreven als onmisbaar voor de AI‑industrie als “stroom‑verhuurders.”

Conclusie

Bitcoin‑mijnwerkers staan voor een moeilijke situatie: de winstgevendheid daalt terwijl BTC‑prijzen worstelen, blokbeloningen blijven dalen, en energiekosten stijgen terwijl de vraag van de sector naar elektriciteit toeneemt.

Maar dezelfde mining‑belasting die netplanners zorgen baart, bezit kenmerken die het buitengewoon geschikt maken om netbetrouwbaarheid te ondersteunen, de benutting van hernieuwbare energie te verhogen en operationele efficiëntie te verbeteren, terwijl het extra inkomstenstromen opent om de winstgevendheid te verbeteren.

Riot biedt een praktijkvoorbeeld van hoe deze transitie al plaatsvindt.

Naarmate elektriciteitsmarkten hogere delen van variabele hernieuwbare opwekking blijven integreren, verschuiven Bitcoin‑mining‑bedrijven van passieve consumenten naar actieve deelnemers in energiemarkten, waardoor waarde wordt gecreëerd voor zowel de digitale asset‑industrie als het bredere elektriciteitssysteem.

Referenties

1. Hajiaghapour-Moghimi, M., Hajipour, E. & Vakilian, M. Modellering van het potentieel van cryptocurrency‑mining voor vraagflexibiliteit in energiesystemen. Energy Reports, 16, 109487 (2026). https://doi.org/10.1016/j.egyr.2026.109487