Avrupa kripto sektörü, Avrupa Parlamentosunun MiCA onayını memnuniyetle karşıladı — Nisan 2023

Avrupa Parlamentosu, 20 Nisan 2023 tarihinde Kripto Varlık Piyasaları Tüzüğü’nü (MiCA) 517 kabul, 38 ret ve 18 çekimser oyla onayladı. Bu oylama, tüzüğün bütün hükümlerinin hemen uygulanmaya başladığı anlamına gelmiyordu. Avrupa Birliği Konseyi’nin nihai onayı 16 Mayıs 2023 tarihinde geldi. Avrupa Birliği Konseyi, Avrupa Konseyi’nden farklı bir kurumdur.

Nisan 2023’te dijital varlık şirketleri yeni kurallara uyum sağlama niyetlerini açıkladı. Parlamento, para ve kripto varlık transferlerine eşlik eden bilgilere ilişkin ayrı düzenlemeyi de 529 kabul, 29 ret ve 14 çekimser oyla onayladı.

MiCA, ihraççılar ile borsalar ve saklama hizmeti sağlayıcıları gibi kripto varlık hizmet sağlayıcıları için gereklilikler getirir. Belirli sabit değerli token türleri için özel rezerv kuralları vardır. Ayrı transfer düzenlemesi, gönderici ve alıcı bilgilerinin hizmet sağlayıcıları arasında iletilmesini gerektirir. Kurallar her cüzdan yazılımı geliştiricisini veya hizmet sağlayıcısı olmadan kişiler arasında yapılan her doğrudan transferi otomatik olarak kapsamaz.

Aşağıda Nisan 2023’teki gelişmeler ve tepkiler ele alınıyor. Mevzuatın onaylanması, yürürlüğe girmesi ve hükümlerinin uygulanmaya başlaması ayrı aşamalardır.

MiCA tüzüğünün kapsamı ve takvimi

20 Nisan 2023 oylaması, 2020’de sunulan öneriye güçlü destek gösterdi. Nihai yasama adımları ile uygulama standartları henüz tamamlanmamıştı. Avrupa Menkul Kıymetler ve Piyasalar Otoritesi ile Avrupa Bankacılık Otoritesi teknik standartlar ve rehberler hazırlayacaktı.

Konsey ile Parlamento arasındaki geçici siyasi anlaşma 30 Haziran 2022 tarihinde sağlandı. Parlamento’nun Ekonomik ve Parasal İşler Komitesi metni Ekim 2022’de onayladı. Genel kurulun nihai oylaması, teknik düzenlemeler ve metnin AB’nin 24 resmî diline çevrilmesi nedeniyle Nisan 2023’e ertelendi.

Ortak çerçevenin önemi ve uygulanması

MiCA, AB içindeki ilgili faaliyetler için ortak bir çerçeve oluşturur. Mevcut kurallarda finansal araç olarak düzenlenmeyen bazı kripto varlıkları kapsar; şeffaflık, yetkilendirme ve müşteri koruması gerekliliklerini netleştirmeyi amaçlar.

Nihai tüzük 29 Haziran 2023 tarihinde yürürlüğe girdi. Varlığa dayalı tokenler ve elektronik para tokenleri hakkındaki III. ve IV. başlıklar 30 Haziran 2024’ten itibaren uygulanmaya başladı. Hizmet sağlayıcılarına ilişkin kurallar dâhil genel uygulama tarihi 30 Aralık 2024’tür; bazı geçiş düzenlemeleri de bulunmaktadır. Tarihler Temmuz 2024 ve Ocak 2025 değildir.

Destekçileri, daha fazla hukuki açıklığın yeni girişimlere, yatırımlara ve özellikle Mart 2023 bankacılık krizinden sonra bankalarla ilişkilere yardımcı olmasını umuyordu. Bunlar sektörün beklentileridir; lisans almak yatırımın veya ticari başarının garantisi değildir.

Kripto topluluğunun tepkileri

Onay, sektör temsilcilerinden çeşitli tepkiler aldı. Birçok yönetici bunu hukuki açıklık açısından önemli bir adım olarak değerlendirdi. Bir hizmet sağlayıcısına faaliyet izni verilmesi, sunduğu her tokenin yatırım değerinin onaylandığı anlamına gelmez.

“İnce detaylar önemli olacak, ancak genel olarak, bunun ortak karşılaştığımız zorluklara pragmatik bir çözüm olduğunu düşünüyoruz. Artık kripto borsalarının AB içinde faaliyet gösterebilmesi için net kurallar var,” Binance’ın o dönemdeki CEO’su Changpeng Zhao bir paylaşımında böyle yazdı.

Coinbase ekibi de MiCA’nın yatırımcıların korunması açısından önemine dikkat çekti.

“Bu kapsamlı çerçeve, kripto kuruluşlarına bölgede yatırım yapma ve büyüme konusunda güven verecek,” açıklamasını Coinbase yaptı.

Gemini’nin kurucu ortağı Tyler Winklevoss da yorum yaptı ve ABD’deki ilerlemenin yavaşlığını ve açıklık eksikliğini eleştirdi.

Winklevoss, Nisan 2023’teki paylaşımında Avrupa’daki onayı ABD’de düzenleyiciler arasındaki anlaşmazlıklarla karşılaştırdı ve MiCA’yı daha kapsamlı bir çerçeve olarak nitelendirdi. Bu, onun kamuya açıkladığı görüşüydü.

SettleMint’ten Matthew Van Niekerk, çerçevenin bankalar ve diğer potansiyel müşterilerin tokenleştirilmiş tahviller gibi çözümlere ilgisini artırabileceğini düşünüyordu. Düzenleyici açıklık tek başına benimsenmeyi veya ticari başarıyı garanti etmez.

Kapsam sınırları önemlidir. Gerçekten benzersiz ve birbirinin yerine geçemeyen kripto varlıklar kapsam dışındadır; ancak NFT etiketi her ürüne otomatik muafiyet sağlamaz. Aracı olmadan tamamen merkeziyetsiz sunulan hizmetler ile belirlenebilir bir sağlayıcısı bulunan DeFi faaliyetleri farklıdır. Kapsamı ürünün ve hizmetin gerçek özellikleri belirler.

Denetime ilişkin kaygılar

Avrupa Merkez Bankası Denetim Kurulu’nun o dönemdeki üyesi Elizabeth McCaul, 5 Nisan 2023 tarihinde büyük hizmet sağlayıcıları ve şirket grupları için daha güçlü denetim ve uygun ölçütler gerektiğini savundu.

McCaul, FTX’in 15 milyon aktif kullanıcı eşiğine ulaşmadığını belirtti. Binance’a atfedilen 28–29 milyon küresel kullanıcı, AB içindeki kullanıcıların bu eşiği aştığını göstermiyordu. İşlem hacmi, saklamadaki varlıklar ve şirket grubunun bütün faaliyetleri gibi ölçütlerin değerlendirilmesini önerdi.

Avrupa ülkelerindeki durum

Makale, AB’nin ve bazı ülkelerin girişimlerini Nisan 2023 bağlamında karşılaştırıyor.

Fransa’nın hedefleri

Almanya, Malta, Estonya ve Fransa’nın MiCA uygulanmadan önce ulusal çerçeveleri vardı. Fransa’nın en iyi dengeyi kurduğu değerlendirmesi makalenin görüşüdür; kanıtlanmış bir düzenleme sıralaması değildir.

Circle, 21 Mart 2023 tarihinde Fransa’da elektronik para kuruluşu izni ve dijital varlık hizmet sağlayıcısı kaydı için başvurduğunu duyurdu. Başvuru, iznin zaten verildiği anlamına gelmez. Makalede belirtilen 66 PSAN kaydı, lisans veya yatırım güvenliği garantisi olarak yorumlanmamalıdır.

Ukrayna’nın mevzuatını MiCA ile uyumlaştırma niyeti

Ukraynalı milletvekili Yaroslav Zheleznyak, ulusal mevzuatın MiCA ile uyumlaştırılmasını desteklediğini belirtti. Bu açıklama, tüzüğün Ukrayna hukukuna zaten aktarıldığı veya uygulanmaya başladığı anlamına gelmiyordu.

Benzer bir yönelim, Ukrayna Ulusal Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu’nun duyurusunda da ifade edildi.

Duyuru, onayı tarihî bir gelişme olarak nitelendirdi ve paydaşlarla görüşmelerden önce ulusal yasa taslağının hazırlanmakta olduğunu belirtti. 20 Nisan 2023 tarihli duyuruda alıntılanan açıklama, komisyon üyesi Yuriy Boyko’ya aitti.

Ukrayna, Şubat 2022’de AB üyeliğine başvurdu ve 23 Haziran 2022’de aday statüsü aldı. Adaylık, AB üyeliği değildir.

Birleşik Krallık’ın ulusal çerçevesi

Bazı gözlemciler Avrupa’daki çerçeve ile Birleşik Krallık’ın planları arasındaki farklara dikkat çekti. Birleşik Krallık Hazinesi 1 Şubat 2023’te bir istişare başlattı; son tarih Şubat sonu değil, 30 Nisan 2023’tü.

O dönemde Hazine’de görev yapan Andrew Griffith, 18 Nisan 2023 tarihli CNBC röportajında özel kuralların bir yıl içinde gelebileceğini öngördü. Zaten kabul edilmiş bir yasayı duyurmuyordu.

Birleşik Krallık’ın aşamalı kripto düzenleme yaklaşımı mevcut finansal ilkelere dayanıyordu. Kuralları uyarlayabilmek, bu yaklaşımın AB çerçevesinden genel olarak daha iyi olduğunu kanıtlamaz.

Gwyneth Nurse, MiCA’nın yararlı bulunan bazı unsurlarının Birleşik Krallık’ın istişare belgesinde değerlendirildiğini belirtti. Hazine’nin o dönemdeki finansal hizmetler yetkilisi bu açıklamayı Innovate Finance Global Summit’te yaptı.

2023’te MiCA kapsamı dışındaki konular için ek kurallar tartışılıyordu. MiCA 2.0 ifadesi, yürürlüğe girmiş ikinci bir tüzüğü değil, sonraki adımlara ilişkin tartışmaları anlatıyordu. Birleşik Krallık’ın istişaresi 30 Nisan 2023’te sona erdi.