De lithiumzeepbel: lessen voor batterijbeleggers

Een technologie kan de wereld veranderen zonder de bedrijven die de grondstoffen ervoor leveren onafgebroken winst op te leveren. Lithium is daarvan een duidelijk voorbeeld. Elektrische voertuigen en energieopslag zorgden voor een overtuigend groeiverhaal, maar maakten geen einde aan de conjunctuurcycli op de grondstoffenmarkten. Tijdens de pandemie en in de nasleep ervan droegen de verwachtingen over de toekomstige vraag naar batterijen bij aan een sterke prijsstijging die niet duurzaam bleek.

Een nieuwe studie, gepubliceerd in Resources Policy, met de titel De lithiumzeepbel na COVID en de hype rond de energietransitie,¹ onderzoekt of die prijsstijging het gevolg was van een uitzonderlijke zeepbel die grotendeels specifiek was voor lithium. De bevindingen ondersteunen die uitleg, maar laten ruimte voor veranderende fundamenten aan de vraag- en aanbodzijde.

De belangrijkste les is breder dan alleen de vraag of lithium te duur werd. Beleggers moeten drie verschillende uitkomsten van elkaar onderscheiden: meer batterijen die in gebruik worden genomen, meer lithium dat wordt verbruikt en aantrekkelijke rendementen voor lithiumproducenten. Die uitkomsten hangen met elkaar samen, maar ontwikkelen zich niet noodzakelijkerwijs in dezelfde richting.

Wat de studie naar de lithiumprijszeepbel heeft uitgewezen

Economen Pablo Agnese en Francisco Rios analyseerden dagelijkse waarnemingen op weekdagen over de periode van januari 2018 tot en met januari 2026. Hun lithiumreeks volgt de prijs van lithiumcarbonaat met een zuiverheid van minimaal 99,5%, op basis van franco levering aan boord in Zuid-Amerika. Dit is een relevante exportmaatstaf, maar vertegenwoordigt niet elk lithiumproduct, elke regio of elk contract.

De onderzoekers combineerden drie benaderingen. Met statistische toetsen zochten ze naar explosief prijsverloop: prijzen die zo snel stegen dat dit niet strookte met de niet-explosieve basislijn van de toetsen. Een analyse van de onderlinge samenhang onderzocht hoe schokken zich door een breder grondstoffensysteem verspreidden. Tot slot onderzochten volatiliteitsmodellen de relatie tussen lithium en koper en hoe langzaam de onzekerheid afnam.

Alles bij elkaar wijzen deze bevindingen erop dat de episode grotendeels werd aangedreven door omstandigheden die specifiek waren voor lithium. Volgens de auteurs hebben speculatieve krachten waarschijnlijk de snel veranderende fundamenten versterkt, waaronder de sterk stijgende vraag en het aanbod, dat niet snel kon reageren.

De gebruikte methoden berekenen echter niet rechtstreeks de intrinsieke waarde van lithium en wijzen speculatie niet aan als de enige oorzaak. Dat de markt zich afzonderlijk ontwikkelt, bewijst op zichzelf evenmin dat er sprake is van een zeepbel. Koper en lithium worden in verschillende sectoren gebruikt en hebben verschillende aanbodstructuren. Het bewijsmateriaal ondersteunt de uitleg van de auteurs, maar geeft geen definitief antwoord op alle vragen over de oorzaken.

Waarom de vraag naar batterijen geen rendement op lithium garandeert

De vraag naar batterijen is slechts één kant van de prijsvergelijking. Ook het aanbod, de voorraden, contractvoorwaarden en verwachtingen spelen een rol. Als producenten hun productie sneller uitbreiden dan klanten hun aankopen verhogen, kunnen de prijzen dalen, ook wanneer de batterijsector groeit.

Door de lange doorlooptijden in de mijnbouw is dit timingprobleem extra lastig. Een project dat wordt goedgekeurd wanneer de prijzen hoog zijn, kan pas jaren later materiaal gaan verkopen, wanneer concurrerende projecten eveneens in productie komen. Elke investering kan afzonderlijk verstandig lijken, terwijl de gezamenlijke productie de markt verandert.

Zo ontstaat een terugkoppelingslus. Hoge prijzen stimuleren nieuwe capaciteit, extra capaciteit zet de prijzen onder druk en lagere prijzen ontmoedigen de volgende investeringsgolf. Ondertussen kunnen klanten voorraden opbouwen uit vrees voor tekorten en die weer aanspreken zodra het aanbod ruimer wordt. Daardoor kan de kloof tussen de batterijproductie en de directe aankoop van grondstoffen groter worden.

Voor aandeelhouders is het daarom niet genoeg dat er meer tonnen worden verkocht. Het gaat om de marge op die tonnen, na aftrek van bedrijfskosten, financieringskosten en belastingen, en van het kapitaal dat nodig is om de productie op peil te houden of uit te breiden. Ook in een groeiende sector kunnen bedrijven met een zwakke bedrijfsvoering voorkomen.

Het herstel van lithium doet niets af aan de les van de zeepbel

De historische studie mag niet worden voorgesteld als bewijs dat lithium vandaag nog in een zeepbel zit. De gegevensreeks eindigt in januari 2026; ontwikkelingen op de markt daarna moeten afzonderlijk worden onderzocht.

Volgens de vooruitzichten voor kritieke mineralen 2026 van het Internationaal Energieagentschap zijn de lithiumprijzen tijdens het herstel in 2025 en begin 2026 meer dan verdubbeld, gesteund door de vraag naar energieopslag en een beperkt aanbod. Het agentschap meldt ook dat lithiumbedrijven hun investeringen in 2025 met ongeveer 40% hebben verlaagd.

Deze ontwikkelingen laten zien hoe een neergang de volgende fase kan beïnvloeden. Minder investeringen kunnen de financiële discipline op korte termijn verbeteren, maar ook de toekomstige capaciteit beperken. Een herstel dankzij een sterkere vraag en een beperkt aanbod is verenigbaar met een eerdere speculatieve overshoot.

De les is dat elke fase op basis van haar eigen gegevens moet worden beoordeeld. Noch de eerdere instorting, noch een daaropvolgend herstel bepaalt wat de prijzen hierna zullen doen.

Lagere lithiumprijzen kunnen de economie rond batterijen versterken

Een neergang op de lithiummarkt heeft uiteenlopende gevolgen voor de hele waardeketen. Producenten komen onder druk te staan, terwijl batterijfabrikanten kunnen profiteren van lagere materiaalkosten. Hoeveel daarvan bij de klanten terechtkomt, hangt af van contracten, concurrentie, productiekosten en andere batterijmaterialen.

Goedkopere batterijen kunnen de economische haalbaarheid van elektrische voertuigen en stationaire energieopslag verbeteren. Dat maakt duidelijk dat het succes van elektrificatie iets anders is dan de winstgevendheid van de winning van de daarvoor benodigde materialen. Lagere prijzen stroomopwaarts in de keten kunnen de invoering stroomafwaarts bevorderen.

Ook kan dit de concurrentieverhoudingen binnen de energieopslag veranderen. Zoals blijkt uit de recente berichtgeving van Securities.io over hergebruikte accu’s uit elektrische voertuigen, moeten accu’s die een tweede leven krijgen concurreren met nieuwe batterijen, die steeds betaalbaarder worden. De levensduur van batterijen verlengen blijft nuttig, maar inzameling, tests, garanties en integratie bepalen of hergebruik economisch haalbaar is.

De bredere les is dat dalende inputkosten kansen anders verdelen. Ze kunnen gunstig uitpakken voor systeemontwikkelaars, installateurs en klanten, ook wanneer mijnbouwbedrijven het moeilijk hebben. Beleggers moeten nagaan waar waarde wordt gecreëerd, in plaats van ervan uit te gaan dat elk bedrijf dat met batterijen te maken heeft er evenveel voordeel van heeft.

De groei van energieopslag komt verschillende technologieën ten goede

Een toenemende inzet van energieopslag betekent niet dat voor elke toepassing dezelfde chemische samenstelling wordt gebruikt. Batterijen voor het verschuiven van dagelijks opgewekte zonne-energie stellen andere eisen dan systemen die langdurige tekorten moeten opvangen.

In de analyse van Securities.io over energieopslag voor langere perioden komen alternatieven zoals systemen op basis van ijzer aan bod. Het belang daarvan is niet dat ze lithium-ionbatterijen meteen vervangen, maar dat de opslagmarkt zich kan opsplitsen naar opslagduur, ruimtebeslag, kosten en operationele eisen.

Voor beleggers in lithium wordt de vraag daarmee concreter: voor welke toepassingen zijn lithiumgebaseerde prestaties nodig, hoeveel materiaal zullen die toepassingen verbruiken en welke concurrerende technologieën kunnen die vraag veranderen? Een prognose van de totale opslagcapaciteit is geen volledige maatstaf voor de verwachte lithiumverkoop.

Albemarle biedt blootstelling aan de lithiumcyclus

Vanuit dat kader is Albemarle een logische naam om te bekijken: het bedrijf produceert en verwerkt lithium voor gebruik in batterijketens. De kans ligt in het leveren van bruikbare batterijmaterialen, maar de financiële resultaten blijven gevoelig voor grondstoffenprijzen en de uitvoering van de bedrijfsactiviteiten.

De resultaten van Albemarle over het tweede kwartaal van 2026 laten die gevoeligheid zien. De netto-omzet uit energieopslag steeg op jaarbasis met 78% tot circa 1,3 miljard dollar, terwijl de aangepaste EBITDA met 229% toenam tot circa 723 miljoen dollar, vooral dankzij hogere lithiumprijzen. Aangepaste EBITDA is een door het bedrijf gedefinieerde winstmaatstaf en is niet hetzelfde als de nettowinst.

Het bedrijf meldde ook dat de kosten- en productiviteitsverbeteringen in de verschillende bedrijfsonderdelen sinds het begin van het jaar op jaarbasis 100 miljoen dollar bedroegen. In de vooruitzichten voor het volledige jaar werden meerdere lithiumprijsscenario’s gehanteerd. Dat toont aan dat de verwachte winst niet alleen door de vraag wordt bepaald.

Beleggers die deze blootstelling beoordelen, doen er goed aan drie vragen te stellen:

• Kan het bedrijf ook bij conservatieve aannames over lithiumprijzen geld genereren?
• Dragen productiviteitsverbeteringen en uitgavenbeslissingen bij aan een grotere weerbaarheid?
• Gaat de waardering van het aandeel al uit van een sterk herstel van de grondstoffenmarkt?

Albemarle biedt een concreet voorbeeld om de relatie tussen de groei van batterijen en het rendement voor producenten te bestuderen. Het artikel beoordeelt het aandeel niet en stelt niet vast dat het tegen een bepaalde prijs aantrekkelijk gewaardeerd is.

Het laatste nieuws en de nieuwste ontwikkelingen rond Albemarle (ALB)

Investeren in elektrificatie zonder de hype

De studie naar de lithiumzeepbel biedt een waardevolle les: technologische vooruitgang maakt financiële discipline niet overbodig. De invoering van batterijen kan doorgaan tijdens zowel grondstoffenhausse als correcties.

Transparantere prijzen, weerbare producenten en investeringsbeslissingen op basis van conservatieve aannames kunnen de toeleveringsketen beter voorbereiden op toekomstige groei. Voor beleggers steunt de sterkste beleggingscase op een verband tussen de technologische vraag en realistische kosten, capaciteit en waardering. Lithium blijft belangrijk voor elektrificatie, maar dat belang alleen garandeert geen rendement.

Bronnen:

¹ Agnese, P., & Rios, F. (2026). De lithiumzeepbel na COVID en de hype rond de energietransitie. Resources Policy, 122, 106067. https://doi.org/10.1016/j.resourpol.2026.106067