Duurzaamheid
Microplastische prevalentie groeit mee met de bewustwording

Groeiende bewustwording over iets schadelijks leidt niet per se en niet altijd tot een afname van de prevalentie. Bijvoorbeeld, mensen bewust maken van de negatieve impact van roken is al tientallen jaren een consistent sociaal‑cultureel fenomeen. Toch zag in 2020, voor het eerst in twee decennia, de verkoop van sigaretten in de Verenigde Staten een piek.
Niet alleen zijn de rookgewoonten toegenomen, maar de situatie is zo ernstig geworden dat de Amerikaanse Surgeon General voor het eerst in twee decennia een rapport heeft uitgebracht over de negatieve gezondheidseffecten. Hetzelfde geldt voor microplastics. Aan de ene kant zien we een groeiende bewustwording, maar de prevalentie neemt eveneens toe.
Voordat we dieper ingaan op beide dimensies van ‘Prevalentie’ en ‘Bewustwording’, laten we eerst kort herzien wat we onder ‘Microplastics’ verstaan.
Wat zijn microplastics?
Microplastics zijn kleine plasticdeeltjes kleiner dan 5 millimeter in diameter. Ze kunnen ontstaan uit diverse bronnen, waaronder afgebroken groter plastic afval, microbeads in persoonlijke verzorgingsproducten, synthetische vezels in kleding, enzovoort.
In de loop der tijd zijn ze geclassificeerd als ernstig schadelijk voor onze gezondheid, de fauna om ons heen en onze voedselketen. Ze breken niet gemakkelijk af en blijven lange tijd chemisch actief. De fauna en dieren in onze omgeving lopen het risico ze te verteren en de toxische stoffen in hun vitale organismen op te nemen, wat ernstige fysieke schade veroorzaakt.
Microplastics zijn overal
Recente onderzoeken hebben de lange geschiedenis van plastic en microplastics bestudeerd. Ze probeerden de aanwezigheid van plastic te plaatsen als een marker in de loop van onze planetaire geschiedenis. Het onderzoek stelde dat, gezien de hedendaagse aard van plastic, het bestudeerd kan worden als een wereldwijde tijdsmarker. Het kan tevens dienen als een correlatietool tussen sedimentaire profielen van de planeet.
Het onderzoek dat hier wordt besproken, vroeg specifiek of microplastics beschouwd kunnen worden als een van de proxies om het Anthropoceen-epoch af te bakenen, waarvan wordt aangenomen dat het begon in 1950. Op functioneel niveau bestudeerde het onderzoek de deposities van microplastics afgeleid van sedimentprofielen van meren in Noordoost‑Europa.
Als we over Europa spreken, is het relevant om te vermelden dat Europa ongeveer de helft van zijn plasticafval exporteert naar verschillende landen in het mondiale Zuiden. Onderzoek naar het onderwerp toonde ook aan dat de inspanningen van Europese consumenten om recycling te scheiden geen significante resultaten hebben opgeleverd.
In het huidige onderzoek werden de sedimenten gedateerd met onafhankelijke proxies. Het gaat terug tot de eerste helft van de 18e eeuw vanaf het heden. Ongeacht de leeftijd van de sedimentlaag, kon het onderzoek microplasticdeeltjes vinden door de hele korrels heen op alle locaties.
De penetratie van de deeltjes hing af van hun aspectratio. Kortere deeltjes drongen dieper door, terwijl meer langgerekte deeltjes minder mobiel waren.
Aan het einde van de studie concludeerden de onderzoekers dat hoewel microplasticdeeltjes overal aanwezig waren, de interpretatie van hun distributie in de bestudeerde sedimentprofielen ambigu was en niet als een strikt indicator voor het begin van het Anthropoceen-epoch kon dienen.
Terwijl dit onderzoek microplastics door een planetaire lens bekeek, waarschuwde een ander onderzoek ons op een meer praktisch niveau. Het stelde dat microplastics en nanoplastics opkomen als een potentieel risicofactor voor cardiovasculaire aandoeningen.
Microplastics in ons hart!
De studie onderzocht patiënten die een carotisendarterectomie ondergingen voor asymptomatische carotisarterieziekte. Het was prospectief, multicenter en observationeel van aard, en betrof 304 patiënten.
Polyethyleen kon worden gedetecteerd in de plaque van de carotisarterie bij 150 patiënten, en 31 patiënten hadden meetbare hoeveelheden polyvinylchloride. Wat betreft de kwalificerende aard van de microplasticdeeltjes, toonden elektronenmicroscopieprocedures zichtbare, gekartelde vreemde deeltjes tussen plaque‑macrofagen en verspreid in het externe debris.
Radiografisch onderzoek van de patiënten toonde ook aan dat sommige deeltjes chloor bevatten. Patiënten die microplastics en nanoplastics in hun atheroom hadden, stonden onder een hoger risico op een primair eindpunt‑event dan degenen bij wie dergelijke stoffen niet aanwezig waren.
Algeheel gaf de studie aan dat patiënten met carotisplaque die microplastics en nanoplastics bevatten, een hoger risico hadden op een samengestelde uitkomst van myocardinfarct, beroerte of overlijden door welke oorzaak dan ook binnen 34 maanden follow‑up dan degenen zonder MNP’s.
Samenvattend, wat kunnen we afleiden uit deze twee prevalentiestudies die hierboven genoemd zijn? We kunnen afleiden dat microplasticdeeltjes niet alleen alomtegenwoordig zijn op planetaire schaal, maar hun interferentie in ons leven is ernstig, om het zacht uit te drukken. Doen we genoeg om deze zorgen aan te pakken? Onze reacties zijn misschien nog niet adequaat, maar dat betekent niet dat het veld leeg is.
Praktische manieren om de inname van nanoplastics en microplastics te bestrijden
Een bron die ons dwingt nanoplastics en microplastics te consumeren is ons kraanwater. Dit geldt vooral wanneer het kraanwater afkomstig is van gecentraliseerde waterzuiveringsinstallaties. Het consumeren van dit water is zeker een gezondheidsrisico. Een van de meest efficiënte manieren om deze MNP’s te bestrijden kan echter zo simpel zijn als water koken.
In verschillende Aziatische landen bestaat al de traditie om gekookt water te drinken. Deze traditie komt voort uit de overtuiging dat koken het water ontdoet van schadelijke kiemen en bacteriën. Nieuw onderzoek heeft gekeken naar de effectiviteit van het kookproces om water vrij te maken van microplastics en nanoplastics.
Het onderzoek presenteert ons met bewijs. Het toont aan dat polystyreen, polyethyleen en polypropyleen NMP’s kunnen co‑precipiteren met calciumcarbonaat (CaCO3) incrustanten in kraanwater bij het koken.
Wat we hard water noemen bevat meer dan 120 mg L⁻¹ CaCO3. Het vrijmaken van dit water van NMP’s kan in grote mate worden bereikt door het water te koken. Het onderzoek toonde aan dat het koken van dit harde water ten minste 80 % van polystyreen, polyethyleen en polypropyleen NMP’s met een grootte tussen 0,1 en 150 μm kon verwijderen.
Wanneer we water tot een verhoogde temperatuur brengen, bevordert het proces de nucleatie van calciumcarbonaat. Als gevolg hiervan nemen NMP’s de vorm aan van capsules, oftewel geaggregeerde NMP’s binnen calciumcarbonaat‑incrustanten.
Algeheel resulteert dit in gedecontamineerd water, ontdaan van schadelijke NMP’s.
Het is duidelijk dat niet alle NMP‑verwijderingsprocessen zo simpel zijn als water koken. NMP’s die voortkomen uit grootschalige industriële processen zoals textielproductie vereisen structurele oplossingen. Zelfs het wasproces genereert MNP’s en vraagt om meer middelen‑intensieve oplossingen.
Wat inspirerend is, is dat sommige bedrijven hard werken om de beschaving te genezen van deze plaag van microplastics. In de volgende segmenten bespreken we een paar daarvan.
#1. Wasser3.0
De verklaarde visie van dit universiteits‑onderzoeksproject‑omgevormde‑bedrijf is om oplossingen te ontwikkelen en op te schalen voor water zonder microplastics. Het heeft een innovatieve oplossing bedacht om microplasticvervuiling op te ruimen voordat het de oceaan bereikt.
Om haar doel te bereiken, gebruikt het bedrijf efficiënt een draaikolk en een speciaal ontwikkeld hybride silica‑gel. Het proces draait om het creëren van een vortex in een waterreservoir. Vervolgens wordt een verbinding aan de vortex toegevoegd, genaamd het Wasser 3.0 PE‑X.
Deze verbinding werkt als een klontermiddel en brengt alle microplastics samen tot popcorn‑achtige klonten. Deze klonten drijven uit de vloeistof en stijgen naar het oppervlak om met een zeef te worden afgehaald.
Het hybride silica‑gel dat in dit proces wordt gebruikt, bestaat uit op siliconen gebaseerde chemicaliën die organosilanen worden genoemd. Deze zijn niet‑giftig en veroorzaken geen contaminatierisico’s. Ze hechten zich aan het oppervlak van de microplasticdeeltjes en vormen klonten ter grootte van tafeltennisballen.
Wasser zorgt ervoor dat het bijproduct van het proces niet verloren gaat. Het plasticvrije water en de geaggregeerde plasticklonten kunnen hergebruikt worden. Ze kunnen efficiënt dienen als isolerend vulmateriaal tijdens de bouw.
De oplossing van Wasser 3.0 wordt ingezet in rioolwaterzuiveringsinstallaties en industriële processen. Een gemeentelijke afvalwaterzuiveringsinstallatie in Landau‑Mörlheim, Duitsland, heeft het toegepast, waarbij de oplossing in 12 maanden bijna 600 pond microplastics heeft verwijderd.
Volgens Dr Katrin Schuhen, de uitvinder en oprichter van Wasser 3.0, “de verwijderingstechnologie is eenvoudig.” Schuhen benadrukt ook de andere eigenschappen van de oplossing, waaronder betaalbaarheid, schaalbaarheid en eenvoud. “Onze missie is om de wereldwijde watervoorziening veilig te houden,” zegt Schuhen nadrukkelijk.
Wasser 3.0 draait op donaties. Donaties zijn volledig aftrekbaar voor de belasting. Voor donaties tot 200 euro per jaar aan Wasser 3.0 hoeft men alleen het rekeningoverzicht te overleggen aan de belastingdienst (volgens artikel 50 (2) nr. 2 letter b van de EStDV). En voor donaties die 200 euro per jaar overschrijden, verstrekt de non‑profitorganisatie een donatie‑bewijs.
#2. Matter
Matter positioneert zich als een innovatief bedrijf dat technologische oplossingen heeft gepionierd om microplastics te vangen, te oogsten en te recyclen. De visie van het bedrijf is om mensen te helpen leven in een wereld zonder micropollutanten in hun natuurlijke omgeving.
Matter heeft meerdere microplastic‑verwijderingsoplossingen in haar portfolio. Een van die oplossingen, Gulp, helpt microplastics uit de was te “slikken” voordat ze de oceaan bereiken. De oplossing kan direct op wasmachines worden aangesloten om microvezels effectief te vangen voordat ze zich mengen met oceaan‑ en rivierwater.
Een ander filterproduct van Matter, onder de merknaam “Matter. Inside”, heeft een uniek ontwerp dat katoen en andere milieuschadelijke microvezels kan opvangen. De oplossing is zeer aanpasbaar en kan op verschillende locaties worden geplaatst, inclusief het interieur van een wasmachine.
Matter heeft recentelijk ook een reeks oplossingen voor de industrie ontwikkeld. Onder de materialen‑divisie voert het bedrijf talrijke onderzoeksprojecten uit om duurzame methoden en toepassingen te vinden voor het recyclen van microvezels uit de was. Diverse universiteiten, waaronder Brunel University in Londen en Swansea University, zijn in dit verband met Matter geassocieerd.
In augustus 2023, heeft Matter US$10 miljoen opgehaald. De fondsen werden opgehaald om het bedrijf te helpen haar duurzame, op was gericht oplossingen te ontwikkelen om microplastics uit watersystemen in commerciële en industriële toepassingen te houden.
Wanneer hij spreekt over de visie van zijn bedrijf, zei Adam Root, oprichter en CEO van Matter:
“Matter’s vision is to live in a world without micropollutants. We are dedicated to building the necessary tools, techniques, and scalable solutions to drive this transformation. The combined support and expertise of our investors enables us to accelerate our work, moving beyond laundry into industrial‑scale applications of our technology, and drive globally meaningful reductions in micropollutant emissions with confidence and speed.”
S2G Ventures en SOUNDWaves leidden Matter’s Series A‑financieringsronde. SOUNDWaves werd opgericht door Ashton Kutcher en Guy Oseary. Extra financiering kwam van het door Leonardo DiCaprio gesteunde klimaat‑tech‑venture‑fonds Regeneration.VC en van de oceaan‑impact‑venture‑fondsmanager Katapult Ocean.
De microplastics‑dreiging en de noodzaak van een toekomst zonder hen
De gevaren die microplastics ons opleggen, zijn veel groter dan we ons kunnen voorstellen. Ze zijn alomtegenwoordig. Hun aanwezigheid kan worden getraceerd van de Arctische regio tot de top van de Mount Everest. Volgens schattingen liggen er bijna 14 miljoen metrische ton microplastics op de oceaanbodem.
Volgens schattingen gepubliceerd door Matter, een van de bedrijven die we al hebben belicht, komen er per wascyclus bijna 700 000 microplasticvezels vrij uit wasmachines. Alarmwekkend is dat er 171 triljoen microplasticdeeltjes in onze oceanen aanwezig zijn. Dus microplastics bevinden zich in de lucht die we inademen en zelfs in de menselijke placenta, bloed en longen.
De enige manier om deze dreiging te elimineren is structurele oplossingen te implementeren bij elke bron die microplastics uitstoot. Bemoedigend is dat er al veel van zulke oplossingen bestaan. VC‑fondsen zijn geïnteresseerd in het investeren in deze oplossingen, en bedrijven zetten ook R&D‑fondsen in op deze gebieden. Wat we nu nodig hebben is meer bewustwording. Als consumenten oplossingen gaan gebruiken die voorkomen dat microplastics uit hun apparaten komen, wordt het doel veel makkelijker te bereiken.













