Wanneer loont blockchain voor producten met een lage CO₂-uitstoot?

Een fabrikant investeert in het verkleinen van de CO₂-voetafdruk van zijn product en zet vervolgens blockchain in om die verbetering gemakkelijker verifieerbaar te maken. Klanten krijgen betrouwbaardere informatie, het product wordt aantrekkelijker en iedereen in de toeleveringsketen profiteert. Dat is de aantrekkelijke versie van het verhaal.

De commerciële realiteit is ingewikkelder. Iemand moet de technologie betalen, iemand bepaalt de verkoopprijs en iemand beslist hoe de extra waarde wordt verdeeld. Betere informatie kan een product aantrekkelijker maken, maar ook onenigheid veroorzaken over wie recht heeft op de marge die daaruit voortvloeit.

Een nieuwe studie van Zichen Zou, Mingwu Liu, Yu Gong en Xinwei Dong onderzoekt deze spanningen in concurrerende online toeleveringsketens.¹ De studie is geaccepteerd voor publicatie in het International Journal of Production Economics en suggereert dat het commerciële rendement van blockchain sterk afhangt van de verkoopafspraken, de servicekosten en de waarde die consumenten hechten aan geverifieerde informatie over de CO₂-prestaties.

De bredere kans ligt in het ontwikkelen van bedrijfsmodellen die het aantrekkelijk maken om betrouwbare duurzaamheidsinformatie te produceren, te delen en te gebruiken.

Hoe blockchain producten met een lage CO₂-uitstoot kan ondersteunen

Claims over CO₂-uitstoot brengen een informatieprobleem met zich mee. Een klant die twee producten vergelijkt, kan moeilijk vaststellen of de optie met de lagere uitstoot de meerprijs vanwege de milieuprestaties echt verdient. Leveranciers, fabrikanten en detailhandelaren beschikken mogelijk elk over een deel van het bewijsmateriaal.

Blockchain kan een gedeelde transactiegeschiedenis bieden, waardoor latere wijzigingen zichtbaar worden en deelnemers informatie tussen organisaties kunnen volgen. Dat een registratie tegen wijzigingen is beschermd, bewijst echter niet dat de oorspronkelijke meting nauwkeurig was. Betrouwbare invoergegevens en passende verificatie blijven essentieel.

In het model van de studie concurreert een fabrikant van producten met een lage CO₂-uitstoot via een e-commerceplatform met een conventionele fabrikant. De studie vergelijkt de uitkomsten met en zonder blockchain bij twee verkoopmodellen.

Bij het doorverkoopmodel rekent de fabrikant een groothandelsprijs en bepaalt het platform de consumentenprijs. Bij verkoop via een agentuurmodel bepaalt de fabrikant de consumentenprijs en betaalt hij het platform een commissie. Dit onderscheid bepaalt hoeveel controle de fabrikant behoudt over de waarde van zijn milieugerelateerde onderscheidend vermogen.

Waarom de efficiëntie van blockchain verkoopbeslissingen verandert

De onderzoekers introduceren de efficiëntie van CO₂-reductie mogelijk gemaakt door blockchain, oftewel BCER. In hun model is dit de verhouding tussen de mate van CO₂-reductie en de servicekosten van blockchain per eenheid.

Deze maatstaf brengt milieuprestaties en technologiekosten met elkaar in verband. Een hogere verhouding staat voor meer CO₂-reductie in verhouding tot de servicekosten. Het is een hulpmiddel voor modellering, geen bestaande rapportagestandaard of gemeten rendement dat met een specifiek softwareproduct kan worden behaald.

De bevindingen laten zien waarom bedrijven onderscheid moeten maken tussen het maximaliseren van de totale winst en het maximaliseren van de extra winst die aan blockchain kan worden toegeschreven. Een fabrikant kan voor zijn totale opbrengsten de voorkeur geven aan het ene verkoopmodel, terwijl een ander model een grotere verbetering oplevert ten opzichte van werken zonder blockchain.

Deze resultaten beschrijven gemodelleerde concurrentie-uitkomsten. Ze tonen niet aan dat de inzet van blockchain op zichzelf de uitstoot van fabrieken verlaagt of hogere verkopen garandeert.

Wie strijkt de groene meerprijs op?

De nuttigste uitbreiding van het onderzoek is om transparantie over CO₂-uitstoot als een onderhandelingskwestie te beschouwen. Een fabrikant kan de milieumaatregel en het verzamelen van gegevens financieren, terwijl een detailhandelaar de klantrelatie en de uiteindelijke prijs beheert.

Neem een denkbeeldig huishoudelijk product dat is gemaakt met een productieproces dat minder uitstoot veroorzaakt. Geverifieerde informatie geeft klanten meer vertrouwen om extra te betalen. Bij het doorverkoopmodel kan de fabrikant zijn groothandelsprijs verhogen om zijn investering terug te verdienen. De detailhandelaar past vervolgens de winkelprijs aan en kan daarbij een deel van het vraageffect tenietdoen.

Bij verkoop via een agentuurmodel bepaalt de fabrikant rechtstreeks de prijs. Hij kan besluiten de meerprijs te behouden of de prijzen te verlagen om klanten aan te trekken. De commissies bepalen echter welk deel van dat voordeel bij de fabrikant blijft.

Dit verklaart waarom technische verbeteringen een bestaande samenwerking kunnen destabiliseren. Een leverancier met een sterker onderscheidend aanbod kan meer zeggenschap nastreven, terwijl het platform juist zijn eigen inkomsten wil veiligstellen. Transparantie verbetert de beschikbare informatie, maar lost de verdeling van de opbrengsten niet automatisch op.

Voor transparantie over CO2-uitstoot zijn betere contracten nodig

Een praktische conclusie is dat bedrijven hun data-infrastructuur en verkoopovereenkomsten in samenhang moeten beoordelen. Wie eerst traceerbaarheidssoftware aanschaft en pas later afspraken maakt over de verdeling van de waarde, loopt het risico dat de partij die het bewijs levert onvoldoende prikkel heeft om het bij te houden.

Drie vragen vormen een goed uitgangspunt:

• Wie betaalt voor metingen, verificatie en doorlopende dataservices?
• Wie bepaalt de prijzen en ontvangt de daaruit voortvloeiende meeropbrengst?
• Wat gebeurt er als een grotere geloofwaardigheid niet leidt tot meer vraag?

Mogelijke oplossingen zijn het delen van verificatiekosten, servicekosten die zijn gekoppeld aan transactievolumes of commerciële overeenkomsten die aantoonbare verbeteringen belonen. Dit zijn mogelijke toepassingen van de bevindingen, geen mechanismen die in het onderzoek zijn getest.

Dezelfde redenering sluit aan bij de berichtgeving van Securities.io over digitale technologie en de weerbaarheid van toeleveringsketens. Inzicht kan bijdragen aan betere beslissingen, maar de waarde ervan hangt af van de vraag of organisaties iets met die informatie kunnen doen.

Transparantie over CO2-uitstoot speelt ook een rol binnen bredere marktomstandigheden. Recente berichtgeving over handelsoorlogen en CO2-beprijzing laat zien hoe milieustimulansen kunnen botsen met industriële beperkingen. Voor fabrikanten zijn betrouwbare productgegevens een van de commerciële factoren, naast prijs, beschikbaarheid en leveringszekerheid.

Is blockchain altijd nodig voor traceerbaarheid van CO2-uitstoot?

Een andere vraag verdient aandacht: wanneer biedt blockchain voldoende meerwaarde om de complexiteit ervan te rechtvaardigen? Een gedeeld grootboek kan nuttig zijn wanneer onafhankelijke organisaties één gemeenschappelijk register nodig hebben en geen enkele deelnemer een geschikte beheerder is. In andere situaties kunnen conventionele databases met strenge auditcontroles goed volstaan.

SAP is hiervan een sprekend voorbeeld. In een update van mei 2025 lichtte het bedrijf zijn besluit toe om blockchain uit SAP Green Token te verwijderen. De belangstelling van klanten voor uitgebreide blockchainnetwerken bleef achter bij de verwachtingen. De vraag richtte zich vooral op administratie van de bewaarketen binnen organisaties en hun directe leveranciersrelaties.

SAP beschreef hoe Green Token naar SAP HANA werd gemigreerd, met behoud van de controleerbaarheid. De les is dat de vraag naar duurzaamheidsinformatie en de vraag naar blockchain twee afzonderlijke zaken zijn. Bedrijven kunnen betrouwbare gegevens belangrijk vinden, maar toch de voorkeur geven aan een eenvoudigere architectuur.

Dat onderscheid onderstreept de economische boodschap van het onderzoek. Technologie moet haar plek verdienen met de waarde die ze oplevert in verhouding tot de kosten.

SAP verbindt duurzaamheidsgegevens met zakelijke beslissingen

Voor beleggers die geïnteresseerd zijn in bedrijven die deze kans bedienen, biedt SAP relevante blootstelling via bedrijfssoftware die inkoop, toeleveringsketens, financiën en duurzaamheidsinformatie met elkaar verbindt.

De commerciële relevantie van SAP reikt verder dan blockchain. In een bespreking van de weerbaarheid en duurzaamheid van toeleveringsketens in februari 2026 beschreef SAP hoe emissiegegevens worden geïntegreerd in operationele besluitvorming. Die aanpak richt zich op het punt waarop betere gegevens invloed kunnen hebben op inkoop, planning en logistiek.

In mei 2026 kondigde SAP ook nieuwe AI-agenten voor duurzaamheid aan, met algemene beschikbaarheid gepland voor het einde van het jaar. De voorgestelde tools omvatten mogelijkheden voor optimalisatie van de ecologische voetafdruk en voorbereiding op regelgeving. Hun commerciële betekenis hangt af van de implementatie en de resultaten voor klanten.

SAP is niet geëvalueerd in het onderzoek. De relevantie ervan is illustratief: het bedrijf levert infrastructuur om duurzaamheidsinformatie om te zetten in zakelijke beslissingen. Beleggers moeten nog steeds de adoptie, concurrentiepositie, uitvoering en waardering van het bredere softwarebedrijf beoordelen.

Laatste nieuws en ontwikkelingen rond SAP (SAP)

Geverifieerde CO2-gegevens moeten commerciële waarde opleveren

Het onderzoek kent aanzienlijke beperkingen. In het model wordt de bestaande blockchaininfrastructuur van het platform beschouwd als een verzonken investering, worden bepaalde reacties van consumenten op vertrouwen verondersteld en blijven strategische technologische reacties van de conventionele fabrikant buiten beschouwing. In de praktijk brengen implementaties extra integratiekosten met zich mee en verandert het concurrentiegedrag.

Toch biedt het onderzoek een nuttige richting. Betrouwbare informatie over CO2-uitstoot wordt waardevoller wanneer bedrijven die kunnen koppelen aan prijsstelling, inkoop en een eerlijke vergoeding voor het leveren van het bewijs. Betere software kan dit proces ondersteunen, terwijl betere contracten kunnen helpen om het in stand te houden.

De grootste kans ligt dus niet alleen in het vastleggen van CO2-gegevens op een blockchain. Het gaat erom milieuprestaties zo bruikbaar te maken dat klanten ernaar handelen en partners in de toeleveringsketen reden hebben om die prestaties te blijven verbeteren.

Referenties:

¹ Zou, Z., Liu, M., Gong, Y., & Dong, X. (2026). De door efficiëntie gedreven verkoopmodus: door blockchain mogelijk gemaakte koolstofreductie in een concurrerende toeleveringsketen. International Journal of Production Economics. Online voorpublicatie. https://doi.org/10.1016/j.ijpe.2026.110246