De groei van de dienstensector volgens ISM vertraagt, terwijl leveringsvertragingen en orderachterstanden toenemen

Het Institute for Supply Management meldde op 4 november 2026 dat de diensten-PMI voor oktober was gedaald van 54,9% in september naar 54,5%. Daarmee groeide de sector voor de 28e maand op rij, maar in een lager tempo. De leveringen door leveranciers liepen verdere vertraging op en de orderachterstanden namen toe. Dat onderstreept de combinatie van aanhoudende groei en voortdurende druk op de toeleveringsketen in het rapport.

De oktoberstand lag nog altijd 0,2 procentpunt boven het voortschrijdend gemiddelde over 12 maanden van 54,3%. In de samengestelde index wegen bedrijfsactiviteit, nieuwe orders, werkgelegenheid en leveranciersleveringen even zwaar mee. Een stand boven 50% wijst doorgaans op groei in de dienstensector. De groei verbreedde zich, hoewel het momentum afnam: 15 bedrijfstakken meldden groei, twee meer dan in september. De bouw en de gezondheidszorg en maatschappelijke dienstverlening waren de twee bedrijfstakken die krimp meldden.

De bedrijfsactiviteit daalde met 2,7 procentpunt naar 53,8% en kwam daarmee 2,9 procentpunt onder het 12-maandsgemiddelde van 56,7% uit. Het aantal nieuwe orders daalde met 3,9 procentpunt naar 55,9%, maar bleef voor de 17e maand op rij groeien. Beide deelindicatoren lieten dus nog steeds groei zien: in oktober verloor de groei aan kracht, maar sloeg die niet om in krimp.

Leveringen vertragen en orderachterstanden lopen op

De index voor leveranciersleveringen steeg met 3,5 punt naar 56,7%. Dat duidt erop dat de leveringen voor de 23e maand op rij trager verliepen. Anders dan bij de andere belangrijke deelindicatoren is deze index omgekeerd: een stand boven 50% betekent dat leveringen vertraging oplopen. Veertien bedrijfstakken meldden tragere leveringen; geen enkele meldde snellere leveringen.

De index voor orderachterstanden steeg met 1,4 punt naar 58,0%. De achterstanden liepen voor de negende maand op rij op en bereikten het hoogste niveau sinds juli 2022, toen de index op 58,3% stond. Respondenten beschreven hoe vaarschema’s en leveringsschema’s van leveranciers met weken of maanden opschoven, bestellingen te laat aankwamen en levertijden langer werden, waardoor bedrijven eerder moesten inkopen en hun planning moesten aanpassen. Een andere respondent bracht projectachterstanden in verband met capaciteitsbeperkingen bij leveranciers en vertraagde leveringen.

De prijsdruk nam slechts licht af. De prijsindex daalde met 1 punt van 74,0% in september naar 73,0%. Oktober was daarmee de 113e maand op rij waarin de betaalde prijzen stegen. Het gemiddelde over 12 maanden kwam uit op 69,2%, het hoogste niveau sinds april 2023. Zeventien bedrijfstakken meldden hogere prijzen en geen enkele meldde lagere prijzen; voor geen enkele grondstof werd een prijsdaling gemeld.

Brandstof werd voor de negende maand op rij als duurder gemeld en geheugenproducten voor de tiende maand. Computers en aanverwante producten, geheugencomponenten en draad en kabel werden genoemd als producten waarvan de voorraad beperkt was.

Steve Miller, voorzitter van de Services Business Survey Committee, noemde invoerheffingen en brandstofkosten als de vaakst genoemde problemen in de toeleveringsketen. Veel respondenten hadden de volledige gevolgen daarvan nog niet ondervonden of aan hun klanten doorberekend. Miller waarschuwde: “Dit wijst erop dat de prijsdruk verder zal toenemen als de gevolgen van olie- en invoerheffingskosten niet worden verzacht, zelfs als die kosten niet verder stijgen dan het huidige niveau.”

Werkgelegenheid en handel verbeteren

De werkgelegenheid ontwikkelde zich anders dan de bedrijfsactiviteit en het aantal orders: de index steeg met 1,3 punt naar 51,4% en liet voor de tweede maand op rij groei zien. De stand lag 2,1 procentpunt boven het 12-maandsgemiddelde van 49,3%, maar de verbetering was ongelijk verdeeld: zes bedrijfstakken meldden een toename van de werkgelegenheid en zeven een afname.

De nieuwe exportorders stegen met 8,3 punt naar 55,2% en keerden daarmee na één maand van krimp terug naar groei. De invoer nam met 1,3 punt toe tot 54,2%. Die index liet daarmee voor de vierde maand op rij groei zien.

Ook de voorraden bleven groeien, zij het in een lager tempo. De voorraadindex daalde met 2,4 punt naar 55,4%, maar liet voor de negende maand groei zien. De index voor de voorraadbeoordeling steeg naar 52,1%. Dat was de 42e maand op rij met een stand die erop wijst dat de voorraden als te hoog werden beschouwd in verhouding tot de bedrijfsbehoeften.

Onderzoeksmethode en economische betekenis

In het landelijke onderzoek wordt inkopers en leidinggevenden op het gebied van inkoop en bevoorrading gevraagd veranderingen in hun activiteiten in de VS te melden ten opzichte van de voorgaande maand. De antwoorden per bedrijfstak worden gewogen naar hun bijdrage aan het bbp. De bedrijfsactiviteit, nieuwe orders, werkgelegenheid en prijzen worden seizoengecorrigeerd.

Een diensten-PMI boven 48,1% wijst op langere termijn doorgaans op groei van de economie als geheel; oktober was de 77e maand op rij waarin deze indicator daarop wees. Miller zei dat de historische samenhang tussen de index en de economie overeenkwam met een geannualiseerde stijging van het reële bbp met 2 procentpunt. Dit is een interpretatie van het onderzoek, geen bbp-cijfer voor oktober.

Miller merkte op dat alle 10 indexen voor het eerst sinds februari 2026 gelijktijdig op groei wezen. Die brede groei nuanceert de zwakkere algemene uitkomst, maar gaat samen met oplopende orderachterstanden en brede prijsstijgingen. Voor de komende maanden blijft een duidelijke vraag open: kan de groei van de werkgelegenheid de leveringsvertragingen en orderachterstanden verminderen, terwijl bedrijven de kosten van invoerheffingen en brandstof opvangen of doorberekenen, die volgens veel respondenten nog niet volledig bij klanten terecht waren gekomen?