Kan een nieuw medicijn helpen het gezichtsvermogen te herstellen? Vroege bevindingen in myelineherstel

Een experimenteel onderzoek bekeek of een stof het herstel van myeline kan bevorderen. Myeline is de isolerende laag rond bepaalde zenuwvezels die helpt bij het doorgeven van signalen. De onderzoekers gaven LL-341070 aan muizen en maten de werking van de visuele hersenschors na een in het laboratorium veroorzaakte beschadiging. Dit is preklinisch onderzoek: het bewijst niet dat de behandeling het gezichtsvermogen of de cognitieve functies van mensen herstelt.

Wat is myeline?

Myeline vormt een laag rond veel axonen, de uitlopers van zenuwcellen die signalen geleiden. In het centrale zenuwstelsel wordt deze laag gemaakt door gespecialiseerde cellen: oligodendrocyten.

De rol van oligodendrocyten

Oligodendrocyten wikkelen lagen van hun celmembraan om axonen. Als deze cellen verloren gaan of niet goed functioneren, kan herstel van myeline moeilijker worden. De mate van herstel hangt ook af van de aard en omvang van de schade.

Demyelinisatie

Demyelinisatie betekent dat bestaande myeline verdwijnt of beschadigd raakt. Daardoor kan de overdracht van zenuwsignalen worden verstoord. Het speelt bijvoorbeeld een rol bij multiple sclerose. De hier besproken studie gebruikte echter een specifiek muismodel; de resultaten zijn niet zonder meer toepasbaar op andere aandoeningen.

Remyelinisatie

Bij remyelinisatie ontstaat na een beschadiging een nieuwe myelinelaag. Nieuwe oligodendrocyten dragen daaraan bij. Het herstel kan onvolledig blijven. Daarom onderzoeken wetenschappers of een behandeling de vorming van deze cellen en de werking van zenuwbanen kan ondersteunen.

Waarom gedeeltelijk herstel ertoe kan doen

Een belangrijke vraag is of een zenuwcircuit beter kan werken voordat alle verloren myeline is vervangen. Een positief resultaat in een diermodel kan vervolgonderzoek richting geven, maar is op zichzelf geen bewijs voor werkzaamheid bij patiënten.

Het onderzoek naar myelineherstel

Het artikel ‘Incomplete remyelination via therapeutically enhanced oligodendrogenesis is sufficient to restore visual cortical function’¹ verscheen in januari 2025 in Nature Communications. Het behandelt remyelinisatie in de visuele hersenschors van muizen. De onderzoekers testten LL-341070, een stof die na omzetting in het lichaam de signalering via schildklierhormoonreceptoren beïnvloedt.

Opzet van de proef

De muizen kregen tijdelijk voer met cuprizon. In dit onderzoeksmodel leidt die stof tot verlies van myeline en oligodendrocyten. Daarna volgden de onderzoekers het herstel en vergeleken zij behandelde dieren met een controlegroep. Het model helpt bepaalde processen te onderzoeken, maar weerspiegelt niet alle kenmerken van menselijke ziekten.

Behandeling met LL-341070

Tijdens een deel van de observatieperiode kregen de dieren dagelijks verschillende doses LL-341070. Met beeldvorming en elektrofysiologische metingen volgde het team de vorming van oligodendrocyten, de myeline en de activiteit van de visuele hersenschors. De doses uit dit dierexperiment zijn geen doseringsadvies voor mensen.

Bron: Nature Communications

De resultaten

In dit model bevorderde de lagere dosis de vorming van nieuwe oligodendrocyten en het herstel van myeline ten opzichte van de controlebehandeling. Ook metingen van de werking van de visuele hersenschors verbeterden, hoewel de remyelinisatie nog onvolledig was. Een hogere dosis gaf bij het vroege herstel van oligodendrocyten niet hetzelfde resultaat: het effect nam dus niet eenvoudigweg toe met de dosis.

De metingen betreffen muizen en hun visuele hersenschors. De studie toont niet aan dat een blind persoon weer kan zien of dat LL-341070 al multiple sclerose, een beroerte of de ziekte van Alzheimer behandelt.

Betekenis van de bevindingen

Het onderzoek brengt de vorming van myelineproducerende cellen, herstel van zenuwvezels en de werking van een hersencircuit met elkaar in verband. Het suggereert dat in dit model gedeeltelijk herstel al gepaard kan gaan met betere functionele metingen. De mechanismen, veiligheid en betekenis voor menselijke ziekten vragen om verder onderzoek.

Mogelijke toekomstige behandelingen

Voor klinische toepassing zijn onder meer onderzoek in andere modellen, veiligheidsbeoordelingen en proeven bij mensen nodig. Voorlopig gaat het om een onderzoeksrichting, niet om een beschikbare therapie.

Het onderzoeksteam

Aan de studie werkten onderzoekers van de University of Colorado Anschutz Medical Campus mee, onder wie Ethan Hughes en Daniel Denman. De volledige bronvermelding staat onderaan dit artikel.

Biotechnologie en myelineonderzoek

Verschillende bedrijven werken aan neurologische aandoeningen. Actief zijn op een verwant terrein betekent niet dat een onderneming aan dit onderzoek heeft meegedaan of LL-341070 ontwikkelt. Uit preklinische resultaten zijn het succes van een behandeling en de waarde van een aandeel niet af te leiden.

Clene Inc.

Clene ontwikkelt experimentele kandidaatgeneesmiddelen voor neurologische aandoeningen. Het bedrijf nam niet deel aan de hier besproken studie. De programma’s moeten op hun eigen klinische en financiële resultaten worden beoordeeld. (CLNN )

Wat de studie over myeline laat zien

In het muismodel ging een toename van oligodendrocyten samen met betere metingen van de functie van de visuele hersenschors, ondanks onvolledig herstel van de myeline. Of hieruit een veilige en effectieve behandeling voor mensen kan ontstaan, is nog onbekend.

Lees hier over meer ontwikkelingen in de biotechnologie.

Geciteerd onderzoek

^{1. Della-Flora Nunes, G., Osso, L. A., Haynes, J. A. e.a., ‘Incomplete remyelination via therapeutically enhanced oligodendrogenesis is sufficient to restore visual cortical function’, Nature Communications 16, 732 (2025). https://doi.org/10.1038/s41467-025-56092-6.}