Hoe CBDC-rentes de adoptie en bankfinanciering beïnvloeden

Digitaal geld belooft eenvoudiger betalen, bredere toegang en efficiëntere financiële infrastructuur. Maar geld naar een nieuwe wallet verplaatsen verandert ook waar dat geld staat, wie het kan gebruiken en hoe de bredere economie wordt gefinancierd.

Dat is met name belangrijk voor digitale valuta van centrale banken, oftewel CBDC’s. Anders dan een gewone bankapp zou een CBDC voor particulieren huishoudens toegang bieden tot digitaal geld dat rechtstreeks door een centrale bank wordt uitgegeven. Als consumenten hun wallets vullen door aanzienlijke tegoeden weg te halen bij commerciële banken, kan de financiering van hypotheken en zakelijke leningen duurder worden.

Een nieuwe studie van Vidhu Shekhar en Sanjogita Ramesh, CBDC-ontwerp in algemeen evenwicht: adoptiedrempels, bankintermediatie en de haalbaarheidsgrens¹, onderzoekt hoe deze effecten tegen elkaar kunnen worden afgewogen. De belangrijkste bijdrage is een raamwerk om vast te stellen of een voorgesteld ontwerp voor een digitale valuta verenigbaar blijft met bankfinanciering op basis van deposito’s.

Voor beleggers reikt de betekenis verder dan centrale banken. Infrastructuur voor digitaal geld wordt waardevoller wanneer die het betalingsverkeer verbetert en tegelijk samenwerkt met de instellingen die krediet verstrekken.

Waarom CBDC-adoptie de bankfinanciering verandert

Een bankdeposito en een CBDC-tegoed lijken op een smartphonescherm misschien op elkaar, maar vertegenwoordigen aanspraken op verschillende instellingen. Deposito’s zijn verplichtingen van commerciële banken. Een CBDC zou een verplichting van de centrale bank zijn.

Wanneer klanten deposito’s omzetten in CBDC, verliest hun commerciële bank die depositofinanciering. Banken lenen klanttegoeden niet simpelweg dollar voor dollar uit, maar deposito’s blijven een belangrijk onderdeel van hun financieringsstructuur. Ze vervangen kan hogere depositorentes, financiering op de wholesale-markt of aanpassingen in de kredietverlening vereisen.

In het model van de studie kiezen huishoudens tussen contant geld, deposito’s en CBDC. Hun keuzes hangen af van het nut voor betalingen, hun voorkeuren en de rente die ze mislopen wanneer ze digitale valuta aanhouden.

Dit laat een belangrijk onderscheid zien: adoptie is niet hetzelfde als het wegvallen van deposito’s. Veel mensen zouden kleine CBDC-tegoeden kunnen gebruiken zonder veel van hun spaargeld te verplaatsen. Omgekeerd kunnen minder gebruikers met grote tegoeden aanzienlijke druk op de financiering veroorzaken. Alleen het aantal wallets tellen zou dat verschil verhullen.

CBDC-rentes beïnvloeden adoptie en efficiëntie

De onderzoekers bekijken het verschil tussen de beleidsrente en de vergoeding op CBDC. Een kleiner verschil maakt CBDC aantrekkelijker. Een groter verschil verhoogt de alternatieve kosten van het aanhouden ervan.

In de basiscalibratie levert het uitbetalen van de beleidsrente aan CBDC-houders de hoogste welvaart op. De geschatte winst bedraagt ongeveer 0,43% van de consumptie in de stationaire toestand, vergeleken met een economie zonder CBDC.

Dit cijfer is een op een model gebaseerde maatstaf voor het economische voordeel, uitgedrukt in consumptie. Het is geen voorspelling dat de invoering van CBDC het bbp of de huishoudelijke bestedingen met 0,43% zou verhogen.

De onderstaande resultaten zijn volledig gebaseerd op de basiscalibratie van het artikel. De renteverschillen zijn per kwartaal weergegeven, niet op jaarbasis.

Deze vergelijkingen laten zien wat het kost om digitaal geld minder aantrekkelijk te maken: minder huishoudens gebruiken het en er worden minder voordelen van efficiënter betalingsverkeer gerealiseerd. Het maximaliseren van die voordelen is echter alleen passend als het bankwezen de daaruit voortvloeiende verschuivingen van deposito’s kan opvangen.

Bankfinanciering bepaalt de haalbaarheidsgrens voor CBDC

Wanneer de onderzoekers de verschuiving van deposito’s of de fricties in het bankwezen vergroten, verandert de bindende beperking. Sommige aantrekkelijke CBDC-ontwerpen zijn dan niet langer verenigbaar met het in het model veronderstelde evenwicht waarin banken door deposito’s worden gefinancierd.

Eenvoudig gezegd zouden banken depositorentes moeten bieden die niet langer passen bij de aannames over het spaargedrag van huishoudens in het model. De onderzoekers noemen de grens tussen haalbare en niet-haalbare ontwerpen de haalbaarheidsgrens.

Dit toont niet aan dat banken zouden omvallen of dat een economie geen enkel mogelijk evenwicht zou kennen. Het betekent dat het gemodelleerde traject van depositoverschuivingen, de prijsstelling door banken en de keuzes van huishoudens onder de gespecificeerde aannames niet langer op elkaar aansluiten.

In de onderzochte stressscenario’s is het voorkeursverschil tussen de rentetarieven het kleinste verschil waarbij de haalbaarheid wordt hersteld. Dat wijst op een bruikbaar beleidsbeginsel: beperk de rente voldoende om de bankfinanciering in stand te houden, maar behoud zo veel mogelijk van de voordelen voor het betalingsverkeer.

De praktische uitdaging is om die grens te meten. Een bankwezen met veel deposito’s en flexibele financieringsmogelijkheden kan een ontwerp opvangen dat meer druk zou leggen op instellingen met beperktere financieringsbronnen.

Digitale Euro-beveiligingen tonen het ontwerpcompromis

Echte CBDC-voorstellen weerspiegelen al zorgen over het verdringen van deposito’s. De voorstel digitale euro-beveiligingen van de Europese Centrale Bank omvatten saldi zonder rente, houdlimieten en koppelingen aan commerciële bankrekeningen die betalingen boven het saldo van de digitale portemonnee zouden ondersteunen.

Deze mechanismen onderscheiden hoeveel geld iemand kan opslaan van hoeveel hij kan betalen. Een portemonnee hoeft niet permanent een groot saldo te hebben om een grotere aankoop te ondersteunen als de betaling kan worden afgeschreven van een gekoppelde rekening.

Dit creëert een kans om de bruikbaarheid te behouden zonder klanten aan te moedigen aanzienlijke spaargelden te verplaatsen. Het laat ook zien waarom het ontwerp van de portemonnee evenveel aandacht verdient als de onderliggende afwikkelingstechnologie.

In een toespraak in oktober 2026 over digitale valuta beschreef lid van het uitvoerend bestuur van de ECB, Piero Cipollone, een systeem waarin banken en gereguleerde betalingsaanbieders de digitale euro zouden distribueren en klantrelaties zouden beheren.

De studie toont niet aan dat dit specifieke voorstel optimaal is. Het levert een raamwerk op voor het beoordelen van dergelijke keuzes, inclusief wanneer rentetarieven en houdlimieten op elkaar afgestemd moeten worden.

Succes van betalingen moet gemeten worden voorbij portemonneegroei

Het onderzoek suggereert een bredere manier om digitale betalingssysteem te beoordelen. Adoptie is belangrijk, maar het economische doel moet nuttige activiteit opleveren tegen aanvaardbare financierings- en operationele kosten.

Een portemonnee met frequente betalingen en bescheiden gemiddelde saldi kan consumenten goed dienen terwijl relatief weinig bankfinanciering wordt verdrongen. Een portemonnee die grote inactieve saldi aantrekt, kan indrukwekkende adoptie-statistieken genereren zonder proportionele betalingsverbeteringen te leveren.

Voor exploitanten en investeerders worden drie vragen bijzonder nuttig:

• Worden saldi gebruikt voor regelmatige betalingen of worden ze als spaargeld opgebouwd?
• Verlaagt adoptie de transactiekosten na integratie- en compliance-uitgaven?
• Hoe beïnvloedt het systeem bankfinanciering en toegang tot krediet?

Dit perspectief helpt ook verklaren waarom infrastructuur belangrijker is dan alleen de blockchain-overdracht. Securities.io’s gids voor stablecoin-merchantbetalingen onderzoekt de omliggende afwikkeling en commerciële verplichtingen die bepalen of een betaling daadwerkelijk het beoogde resultaat oplevert.

Stablecoins en CBDC’s hebben verschillende uitgevers, onderpandregelingen en risico’s. Desondanks profiteren beide van een analyse die de volledige geldstroom volgt in plaats van te stoppen bij transactiesnelheid.

De rol van Mastercard in digitale geldinfrastructuur

Die nadruk op connecties creëert een natuurlijke investeringshoek via Mastercard. De relevantie ligt in het helpen van verschillende vormen van geld om binnen bekende betalingsnetwerken te functioneren.

Mastercard voltooide zijn overname van BVNK in augustus 2026. Het bedrijf zei dat de combinatie zijn wereldwijde netwerk met stablecoin-infrastructuur zou verbinden, waardoor toepassingen zoals grensoverschrijdende zakelijke betalingen, uitbetalingen, afwikkeling en treasury-stromen worden ondersteund.

Op zichzelf rapporteerde Securities.io over SoFi’s stablecoin-afwikkelingslancering op het netwerk van Mastercard in september. Dit illustreert hoe digitale geld kan binnenkomen in gevestigde betalingsoperaties zonder dat consumenten elke bekende betaalinterface hoeven te vervangen.

De investeringsthese is dat instellingen conversie, compliance, acceptatie en afwikkelingsdiensten nodig zullen hebben naarmate geld nieuwe digitale vormen aanneemt. Leveranciers die die functies kunnen leveren, kunnen deelnemen aan meerdere technologieën.

Echter, CBDC-adoptie brengt Mastercard niet automatisch voordelen. Publieke betalingsinfrastructuur kan concurreren met bestaande netwerken, en goedkopere afwikkeling kan de vergoedingen onder druk zetten. Investeerders moeten zoeken naar gemonetiseerde gebruik, integratievoortgang en duurzame klantvraag in plaats van aan te nemen dat elke digitale valuta-verklaring winstgroei oplevert.

Laatste Mastercard (MA) nieuws en ontwikkelingen

Betere digitale geld vereist beter economisch ontwerp

De beperkingen van het paper zijn belangrijk. Het vergelijkt stabiele toestanden in plaats van de overgang naar CBDC te modelleren, en het simuleert geen bankruns. De bankveronderstellingen missen ook verschillende real-world kenmerken, waaronder heterogene instellingen en alternatieve financieringsreacties.

Concreet moeten de numerieke resultaten vragen sturen in plaats van universele rentetarieven of portemonneegrenzen te dicteren.

De bredere inzichten blijven nuttig: betalings-efficiëntie en bankfinanciering moeten samen worden beoordeeld. Betere digitale geld kan transacties gemakkelijker maken terwijl de kredietrelaties die huishoudens en bedrijven nodig hebben behouden blijven. Het bereiken van dat resultaat vereist ontwerpkeuzes die zijn geïnformeerd door daadwerkelijke financieringsvoorwaarden, ondersteund door infrastructuur die nieuw geld verbindt met het reeds bestaande financiële systeem.

Referenties:

¹ Shekhar, V., & Ramesh, S. (2026). CBDC-ontwerp in algemeen evenwicht: adoptiedrempels, bancaire intermediatie en de haalbaarheidsgrens. International Review of Economics and Finance. Voorafgaande onlinepublicatie. https://doi.org/10.1016/j.iref.2026.105954