Bilişim

Applied Materials (AMAT): Yarı İletken Tedarik Zinciri ABD’de Üretiliyor

mm
Yayınlandı
Güncellendi
Securities.io maintains rigorous editorial standards and may receive compensation from reviewed links. We are not a registered investment adviser and this is not investment advice. Please view our affiliate disclosure.

Yarı İletkenlerin Dijital Ekonominin Yeni ‘Petrol’u Neden Olduğu

Nearly every electronic device today utilizes some semiconductor components. From washing machines to cars to computers and phones, virtually every manufactured device or machine contains a chip or an electronic board of some sort.

Bu, yarı iletkenleri modern ekonominin en önemli girdilerinden biri haline getiriyor. Ve büyük güçler için stratejik bir endişe kaynağı. Yarı iletken pazarı, bilgisayarlar, ardından İnternet, ardından Bulut & akıllı telefonlar ve şimdi AI ve IoT (Nesnelerin İnterneti) tarafından itilen dalgalarla ardışık olarak büyüdü.

Yarı iletken endüstrisine yatırım yapmanın bir yolu, çip üreten şirketlere yatırım yapmaktır; örneğin TSMC (TSM ) ya da Intel (INTC ) (her iki şirketle ilgili ayrıntılı raporlar için bağlantılara tıklayın).

Başka bir yol ise, çip fabrikalarına ekipman, malzeme ve makine sağlayan şirketlere yatırım yapmaktır; bu fabrikalar, ölçekli çip ve diğer yarı iletken üretimi için en iyi ve en güvenilir ekipmanı sağlayabilen uzman tedarikçilere dayanır.

Yarı iletken üretimi son derece hassas bir bilim olduğundan, çip üreticileri yalnızca en iyi araçları ister. Ve bu kadar karmaşık bir çaba, sadece çok az sayıda son derece uzman tedarikçi tarafından gerçekleştirilebilir.

Sonuç olarak, çip üretim sürecindeki her görev, ultra-uzmanlaşmış şirketler tarafından gerçekleştirilen karmaşık bir ekosistem ortaya çıktı.

Bu durum, bu tedarikçilere büyük fiyatlandırma gücü ve güçlü bir ekonomik hendek kazandırıyor. TSMC gibi şirketler, mevcut tedarikçileriyle devam etmeyi tercih eder; aksi takdirde operasyonlarını aksatabilirler.

Ayrıca, mevcut satışların daha fazla Ar-Ge’ye para kazandırdığı pozitif bir döngü yaratıyor; bu da potansiyel yeni bir rakibin aynı teknik sonuçları elde etmesini zorlaştırıyor.

Dolayısıyla, yarı iletkenler stratejik bir varlık haline geldikçe, ekipman tedarikçilerine yatırım yapmak mantıklı olabilir; çünkü çip fabrikalarının büyümesinden faydalanacaklar, hangi çip üreticisinin (TSMC, Nvidia, Intel vb.) talebi en çok artırdığına bakılmaksızın.

En büyük yarı iletken ekipman şirketlerinden biri ASML (ASML )’dır; EUV (Extreme UltraViolet) litografi konusundaki tekelci konumu ile bilinir. Diğer bir şirket ise, çip ve diğer yarı iletken üretim sürecinin birçok adımında ekipmanları bulunan Applied Materials’tir.

Applied Materials (AMAT) Genel Bakış

(AMAT )

Applied Materials, 1967 yılında kurulup 1971’de halka açılmasından bu yana yarı iletken üretimindeki yeniliklerin merkezinde yer alıyor.

Günümüzde hâlâ Silikon Vadisi’nde merkez ofisi bulunmakta ve ülkenin yarı iletken tedarik zincirini yerelleştirme çabaları içinde en büyük ABD yarı iletken ekipman üreticisi konumunda. Bu artan talebi karşılamak için son 5 yılda 600 Milyon $ kadar yeni ABD‑tabanlı tesislere yatırım yaptı.

Applied Materials, 1984’te Japonya’da bir teknoloji merkezi açarak ve Çin’de bir teknoloji merkezi açan ilk Amerikan yarı iletken şirketi olarak uluslararasılaşan öncülerden biri oldu.

Şirket, 24 ülkede ve 207 şehirde yaklaşık 35 700 çalışan istihdam ediyor. 27,18 Milyar $ gelir ve yaklaşık 7,18 Milyar $ GAAP net gelir elde etti.

2024 yılında yalnızca Ar‑Ge’ye 3,2 Milyar $ harcayarak 22 000’den fazla patente sahip.

Applied Materials’ın temel uzmanlığı, atom seviyesinde ve endüstriyel ölçekte tutarlı kaliteyle malzemeleri değiştirmektir; bu, şirketin şu sloganıyla özetlenir:

Building a Better Future—One Atom at a Time

Türkçesi:

Daha İyi Bir Gelecek İnşa Etmek—Bir Atomla

İlk olarak, yeni gelişmekte olan yarı iletken endüstrisine kimyasal satışıyla başladı ve ardından 1987’de Precision 5000 adlı kimyasal buhar biriktirme (CVD) makinesiyle daha karmaşık makineler ekledi.

Applied Materials’ın modern makine portföyü, yarı iletken üretimini destekleyen çok sayıda ürünü içerir.

Çoğu ürün, mühendis olmayanlar için anlaşılması zor olabilir; örneğin “Metal ve oksit bariyer filmleri,” “Renk kaydırmalı ve holografik filmler,” ya da “Kameranın içinde desenli metal katmanlar”. Ancak bu araçlar, yarı iletken üretim uzmanları için kritik öneme sahiptir ve şu anda (en azından şu an için) çok az rekabetle karşı karşıyadır (Çin’in yarı iletken tedarik zinciri bölümü aşağıda incelenecek).

Applied Materials İş Modeli

Makine ve araç satışları şirketin çekirdeğini oluştururken, gelirlerinin büyük bir kısmı tekrarlayan (recurring) kalıptadır; toplam gelirin yaklaşık %60’ı bu şekilde elde edilir.

Bunun nedeni, bu son derece hassas makinelerin bakım, sarf malzemeleri, onarım vb. ihtiyaç duymasıdır. Ortalama sözleşme süresi 2,6 yıldır ve %90’dan fazla yenilenir; bu da bir sözleşme kazanıldığında satışların istikrarını gösterir.

Applied Materials ayrıca yeni yarı iletken fabrikalarının kurulumu ya da mevcutların yükseltmesi için hizmet ve destek de sağlar. Bu sayede referans uzmanı olarak fabrika tasarımında güçlü bir etki yaratabilir.

Bu durum, şirketin Ar‑Ge ve satış açısından benzersiz bir avantaj sağlar; müşterilerin teknik zorlukları, ihtiyaçları ve uzun vadeli stratejik hedefleri hakkında derin bir bilgi birikimi elde eder.

Applied Materials Segmentleri

Şirket faaliyetlerini 3 segmente ayırmıştır: yarı iletken sistemleri, küresel hizmetler ve ekranlar. En önemli segment, şirket gelirlerinin büyük kısmını oluşturan yarı iletken sistemleridir.

Kaydırarak kaydırın →

Segment Primary Role Typical Products/Services Business Model Notes
Yarı İletken Sistemleri Wafer işleme ve ileri paketleme araçları Depozisyon, aşındırma, implantasyon, CMP, eBeam inceleme, interkonekt, paketleme Fabrika inşaları ve teknoloji düğümlerine bağlı büyük, döngüsel siparişler
Küresel Hizmetler Kurulu taban desteği ve optimizasyon Bakım, yedek parçalar, SmartFactory, AIx analitikleri, danışmanlık Yüksek yenileme oranları; çok yıllı sözleşmeler; ~%60 yinelenen gelir karışımı
Ekranlar OLED/LCD üretimi için ekipman MAX OLED çözümü, büyük‑alan depozisyonu Daha büyük paneller ve BT OLED benimsemesiyle seküler büyüme

Yarı İletken Sistemleri

Applied Materials araçları, silisyum wafer’ının oluşturulmasından başlayıp onlarca gelişmiş çip, bellek vb. üretimine kadar neredeyse her adımda bulunur.

Bu adımlar şunları içerir:

  • Malzeme Depozisyonu: Silisyum nitrür, bakır ve tungsten gibi çok saf malzemelerin, ferromanyetik bileşikler gibi bileşiklerin ince filmlerinin oluşturulması.
    • Bu öncül malzemeler, sıcaklık, basınç, elektrik ve manyetik alanlar, plazma, akış hızı ve zaman gibi değişkenler kontrol edilerek hassas bir şekilde biriktirilir.
  • Malzeme Çıkarma: Hedef atomların seçici olarak çıkarılması, wafer’a zarar vermemek için son derece hassas olmalıdır. Radikal‑bazlı kimyasallar, çevredeki malzemelere zarar vermeden hedef malzemeyi çıkarır ve hatta görüş hattı olmadan çalışabilir.
  • Malzeme Modifikasyonları: Şekillendirilmiş malzeme hâlâ tam işlevsel olmalıdır. Isıtma, soğutma, iyon bombardımanı ve enjeksiyonu, kimyasal işlemler ve iyon implantasyonu (doping) gerekebilir.
  • Analiz: Üretim protokolüne göre yarı iletken parça üretildikten sonra, her şeyin planlandığı gibi olup olmadığını kontrol etmek önemlidir. Bu yüzden wafer’lar yüksek hızda taranarak parçacık, desen hatası ve diğer sorunlar tespit edilir.
  • Bağlantılar: Çipler tamamlanıp işlevselliği onaylandıktan sonra “paketlenir”. Bu, çipi sistemin geri kalanına bağlar, ısı yayılımını sağlar ve fiziksel hasar, nem, radyasyon gibi çevresel tehditlerden korur.

PPCAt

Applied Materials’ın yarı iletken üretimindeki mevcut odak noktası, sözde “PPACt playbook” (Güç, Performans, Alan, Maliyet, Pazar Süresi) çerçevesidir.

Temel fikir, Moore Yasası’nın, çiplerin her iki yılda bir kapasitesini iki katına çıkardığı varsayımının yavaşlamasıdır.

Bu yüzden endüstri, çip performansını artırmanın yeni yollarına ihtiyaç duyuyor. Ayrıca, çip performansını artırırken güç tüketimini azaltmak, güç üretiminin en yeni AI uygulamaları için bir sorun haline gelmesiyle birlikte büyüyen bir zorluktur.

“Yapay zekanın doğal sınırı çipler değil, elektriktir. ABD yalnızca yapay zeka hedeflerini sürdürebilmek için ek 92 gigawatt güç ihtiyacı duyabilir—bu talep 92 nükleer santral inşa etmeye eşdeğerdir.

Bir perspektif vermek gerekirse, son otuz yılda ABD’de yalnızca iki böyle santral inşa edilmiştir.

Eric Schmidt – Eski Google CEO’su

Dolayısıyla, performansı artırırken güç tüketimini de kontrol altında tutmak kritik bir faktördür.

“Alan” ve “Maliyet” ise diğer iki önemli teknik faktördür; gerekli transistör, sensör ve güç kaynağını nanoskalada sıkıştırmak fiziksel alan ve maliyet açısından sorun yaratabilir; bu da üretimin ölçeklenebilir ve kârlı olmasını zorlaştırır.

Son olarak, bu yeni çözümlerin hızlı bir şekilde piyasaya sürülmesi (Pazar Süresi) de önemlidir. Yeni üretim hatlarının ve daha gelişmiş tasarımların hızlı kurulumu, Applied Materials müşterileri için milyarlarca dolar değerinde olabilir.

Son olarak, yarı iletken üretiminin çevresel etkisini azaltmak da önemli ve şirket için ek bir satış noktasıdır.

Yeni üretilen tüm parçalar daha yüksek tamir edilebilirlik için tasarlanmıştır ve mümkün olduğunca onarım ve yeniden üretim için yenilenmiş parçalar kullanıyoruz; bu, sürdürülebilirliğe ve maliyet etkinliğine katkıda bulunur.

Küresel Hizmetler

Bu segment, Applied’ın Actionable Insight Accelerator (AIx)’ı kullanarak müşterilerine teknoloji transferi, ramp‑up ve cihaz performansını optimize etmek için gelişmiş çözümler sunar.

Özünde, Applied Materials burada bir danışman ve uzman olarak yarı iletken fabrikalarına en iyi hedeflerine ulaşmaları konusunda tavsiye verir.

Bu segment ayrıca “tedarik zinciri çözümleri”nı da içerir; sertifikalı ve temizlenmiş parçalar sağlayarak bakım süresini kısaltır ve parçaları müşteri fabrikalarına yakın konumlandırarak makine duruş süresini en aza indirir.

Bu danışmanlık, şirketin akıllı fabrika çözümü ile entegre edilebilir; AI‑destekli otomasyon, gelişmiş zamanlama teknolojileri, verimliliği neredeyse tüm metriklerde artırır: verim, risk, kusur, ekipman duruş süresi, daha yüksek throughput, iyileştirilmiş çevrim süresi vb.

Ekranlar

Applied Materials, OLED (organik ışık yayan diyot) ekranların (ekranlar, TV’ler vb.) üretimi için makine de sağlar; MAX OLED Solution.

OLED teknolojisini TV, tablet ve PC gibi daha büyük ekranlara getirerek, sonuç diğer ekran teknolojilerine göre üstün olur.

Bu özel üretim yöntemi mükemmel piksel yerleştirme doğruluğu sağlar ve açıklık oranını iki katından fazla artırır. Sonuç, 3 kat daha yüksek parlaklık ve inç başına 2.000 piksel çözünürlüğe kadar olan daha büyük ekranlardır.

MAX OLED çözümü ayrıca ekran güç tüketimini %30’a kadar azaltır ve ekran ömründe 5 kat artış sağlar.

Ar‑Ge ve EPIC Merkezi

Applied Materials’ın başarısı, elektronik üretiminde mümkün olanı daha da ileriye taşıyan on yıllara yayılan Ar‑Ge mükemmeliyeti ve uzmanlığı üzerine kuruludur.

Gelecekteki Ar‑Ge çabasının büyük bir katkısı, 2026 baharında faaliyete geçmesi beklenen yeni EPIC Center (Equipment and Process Innovation and Commercialization) olacaktır.

Bu, dünyanın en büyük ve en gelişmiş işbirlikçi yarı iletken süreç teknolojisi ve üretim ekipmanı Ar‑Ge tesisi olacak; Applied kampüsünde, Silikon Vadisi’nde konumlanacak.

Multimilyar‑dolar değerindeki tesis, işbirlikçi yenilik için 180.000 sq ft’ten fazla son‑sınıf temiz oda sunarak çip üreticileri, üniversiteler ve ekosistem ortaklarıyla benzersiz bir genişlik ve ölçekte yetenekler sağlayacak şekilde tasarlandı.

Amaç, akademik keşiften yeni teknolojinin endüstriyel dağıtımına geçişi radikal şekilde hızlandırmak; süreci birkaç yıl kısaltmak.

Applied Venture

Applied Materials, iç Ar‑Ge çabasının yanı sıra Applied Venture markasıyla umut vadeden startup’lara ve teknolojiye de yatırım yapıyor.

Bu VC bölümü yılda yaklaşık 100 Milyon $ yatırım yapıyor ve şu ana kadar 19 ülkede 90’dan fazla şirkete fon sağladı; bunların 10 undan fazlası hâlihazırda halka arz edildi.

Yatırımın odak noktası, ileri üretim (3D baskı, robotik, otomasyon), ileri malzemeler, AI & büyük veri, enerji teknolojileri (pil, güneş, termoelektrik, su), yaşam bilimleri, yarı iletken teknolojisi ve ekranlardır.

Jeopolitik, İhracat Kontrolleri ve Çin Riski

Tüm yarı iletken fabrikaları ve ekipman üreticileri için, Çin ve ABD arasındaki jeopolitik gerilim bir tehdit oluşturur.

En acil sonuç, en gelişmiş ekipmanların Çin’e satılamamasıdır; ABD, bu makinelerin Amerikan fikri mülkiyetini içermesi nedeniyle rakibine ihracatı genellikle engeller, yerel yarı iletken endüstrisini ve AI araştırmasını baltalamayı amaçlar.

Bu aynı zamanda Çin’in, yerel endüstrisine yüz milyarlarca dolar sübvansiyon, tercihli alımlar ve diğer destekler vermesine yol açar. Bu destekler çip fabrikalarını da kapsar, ancak ASML, Applied Materials veya Lam Research gibi şirketlerin makinelerinin yerine geçebilecek alternatiflerin yaratılmasına da odaklanır.

Uzun vadede (5‑10 yıl), bu çabalar şirket için şu riskleri doğurabilir:

  • Çin fabrikalarıyla kaybedilen iş, muhtemelen kalıcıdır.
  • Yerel teknolojilerle yeni fabrikalardan çıkan çipler, uluslararası/Western fabrikalarla rekabet ederek Applied Materials ekipman talebini azaltabilir.
  • Çin’e müttefik (örneğin Rusya) ya da tarafsız (Güney‑Doğu Asya’nın çoğu) ülkeler, yeni fabrikalarında Applied Materials makineleri yerine Çin’in ince film biriktirme makinelerini veya diğer ekipmanlarını tercih edebilir.

Ciddi bir risk olmakla birlikte abartılmamalıdır.

İlk olarak, Batı‑liderli yarı iletken endüstrisinin tüm teknoloji yığını, fikri mülkiyet ve teknik uzmanlığını kopyalamak devasa bir çabadır. Bu yüzden, büyük ölçüde başarılı olsa da, 60 yıldan fazla süren ekosistemi yakalamak zaman alacaktır ve hâlâ hızlı yenilik yapılmaktadır.

İkinci olarak, Applied Materials’ın geniş kapsamı başka bir koruma katmanıdır. EUV’de bir kırılma ASML gibi tek‑teknoloji şirketi için sorun yaratabilir, ancak Applied Materials 10‑20 yıl içinde birçok teknolojide liderliğini sürdürebilir; bu da tarafsız ülkelerdeki tüm fabrikalar için hâlâ en iyi seçenek olmasını sağlar.

Son olarak, Applied Materials’ın kurulu tabanının ölçeği, Ar‑Ge’ye daha fazla nakit akışı ve Çinli rakiplerle olası bir fiyat savaşını kazanma imkanı sunar. Dolayısıyla, teknolojisi artık benzersiz olmasa bile, uzun süredir süregelen ticari avantajı, Çin dışındaki fabrikalar için yeterli bir hendek oluşturabilir.

Finansallar: Büyüme, Marjlar, Sermaye Getirileri

Applied Materials’ın gelir büyümesi büyük ölçüde yarı iletken segmentinden kaynaklanıyor; uzun vadede hizmet segmentinde de büyüme sağlayabilir.

Faaliyet marjları ana segmentlerde genel olarak istikrarlı, ekran segmentinde ise artış gösteriyor.

Şirket, yıllar içinde temettülerini sürekli artırdı; 2018’de net bir ivme yaşandı ve 2024 temettüleri 2017 seviyelerinin neredeyse 5 katı.

Şirket ayrıca hisse geri alımları da yapıyor; 2014’ten bu yana dolaşımdaki hisse sayısını azalttı.

Sonuç

Applied Materials, kumarı (silisyum) nanoskalada karmaşık bir gravür haline getirerek her adımda kritik makineler sunan küresel yarı iletken ekosisteminin vazgeçilmez bir şirketidir.

Şirket, ABD’de yarı iletken üretimin yeniden yerelleştirilmesi, AI ve IoT’den artan talep ve küresel dijitalleşme ve elektrifikasyon eğilimleri gibi uzun vadeli trendlerden fayda sağlayacak.

Ayrıca, sübvansiyonlarla desteklenen yükselen Çinli rakipler ve Çin’in ulusal stratejik çıkarları gibi rekabet tehditlerini de iyi bir şekilde yönetebilecek konumdadır.

En Son Applied Materials (AMAT) Hisse Senedi Haberleri ve Gelişmeler

mm

Jonathan eski bir biyokimya araştırmacısıdır ve genetik analiz ve klinik çalışmalar üzerinde çalışmıştır. Şimdi bir hisse analisti ve finans yazarıdır ve yayınında 'The Eurasian Century' da inovasyon, piyasa döngüleri ve jeopolitika üzerine odaklanmaktadır.