Digitale innovatie hervormt banen, niet elimineert ze

Als het gaat om AI en IT‑technologieën in het algemeen, zijn er maar weinig onderwerpen die zo fel worden bediscussieerd als hun effect op werkgelegenheid.

Gedeeltelijk komt dat doordat eerdere golven van technologische innovatie hele beroepen hebben weggevaagd (bijvoorbeeld kaarsenmakers, koetschauffeurs en telefoonoperatoren), waardoor die angst logisch is. De investeringspitch van veel AI‑bedrijven om werknemers te vervangen door goedkopere AI en de discussie over de komende behoefte aan een universeel inkomen om massale werkloosheid aan te pakken, hielpen ook niet.

Een andere reden is dat het effect van IT op werkgelegenheid niet erg duidelijk is. Voor elke boekverkoper die zijn baan verliest aan Amazon (AMZN ), is er mogelijk een digitale marketeer, programmeur of YouTuber die door dezelfde technologie mogelijk wordt gemaakt.

Een recente studie van Chinese onderzoekers van de Nanjing University of Finance and Economics en Shandong Technology and Business University onderzoekt het effect van digitale innovatie binnen ondernemingen op werkgelegenheid.

Ze ontdekten dat het effect ongelijk is, afhankelijk van het type bedrijf, de fase in de levenscyclus en de eigendomsstructuur.

“Hoewel het bepaalde dimensies van werkgelegenheidsgroei bevordert, veroorzaakt het ook aanzienlijke structurele verschuivingen die de concurrentiedynamiek hervormen. De werkgelegenheidsbevorderende effecten zijn meer uitgesproken tijdens de groeifase en volwassenheidsfase van bedrijven, in plaats van de start‑upfase, en zijn significant voor niet‑staatsbedrijven en concurrerende sectoren.”

Ze publiceerden hun bevindingen in het Journal of Innovation & Knowledge¹, getiteld “The digital innovation dilemma: A double-edged sword for employment and competitiveness”.

Definiërende digitale innovatie

De onderzoekers beschouwden digitale technologie en innovatie breed, niet alleen als technologische adoptie maar als een proces waarbij data‑elementen de kernmotoren van productie vormen.

“De diepgaande integratie van digitale technologieën zoals kunstmatige intelligentie (AI), big‑data‑analyse, cloudcomputing en het Internet of Things in de producten, processen en/of bedrijfsmodellen van een onderneming, die de productiefunctie fundamenteel verandert en nieuwe waarde genereert.”

Op microniveau kan digitale innovatie de productie en de concurrentiestrategieën van bedrijven hervormen.

Op macroniveau faciliteert het de structurele transformatie van de economie van traditionele industrie naar een digitale economie, waardoor het cruciaal is voor de toekomstige nationale economische ontwikkeling.

Het land waar deze studie werd uitgevoerd, China, is bijzonder alert op dit onderwerp, zoals geïllustreerd in China’s 14th Five-Year Plan for the Deep Integration of Informatization and Industrialization, dat onderwerpen behandelt zoals de uitrol van 5G, big data, slimme netwerken en Digital Silk Road‑projecten.

“Het 2024‑rapport van de Chinese centrale overheid over het regeringswerk benadrukt de noodzaak om actief de digitalisering van industrieën en industriële digitale innovatie te bevorderen, terwijl de diepe integratie van digitale technologie met de reële economie wordt gestimuleerd.”

Met een jaarlijkse instroom van meer dan 10 miljoen universitaire afgestudeerden is het bieden van hoogwaardige werkgelegenheidskansen in het land ook een politieke en sociale prioriteit.

Daarom is er massale investering in infrastructuur zoals 5G, datacenters en glasvezelnetwerken gedaan, waardoor de totale kosten van digitale toepassingen worden verlaagd.

Digitale innovatie en werkgelegenheid

Tegengestelde effecten

Digitale innovatie kan worden gebruikt om arbeid te vervangen, waardoor de vraag ernaar afneemt.

Tegelijkertijd kan digitale innovatie de productiekosten en productprijzen verlagen, waardoor bedrijven hun productieomvang en arbeidsvraag kunnen uitbreiden. Dit kan ook geheel nieuwe industriële ketens en opkomende werkgelegenheidskansen voortbrengen.

Dus de netto‑impact van digitale innovatie binnen ondernemingen op de totale werkgelegenheid hangt af van de balans tussen baanverlies en baancreatie.

Met betrekking tot de nieuwste iteratie van digitale technologieën, AI en robotica, wijst het bewijs erop dat ze de werkgelegenheid comprimeren door routinetaken te vervangen, terwijl ze ook nieuwe rollen creëren zoals data‑analyse en algoritme‑ontwerp.

De juiste gegevens verzamelen

De studie gebruikte een steekproef van Chinese A‑share beursgenoteerde bedrijven van 2010 tot 2024, waarbij de financiële gegevens van de bedrijven werden verkregen uit de China Stock Market & Accounting Research (CSMAR) database. Ze gebruikten ook stedelijke gegevens uit het China City Statistical Yearbook. Dit leverde uiteindelijk 35.604 observaties van 4.631 bedrijven op.

Als robuustheidstest herhaalden de onderzoekers hun analyse na uitsluiting van Chinese gemeenten en observaties uit de COVID‑19‑periode tussen 2020 en 2022. Ze behandelden gemeenten afzonderlijk omdat hun relatief geavanceerde publieke digitale infrastructuur lokale bedrijven een ongebruikelijk voordeel kan geven. Het belangrijkste werkgelegenheidsresultaat bleef statistisch significant nadat deze observaties waren verwijderd.

Ze maten zes indicatoren:

• Technologische innovatie.
• Bedrijfsinnovatie.
• Procesinnovatie.
• Het niveau van AI‑investeringen.
• R&D‑uitgaven.
• Het aandeel digitale immateriële activa.

Ze gebruikten deze gegevens om een samengestelde digitale innovatie‑index te construeren die de breedte en diepte van de digitale innovatie van de onderneming meet. Ten slotte berekenden ze de netto werkgelegenheidsgroei op ondernemingsniveau.

Verschillende effecten voor verschillende bedrijven

Leeftijd van bedrijven

De onderzoekers verdeelden de bedrijven in 3 leeftijdscategorieën sinds oprichting:

• 0–8 jaar, start‑upfase.
• 9–15 jaar, groeifase.
• Meer dan 15 jaar, volwassenheidsfase.

Ze ontdekten dat voor ondernemingen in de groeifase en volwassenheidsfase digitale innovatie een significante bevorderende werking heeft op werkgelegenheid, terwijl het effect onsignificant is voor start‑up ondernemingen.

Het is waarschijnlijk dat start‑up bedrijven beperkte R&D‑middelen hebben, waardoor deze ondernemingen geen grotere innovatie‑investeringen kunnen doen of hun innovatiegrenzen kunnen uitbreiden.

Structuur van bedrijven

De onderzoekers ontdekten ook dat er significante verschillen bestaan tussen staatsbedrijven (SOEs) en niet‑SOEs / particuliere bedrijven.

Digitale innovatie had een significante positieve impact op de werkgelegenheidsgroei van niet‑SOEs op 5%-niveau, terwijl het onsignificant was voor de SOE‑steekproef.

Een waarschijnlijke mogelijkheid is dat niet‑SOEs zich meer richten op het gebruik van digitale innovatie om de marktconcurrentie te versterken en directe economische rendementen te behalen, wat de groei van bedrijven ondersteunt en vraag naar arbeid genereert.

Daarentegen heeft voor SOE‑managers stabiliteit prioriteit boven bedrijfs‑efficiëntie en winstgevendheid, en is het moeilijk voor SOEs om op korte termijn overbodig personeel te verminderen.

Industriesector

Ten slotte werd een netto‑verschil gezien tussen bedrijven in monopolistische sectoren en concurrerende sectoren.

Monopolistische sectoren omvatten sectoren waarin enkele spelers domineren of die wettelijk zijn voorgeschreven, zoals fossiele brandstoffen, elektriciteit en warmte, water, spoorwegvervoer, luchtvervoer, scheepvaart, ruimtevaart, telecommunicatie, enz.

Concurrerende sectoren worden beschouwd als alle niet‑monopolistische sectoren.

De impact van digitale innovatie op de werkgelegenheidsgroei in monopolistische sectoren is onsignificant, terwijl digitale innovatie de werkgelegenheid in concurrerende sectoren significant bevordert.

De reden lijkt te zijn dat, aangezien de marktvraag relatief stabiel is voor monopolistische sectoren, digitale innovatie in deze sectoren wordt gebruikt om kosten te verlagen en efficiëntie te verhogen. Ondertussen staan concurrerende sectoren voor andere situaties en doelen:

“Digitale innovatie voor ondernemingen in concurrerende sectoren is gericht op het innoveren van bedrijfsmodellen, het verkennen van nieuwe markten, het uitbreiden van innovatiegrenzen en het versterken van de duurzame ontwikkelingscapaciteit van bedrijven; daarom is hun effect op het bevorderen van werkgelegenheid significant.”

Binnen de bestudeerde bedrijven bevordert digitale innovatie binnen ondernemingen significant de vraag naar werknemers in de dienstensector, terwijl de impact op de arbeidsvraag in de landbouw- en productie‑industrieën bijna niet bestaat.

Daarom zullen werknemers in de dienstensector eerder profiteren van digitale innovatie binnen ondernemingen.

Belangrijke punten voor beleggers

Voor beleggers toont deze studie aan dat digitale innovatie, inclusief AI, zowel werkgelegenheid kan verminderen als uitbreiden, afhankelijk van hoe deze wordt ingezet, de volwassenheid van een bedrijf, de sector en de eigendomsstructuur.

In het algemeen zal de werkgelegenheid profiteren wanneer digitale innovatie wordt ingezet in de dienstensector, bij groeiende of volwassen bedrijven, en bij particuliere bedrijven die opereren in niet‑monopolistische sectoren.

Omgekeerd identificeerde de studie geen statistisch significante algemene werkgelegenheidsgroei die kan worden toegeschreven aan digitale innovatie bij landbouw- of productiebedrijven, staatsbedrijven, start‑ups of bedrijven in monopolistische sectoren. Dit betekent niet per se dat digitalisering de werkgelegenheid in deze groepen heeft verminderd, alleen dat de onderzoekers geen betrouwbaar positief cumulatief effect konden aantonen.

Dit is logisch, aangezien nieuwe IT‑technologieën gevestigde bedrijven in staat stellen hun technologische capaciteiten uit te breiden, nieuwe markten te betreden en de algehele personeelsgroei te verhogen, terwijl ze tegelijkertijd routinematige productie‑, financiële en administratieve functies vervangen door technische, verkoop‑ en andere niet‑routinetaken.

In die context is herstructurering van het personeelsbestand een mogelijke indicator of digitale investeringen echte bedrijfsuitbreiding opleveren in plaats van uitsluitend te dienen als kostenbesparende maatregel.

Investeren in digitale innovatie

Hoewel veel bedrijven AI‑ en digitale transformatietechnologieën aanbieden, biedt Microsoft (MSFT ) (NASDAQ: MSFT) bijzonder brede blootstelling aan ondernemingsdigitalisering via zijn cloudinfrastructuur, productiviteitssoftware, bedrijfsapplicaties, ontwikkelaarsplatformen en AI‑diensten.

Microsoft

Hoewel veel bedrijven werken aan AI en digitale technologieën, is er, als het gaat om enterprise‑software en -diensten, één bedrijf dat boven de rest uitstijgt: Microsoft.

Een belangrijk onderdeel is de Azure‑cloudinfrastructuur en Copilot, die integreren in de bestaande bedrijfsreeks van Windows, Office365, GitHub, LinkedIn, Outlook, enz.:

• Microsoft 365 en Copilot richten zich op productiviteit en workflow‑transformatie.
• Dynamics 365 ondersteunt de digitalisering van verkoop, financiën, klantenservice en operaties.
• GitHub biedt software‑ontwikkelings- en AI‑ondersteunde coderingsinfrastructuur.

Dit maakt Microsoft een leider in AI, inclusief via partnerschappen om nog meer rekenkracht te verkrijgen en het herstarten van kerncentrales, evenals ethische AI.

Het bedrijf is ook een leider in kwantumcomputing, videogame‑ontwikkeling, wetenschappelijke AI, enz.

Microsoft biedt daarom beleggers een gediversifieerde blootstelling aan de infrastructuur en software die digitale innovatie binnen ondernemingen ondersteunen. De studie onderzocht Microsoft echter niet en stelde niet vast dat de werkgelegenheidsgroei bij digitaal innovatieve Chinese bedrijven zich zal vertalen in rendement voor Microsoft‑aandeelhouders. De investeringshypothese berust in plaats daarvan op de positie van het bedrijf als belangrijke leverancier van cloud, AI, productiviteit en ontwikkeltools die deze bredere transformatie mogelijk maken.

(U kunt meer lezen over het grote geheel van Microsoft’s vele bedrijven in ons beleggingsrapport gewijd aan het bedrijf)

Laatste Microsoft (MSFT) aandelennieuws en ontwikkelingen

Gerefereerde studie

^{1. Xiaozhong Yang, Jiaqi Du, and Enguang Miao. The digital innovation dilemma: A double-edged sword for employment and competitiveness. Journal of Innovation & Knowledge. 11 augustus 2026, 101113. https://doi.org/10.1016/j.jik.2026.101113}