Collectieve vordering tegen Solana Labs en andere cryptozaken in juli 2022

Tijdens de zwakke cryptomarkt van juli 2022 probeerden beleggers en bedrijven elkaar via civiele procedures aansprakelijk te stellen voor eerdere handelingen. In de voorgaande maanden waren verschillende zaken over digitale activa aangespannen. Hieronder staan enkele voorbeelden, met bijzondere aandacht voor de beschuldigingen tegen partijen rond Solana. SOL stond volgens de toenmalige rangschikking van het artikel op de negende plaats naar marktkapitalisatie. Dat is een historische positie, geen actuele ranglijst.

Mark Young tegen partijen rond Solana

De recent ingediende klacht over Solana was afkomstig van belegger Mark Young, die namens zichzelf en anderen in een vergelijkbare positie een collectieve procedure wilde voeren. Hij omschreef die andere beleggers als “personen die zich in vergelijkbare omstandigheden bevinden”. Dat betekende nog niet dat de rechter de groep als procespartij had erkend. De genoemde gedaagden waren:

• Solana Labs
• Solana Foundation
• Anatoly Yakovenko, oprichter van Solana Labs
• Multicoin Capital Management
• Kyle Samani, beherend vennoot van Multicoin Capital
• FalconX

Anders dan de zaak van de SEC tegen Ripple was dit een particuliere civiele vordering, geen handhavingszaak van een toezichthouder. Een overeenkomst was de beschuldiging dat als gebruikstokens gepresenteerde activa in werkelijkheid niet-geregistreerde effecten waren. De Solana-klacht besprak onder meer de openbare tokenverkoop van maart 2020. Dat waren standpunten van de eiser, geen rechterlijk oordeel over de juridische status van SOL.

Naast de stelling dat SOL een niet-geregistreerd effect was, bevatte de klacht de volgende beschuldiging: “Tijdens de betrokken periode hebben de gedaagden bewust misleidende verklaringen afgelegd over de totale hoeveelheid SOL-effecten in omloop.”  Die beschuldiging ging over de toezegging om 11.365.067 SOL uit de markt te nemen. De klacht stelde dat slechts ongeveer 3,3 miljoen bij de marketmaker waren teruggehaald; dat is niet hetzelfde als de vaststelling dat slechts 3,3 miljoen werden verbrand. De Solana Foundation had in mei 2020 gemeld dat 3.365.067 terugontvangen tokens waren aangevuld met 8 miljoen eigen tokens, waarna 11.365.067 tokens uit een combinatie van circulerende en niet-circulerende voorraad werden verwijderd. De update van 25 mei meldde dat de verbranding was voltooid. Die verklaring van de foundation moet worden onderscheiden van de beschuldigingen in de klacht.

De klacht betrok Multicoin en andere partijen bij de zaak wegens handelingen die de eiser als marktmanipulatie beschreef. Volgens de eiser zouden zij de prijs met promotie hebben opgedreven en vervolgens “voor miljoenen dollars aan SOL-effecten hebben verkocht aan particuliere beleggers zoals de eiser”. De klacht stelde dat daarvoor onder meer OTC-handelsdesks zoals gedaagde FalconX waren gebruikt. Dit waren beschuldigingen, geen vastgestelde overtredingen.

Het nieuws volgde op een moeilijk jaar voor Solana, met een sterke koersdaling tijdens de bredere marktneergang en problemen met netwerkstabiliteit en congestie. Daarmee staat niet vast welk deel van de prijsbeweging door elk van die factoren werd veroorzaakt.

Een dergelijke procedure kon juridische onzekerheid voor Solana meebrengen, ongeacht de uiteindelijke uitkomst. De auteur vergeleek dit met de onzekerheid rond Ripple en XRP. Daarbij is Ripple het bedrijf en XRP het digitale activum dat eerder tot de drie grootste naar marktkapitalisatie behoorde. De auteur meende dat de controverse ruimte kon bieden aan concurrenten en de verdere ontwikkeling kon bemoeilijken. Dat was een inschatting in 2022, geen bewezen verklaring voor koersdalingen of zekere voorspelling voor Solana.

Meer rechtszaken

De Solana-procedure was een van verschillende recente zaken met beschuldigingen rond digitale activa. Twee andere voorbeelden uit die periode waren de volgende.

KeyFi tegen Celsius

KeyFi baseerde zijn procedure mede op een informele afspraak die het in de klacht omschreef als “een mondelinge overeenkomst waarbij de eiser voor miljarden dollars aan cryptostortingen van klanten zou beheren in ruil voor een deel van de daarmee behaalde winst”. Het bedrijf spande tegen Celsius een eigen civiele procedure aan. De klacht betrof onder meer een geschil over winstdeling en bevatte beschuldigingen van misleiding en het exploiteren van een ponzischema. Die beschuldigingen waren geen rechterlijke vaststellingen. Het artikel noemde geen totaalbedrag dat KeyFi vorderde, maar verwees naar het ondertekende memorandum van overeenstemming en de daarin beschreven vergoeding: “KeyFi zou 7,5% van de nettowinst uit alle stakingactiviteiten ontvangen en 20% van de nettowinst uit DeFi-activiteiten, die zowel meer deskundigheid als een grotere tijdsinvestering vereisen.”

Keith Johnson tegen Elon Musk

Keith Johnson diende een klacht in waarmee hij een collectieve procedure wilde voeren tegen Elon Musk, SpaceX en Tesla (TSLA ). Hij stelde dat deze gedaagden “met de cryptomunt Dogecoin betrokken zijn bij een cryptopiramidespel, ook wel een ponzischema genoemd”. De eiser vorderde 258 miljard dollar; dit was geen toegekende schadevergoeding. De klacht stelde dat de gedaagden Dogecoin onrechtmatig hadden gepromoot en omschreef de munt als volgt: “Niet gedekt door goud, andere edelmetalen of wat dan ook. Je kunt het niet eten, laten groeien of dragen.” Verder stelde de klacht: “Dogecoin genereert geen kasstroom. Het betaalt geen rente of dividend. Het heeft geen uniek nut vergeleken met andere cryptovaluta. Het maakt geen deel uit van een nieuw internet of de metaverse. Het is niet gebaseerd op of gekoppeld aan iets van waarde. Het wordt niet gegarandeerd door een overheid of particuliere partij. Het aantal munten is onbeperkt. Het is eenvoudigweg fraude waarbij ‘grotere dwazen’ ertoe worden misleid de munt voor een hogere prijs te kopen.” Dit zijn de kwalificaties en beschuldigingen van de eiser, geen vastgestelde kenmerken of rechterlijke conclusies. Een ontbrekende harde bovengrens betekent bovendien niet dat er op een bepaald moment oneindig veel DOGE bestaan.

Mogelijke volgende procedures

De auteur verwachtte in juli 2022 dat er meer soortgelijke procedures konden volgen en noemde Terraform Labs en Three Arrows Capital als partijen om te volgen. De marktproblemen vielen samen met onder meer het faillissement van Voyager en aangekondigde steun- en financieringsafspraken voor BlockFi. De auteur legde een verband met omstreden handelingen van marktpartijen, maar daarmee was niet bewezen dat dezelfde partij voor al deze gebeurtenissen aansprakelijk was. Dit was een toenmalige verwachting, geen bevestiging van latere rechtszaken of hun uitkomsten.