Tokenisatie van activa: ontwikkelingen en verwachtingen in 2023

In 2023 trok de markt voor getokeniseerde activa meer belangstelling van traditionele financiële instellingen. De vaak genoemde 10 biljoen dollar voor 2030 was een optimistische prognose, geen gemeten marktwaarde of gegarandeerde uitkomst. Deze analyse beschrijft de ontwikkelingen van 2023. De eerste verwijzing biedt achtergrond bij de afzonderlijke prognose van Boston Consulting Group.

Tokenisatie betekent dat rechten of aanspraken op activa digitaal op een blockchain worden vastgelegd. Een gebouw of obligatie verandert daardoor niet letterlijk in computercode. Afhankelijk van de juridische en technische inrichting kunnen mogelijke voordelen zijn:

• Toegang met een lager minimumbedrag voor beleggers die mogen deelnemen
• Eenvoudigere overdracht en mogelijk meer liquiditeit
• Betere traceerbaarheid van transacties

Door rechten in kleinere eenheden te verdelen, kan een investering voor meer mensen bereikbaar worden. Toelatingsregels, overdrachtsbeperkingen en de beschikbaarheid van kopers blijven echter bepalend. Ook transparantie hangt af van de toegangsrechten en de informatie die wordt vastgelegd.

Wat het toenemende belang in 2023 betekende

Het artikel verwees naar een raming van 21.co van 3,5 tot 10 biljoen dollar voor 2030, waarbij 10 biljoen het optimistische scenario was. Het ging om verwachtingen uit 2023 voor onder meer effecten, vastgoed en valuta, niet om een actuele marktmeting. De definitie en aannames verschillen van die in de afzonderlijke BCG-prognose.

De analisten van 21.co verwachtten dat verdere ontwikkeling van de markt meer traditionele instellingen zou aanzetten tot het gebruik van blockchains. Dat is een verwachting over mogelijke integratie, geen vaststelling dat de hele financiële sector al was overgestapt.

Tijdens TokenizeThis van Security Token Market, in oktober 2023, wees Bob Yostpille van Oasis Pro Markets op het ondoorzichtige tegenpartijrisico tijdens de financiële crisis van 2008. Betere documentatie en geautomatiseerde afspraken kunnen verplichtingen inzichtelijker maken. Slimme contracten heffen kredietrisico, juridische onzekerheid en het gevaar van opeenvolgende wanbetalingen niet op.

Van speculatieve opwinding naar meer samenwerking was de ontwikkeling die het aangehaalde rapport verwachtte. Daarbij voorzag het meer aansluiting op bestaande financiële software en digitale registratie van rechten op reële activa . De omvang en het tempo van die ontwikkeling bleven onzeker.

Initiatieven van grote banken

In oktober 2023 meldde JPMorgan de eerste live transactie via zijn Tokenized Collateral Network, met BlackRock (BLK ) en Barclays. Daarbij werden digitaal vastgelegde geldmarktfondsbelangen als onderpand gebruikt. Het was niet de eerste blockchaintransactie ooit van de bank.

JPMorgan werkte al langer aan blockchaintechnologie. Quorum werd in 2016 uitgebracht; de oorspronkelijke tekst koppelde die introductie ten onrechte aan 2015. Het artikel noemde daarnaast meer dan 900 miljard dollar aan cumulatieve JPM Coin-transacties tot de toenmalige verslagperiode. Dat is geen waardering van Onyx en ook geen fondsvermogen of dagelijks transactievolume. Het eerder aangehaalde JPMorgan-onderzoeksrapport uit 2021 is historische achtergrond, geen bron voor de latere TCN-transactie.

Yostpille zag mogelijkheden om geldmarktfondsbelangen vaker als onderpand te gebruiken. Een snellere overdracht van geschikt onderpand kan helpen bij het voldoen aan marginverplichtingen en bij repo-overeenkomsten. Zijn positieve beoordeling betekent niet dat iedere margin call of repotransactie automatisch binnen enkele seconden wordt afgehandeld. Dat hangt onder meer af van de aangesloten systemen, juridische rechten en afwikkelingsprocedures.

Andere belangrijke deelnemers

Franklin Templeton breidde de ondersteuning van het Franklin OnChain U.S. Government Money Fund (FOBXX) in april 2023 uit naar Polygon, naast Stellar. Ethereum was voor die fase onjuist vermeld. De genoemde primeur betrof een in de VS geregistreerd beleggingsfonds dat een openbare blockchain gebruikte voor transactieverwerking en eigendomsregistratie; niet het eerste Amerikaanse beleggingsfonds in algemene zin. De 1,4 biljoen dollar uit het artikel sloeg op de toenmalige omvang van de vermogensbeheerder, niet op het vermogen van FOBXX.

Ook Citi onderzocht toepassingen van blockchain. Ryan Rugg, hoofd digitale activa bij Treasury and Trade Solutions, benadrukte het belang van onderlinge uitwisselbaarheid: klanten wilden liquiditeit tussen banken kunnen verplaatsen zonder afzonderlijke, gesloten systemen. Dat was een ontwikkeldoel en betekende niet dat alle banken al op één interoperabel netwerk waren aangesloten.

Deutsche Bank (DB ) kondigde in september 2023 een samenwerking met het Zwitserse Taurus aan voor technologie voor bewaring en tokenisatie. De bank nam eerder dat jaar deel aan de Series B-financieringsronde van 65 miljoen dollar. Onder de investeerders waren Credit Suisse, Pictet en Arab Bank Switzerland. Die laatste naam duidt één bank aan; Zwitserland was geen afzonderlijke investeerder.

Paul Maley, destijds wereldwijd hoofd effectendienstverlening bij Deutsche Bank, beschreef belangstelling voor de bewaring van geselecteerde cryptoactiva en stablecoins en voor een bredere markt van getokeniseerde financiële activa. Het ging om plannen en mogelijkheden, niet om onmiddellijke beschikbaarheid van iedere dienst voor alle klanten.

De regering van Hongkong gaf op 16 februari 2023 een getokeniseerde groene obligatie uit ter waarde van 800 miljoen Hongkongse dollar, ongeveer 100 miljoen Amerikaanse dollar. De Hong Kong Monetary Authority (HKMA) besprak in augustus de mogelijke voordelen voor de obligatiemarkt. Een geslaagde uitgifte garandeert geen hoge liquiditeit voor elk product.

Volgens Yostpille waren verschillende traditionele instellingen verder gevorderd dan veel marktdeelnemers dachten. Dat was zijn beoordeling op het congres van 2023, geen objectieve ranglijst van alle betrokken instellingen.

Ontwikkelingen binnen de cryptosector

De belangstelling betrof onder meer private equity, schuldinstrumenten en vastgoed. Bank of America (BAC ) zag volgens de analyse mogelijkheden voor efficiëntere financiële infrastructuur en beter traceerbare toeleveringsketens. Een token bepaalt echter niet op zichzelf welke juridische aanspraak een belegger op de onderliggende activa heeft.

Het artikel haalde ook een Bernstein-prognose aan van maximaal 5 biljoen dollar in de vijf jaar na 2023, dus ongeveer tot 2028. Dat is geen nieuwe termijn van vijf jaar vanaf het moment van lezen. De verwachte toepassingen betroffen:

• Stablecoins
• Digitale valuta van centrale banken (CBDC’s)
• Fondsen voor niet-beursgenoteerde beleggingen
• Effecten
• Vastgoed.

Het artikel noemde voor stablecoins een aandeel van 97% binnen de toen gehanteerde marktdefinitie en voor getokeniseerde Amerikaanse staatsobligaties een groei van meer dan 450% in 2023. Zulke cijfers hangen af van de peildatum, de uitgangswaarde en de afbakening. Hogere rentes droegen destijds bij aan de belangstelling voor staatsobligaties, maar maken niet ieder token veilig of gelijkwaardig aan rechtstreeks bezit van zo’n obligatie.

De circa 116 miljard dollar totaal en bijna 60 miljard op Ethereum waren cijfers die het artikel als momentopname uit 2023 aanhaalde, met een groot aandeel stablecoins. Het waren geen actuele waarderingen of uitsluitend bedragen voor vastgoed en obligaties. Ook Tron en Solana werden genoemd. Op 25 juli 2023, niet in juni, kondigde Avalanche Foundation het Vista-programma aan met maximaal 50 miljoen dollar voor de aankoop van getokeniseerde activa. Een toezegging betekent niet dat het hele bedrag al was besteed. De afzonderlijke BCG-raming van 16 biljoen dollar voor 2030 berustte op andere aannames en is daarom niet zonder meer vergelijkbaar.

Het artikel beschreef een gunstige beoordeling van Chainlink en het LINK-token door K33 Research. De omschrijving als de veiligste keuze was een mening van analisten en geen garantie voor veiligheid of rendement. Oracles verbinden blockchains met externe gegevens, maar daarbij blijven technische, markt- en uitvoeringsrisico’s bestaan.

Als mogelijke toekomstige toepassing werd gewezen op bancaire activa als onderpand binnen openbare blockchainprotocollen. Dat was een verwachting van Chainlink-medeoprichter Sergey Nazarov

Swift en Chainlink voerden in 2023 experimenten uit met de overdracht van tokens tussen verschillende blockchains. Daarbij werden testinfrastructuur en gesimuleerde scenario’s gebruikt. De resultaten toonden geen universeel commercieel netwerk aan waarmee alle banken al echte activa over iedere blockchain konden verplaatsen.

De Tokenized Asset Coalition werd in september 2023 opgericht door Aave Companies, Centrifuge, Circle, Coinbase, Base, Credix, Goldfinch en RWA.xyz. Het streven om de volgende biljoen dollar aan traditionele activa naar blockchain te brengen was een ambitie, geen reeds gerealiseerd beheerd vermogen.

K33-analist David Zimmerman wees op de vele resterende obstakels. Tegelijkertijd verwachtte hij dat de beleggingsbelangstelling een speculatieve zeepbel kon aanwakkeren voordat de toepassingen brede economische effecten zouden hebben. Dat onderstreept het verschil tussen marktverwachtingen en daadwerkelijk gebruik.

Obstakels voor breder gebruik

Regelgeving, uiteenlopende standaarden, technische uitwisselbaarheid en toegang tot internet beïnvloeden de mogelijkheden. Ook bewaring, cyberbeveiliging en de afdwingbaarheid van rechten bij faillissement blijven belangrijk.

De Britse Financial Conduct Authority (FCA) werkte in 2023 met de Technology Working Group aan een blauwdruk voor getokeniseerde fondsen. Een discussiedocument uit februari 2023 behandelde mogelijke verbeteringen van het vermogensbeheerregime. Ashley Alder, destijds FCA-voorzitter, besprak dit in zijn toespraak van 11 oktober 2023, gepubliceerd op 12 oktober. De blauwdruk moest toen nog verschijnen. Een consultatie en een ontwikkelplan zijn geen reeds ingevoerde nieuwe regels.

Yostpille beoordeelde de Aziatische initiatieven positief. Project Guardian van de Monetary Authority of Singapore (MAS) was een voorbeeld van proeven met onder meer digitale effecten en deposito’s. Zo’n pilot bewijst niet dat heel Azië op ieder gebied verder was dan Europa of de Verenigde Staten.

Michael Hsu, in 2023 waarnemend hoofd van het Amerikaanse Office of the Comptroller of the Currency (OCC), beschreef in een toespraak van juni mogelijke voordelen van tokenisatie. Hij benadrukte dat daarvoor niet noodzakelijk decentralisatie of het verdwijnen van vertrouwde instellingen nodig is. De juridische grondslag en de rechten van betrokkenen moeten duidelijk zijn.

Yostpille noemde het regelgevende klimaat onzeker en verwachtte verdere ontwikkeling van CBDC’s. Dat is een verwachting, geen zekerheid dat iedere centrale bank zo’n munt invoert. Zijn opmerking dat de SEC terughoudend was over blockchain als officieel eigendomsregister, was zijn eigen beoordeling en geen letterlijk weergegeven besluit van de toezichthouder. Hij benadrukte ook het belang van

getokeniseerde effecten met professionele bewaring en een passend nalevingskader

. Met security tokens worden hier financiële effecten bedoeld, geen digitale toegangscodes. Bewaring en naleving kunnen bepaalde risico’s beperken, maar heffen ze niet op. Kleinere deelname-eenheden kunnen de toegang verruimen voor beleggers die volgens de productvoorwaarden en wetgeving mogen meedoen.

Slotbeschouwing

Banken, vermogensbeheerders en technologiebedrijven onderzochten in 2023 nieuwe manieren om rechten op activa digitaal vast te leggen en over te dragen. Mogelijke voordelen voor registratie en afwikkeling leiden niet automatisch tot volledige transparantie, hoge liquiditeit of winst voor beleggers.

De ramingen van 3,5 tot 10 biljoen dollar voor 2030 waren scenario’s uit die periode. De werkelijke ontwikkeling hangt af van vraag, infrastructuur, onderliggende waarde en juridische duidelijkheid. De initiatieven van onder meer JPMorgan, Franklin Templeton en Citi toonden belangstelling, zonder de voorspelde groei onvermijdelijk te maken.