Russische centrale bank bespreekt digitale activa en DeFi (2022)

Op 7 november 2022 publiceerde de Russische centrale bank twee rapporten over op blockchain gebaseerde activa. Het ene behandelt digitale activa, het andere gedecentraliseerde financiën (DeFi).

Dit zijn de belangrijkste punten uit de twee documenten, zoals die in 2022 werden besproken.

Russische centrale bank ziet voordelen in blockchain en wil regels voor digitale activa verbeteren

Het consultatierapport over digitale activa verduidelijkt begrippen en bespreekt mogelijke voordelen en risico’s van blockchain.

De bank noemt minder tussenpersonen en automatische uitvoering via smart contracts als voordelen. Tegelijkertijd stelt zij dat de markt voor digitale activa nog jong is en in omvang veel kleiner dan die voor traditionele financiële instrumenten.

Het document beschrijft het toenmalige Russische wettelijke kader voor digitale gebruiksrechten en digitale financiële activa, vaak vergeleken met utility- en effectentokens. Het pleit voor verdere ontwikkeling van die regels.

De bank haalt een enquête onder Russische financiëlemarktpartijen aan. Van de respondenten gebruikte 75% mobiele interfaces, 58% cloudtechnologie, 46% big data en 34% kunstmatige intelligentie. Slechts 6% gebruikte gedistribueerde registers structureel en 13% testte deze in proefprojecten. Dit zijn de aangehaalde enquêtecijfers, geen telling van alle marktpartijen.

Het artikel vat de mogelijke voordelen voor financiële diensten als volgt samen:

• Minder tussenpersonen kunnen transacties versnellen en kosten verlagen;
• consensusprotocollen kunnen de controleerbaarheid van gedeelde gegevens en het vertrouwen tussen deelnemers vergroten;
• verspreide gegevensopslag kan de weerbaarheid tegen uitval verhogen en de afhankelijkheid van één centraal storingspunt verminderen;
• cryptografische protocollen kunnen vertrouwelijkheid ondersteunen, afhankelijk van het ontwerp en de toegangsrechten. Niet iedere openbare blockchain houdt transacties geheim.

De centrale bank steunde verdere ontwikkeling van de technologie, maar vond dat digitale activa geen onbeheersbare risico’s voor financiële stabiliteit of cyberveiligheid mochten opleveren. Ook moesten regels tegen witwassen en terrorismefinanciering (AML/CFT) worden nageleefd.

Het rapport bespreekt onder meer de Europese Unie, de Verenigde Staten en Zwitserland en stelt verbeteringen voor de Russische regels voor. Die betreffen belastingen, tokenisatie van activa uit de reële economie, toegang voor traditionele infrastructuur zoals brokers, marketmakers en beurzen, en AML/CFT-procedures. Identificatie op afstand met biometrie en een uniform identificatiesysteem wordt genoemd, evenals regels voor smart contracts met inzichtelijke code en transparante voorwaarden.

De visie van de bank op DeFi in 2022

Het tweede rapport is volgens de bank informatief en analytisch. Het behandelt de snelle groei van DeFi, definities, de technische opbouw, kenmerken en verschillen met gecentraliseerde financiële diensten (CeFi). Voorbeelden zijn gedecentraliseerde beurzen, leningen, verzekeringen en vermogensbeheer.

De bank constateert dat veel vragen openstaan: er is geen algemeen aanvaard begrippenkader en de opvattingen over ontwikkeling en toezicht lopen uiteen. Gebruikers moeten voorzichtig zijn en toezichthouders zorgvuldig handelen. De snelle groei vraagt om verder onderzoek naar kansen en risico’s.

Het rapport noemt efficiëntere en transparantere transacties als mogelijke voordelen, maar besteedt veel aandacht aan risico’s voor financiële stabiliteit, concurrentie, betalingen, AML/CFT-naleving, beleggers en consumenten.

Het beschrijft verschillende benaderingen van toezicht, zonder daarmee in dit rapport al een concreet nieuw regelgevingspakket vast te stellen.

Cryptoregulering in Rusland

In november 2022 was het Russische rechtskader voor digitale activa nog in ontwikkeling. De wettelijke behandeling van digitale financiële rechten moest worden onderscheiden van die van particuliere cryptovaluta. Voorstellen om cryptobetalingen onder voorwaarden toe te staan kwamen van het ministerie van Financiën, terwijl de centrale bank eerder juist een verbod op particuliere cryptoactiviteiten had bepleit.

In september 2022 bereikten het ministerie en de centrale bank in hoofdlijnen overeenstemming over een wetsvoorstel voor grensoverschrijdende cryptobetalingen. Dit hield geen algemene toestemming voor binnenlandse betalingen in en was nog geen definitief ingevoerde wet.

Anatoli Aksakov, destijds voorzitter van de commissie Financiële Markten van de Staatsdoema, verklaarde dat een wetsvoorstel ook mining in Rusland moest legaliseren. De centrale bank had mining eerder willen verbieden. Hij beschreef betalingen buiten Rusland als een mogelijkheid binnen het voorstel, terwijl binnenlands betalen voor goederen en diensten verboden zou blijven. Hij zei:

“We hebben een wetsvoorstel ingediend dat mining, dus de uitgifte en circulatie van cryptovaluta, moet legaliseren. Cryptovaluta zouden alleen buiten ons land, in buitenlandse rechtsgebieden, als betaalmiddel kunnen worden gebruikt. Het voorstel voorziet ook in een experimenteel regime, waarmee bijvoorbeeld parallelimport kan worden betaald. Dit wijst op een nieuwe richting voor de ontwikkeling van de Russische financiële markten.”

Het oorspronkelijke artikel vergeleek de discussie in 2022 met westerse landen en China, waar cryptoactiviteiten sterk waren beperkt. Dat is een globale historische vergelijking: regels voor bezit, handel, mining en betalingen verschillen per land en activiteit. De hier besproken rapporten en voorstellen vormen geen beschrijving van de huidige wetgeving.