On batarya şirketi ve bir ek örnek: 2023 değerlendirmesi

Elektrik enerjisini depolamak

Bu yazı, 2023 koşullarına göre on şirketi ve bir ek örneği inceler. Rakamlar ve tahminler tarihseldir. Enerji yaşam ve uygarlık için gereklidir, ancak depolanması her zaman kolay değildir. Yiyecek, odun ve odun kömürü uzun süre önemli depolanmış enerji kaynakları olmuştur.

Sanayi devrimiyle birlikte, yer altı kömür, petrol ve gaz rezervlerine erişmeye başladık.

Elektrik çok yönlüdür: bir bilgisayar çipini, aydınlatmayı veya büyük sanayi makinelerini çalıştırabilir.

Elektrik enerjisi büyük ölçekte pratik olarak depolanırken başka bir enerji biçimine dönüştürülür. Şebeke üretim ve tüketimi sürekli dengelemelidir.

Bataryalar enerjiyi elektrokimyasal olarak depolar. Lityum-iyon teknolojisi, bilgisayar ve telefonlara yetecek enerjinin küçük ve hafif bataryalarda saklanmasını sağladı. Wh gibi birimlerle ölçülen enerji, W ile ölçülen güçten farklıdır.

Ulaşımın elektrikleşmesi

Yenilenebilir kaynaklar ve nükleer enerjiyle düşük emisyonlu elektrik üretilebilir. Ancak elektrikli aracın toplam emisyonu üretimine, bataryasına ve elektrik üretim karışımına da bağlıdır.

Ulaşımda çok petrol kullanılır. Sıvı yakıtların kilogram ve litre başına yüksek enerji içeriği, bazı uygulamaların elektrikleşmesini zorlaştırır.

Tesla (TSLA ) ve BYD gibi üreticiler modern bataryalarla kullanışlı elektrikli araçlar yapılabildiğini gösterdi. Bataryanın enerji yoğunluğu benzine eşit değildir; elektrik motorunun yüksek verimi farkı kısmen dengeler.

Elektrikli araçlar 2023’te batarya talebinin önemli büyüme kaynağıydı. Gelecekteki büyüme bir tahmindi, kesin sonuç değildi.

Kaynak: Statista

Atıf yapılan araştırma, elektrikli araç batarya pazarının değerinin 2022’de 56,4 milyar dolardan 2027’de 134,6 milyar dolara çıkacağını, yani yaklaşık %19 bileşik yıllık büyüme göstereceğini öngörüyordu.

Konut ve şebeke depolaması da büyüyen bir pazardı. Rüzgâr ve güneş üretimindeki değişkenlik bataryalar, şebeke bağlantıları, talep yönetimi, pompajlı hidroelektrik depolama ve ayarlanabilir üretimle yönetilebilir. Düşük emisyonlu bir şebeke yalnızca dev bataryalara dayanmak zorunda değildir.

On batarya şirketi ve bir ek örnek

1. Tesla, Inc.

TSLA Fiyat Grafiği

Tesla 2023’te tamamen elektrikli araçların önemli üreticilerindendi. Pazar lideri kullanılan tanıma bağlıdır: şarj edilebilir hibritler eklendiğinde karşılaştırma değişir.

Roadster, yüksek performansı çekici tasarımla birleştirerek elektrikli otomobilin imajını değiştirmeye yardımcı oldu. Ticari başarı, her elektrikli aracın yaşam döngüsü boyunca emisyonsuz olduğu anlamına gelmez.

Tesla 2023’te tam otonom sürüş ve robotaksi hizmetlerini hedefliyordu. Filo verileri geliştirmeyi destekleyebilirdi, ancak bütün araçların zaten otonom olduğunu veya tüm rakiplerin toplamını geçeceğini kanıtlamıyordu.

Tesla başlangıçta Panasonic’ten, daha sonra CATL’den ve atıf yapılan 2023 haberine göre BYD’den batarya tedarik etti; kendi hücre üretimini de geliştiriyordu.

Tesla ayrıca güneş enerjisi, konutlar için Powerwall ve şebeke ölçeğinde depolama ürünüMegapackile faaliyet gösteriyordu.

Kaynak: Tesla

Enerji işi araç üretiminden küçüktü, ancak büyüyordu. Aynı büyüklüğe ulaşması bir senaryoydu, kesin sonuç değildi.

Özgün yazı, Megapack için toplam 10 GWh ve 1.500’den fazla kurulum yerinden söz ediyordu. Bu birikimli iddia, Tesla’nın yalnızca 2023 ilk çeyreğinde tüm enerji depolama kurulumları için bildirdiği 3,889 GWh ile karıştırılmamalıdır.

Kaynak: Tesla

Tesla büyük bir batarya alıcısı ve depolama sistemi tedarikçisiydi. Araç ve depolama satışındaki büyüme aynı oranda hisse getirisi sağlamaz.

Tesla’nın 2023 değerlemesi iyimser beklentiler içeriyordu. Yatırımcı gelecekteki büyümenin ne kadarının fiyata yansıdığını değerlendirmeliydi.

2. Toyota Motor Corporation

TM Fiyat Grafiği

Toyota köklü bir otomobil üreticisidir ve 2022’de satış hacmine göre Volkswagen’in önünde dünyanın en büyük otomotiv grubuydu. Grup yaklaşık 10,48 milyon araç sattı. Dünya çapında çalışır, ancak satışları bütün bölgelere eşit dağılmaz. Şirket otomasyon ve tam zamanında tedarik ile üretim sistemleri ile tanınır.

Kaynak: Toyota

Toyota uzun süre tamamen elektrikli araçlardan çok hibrit ve hidrojene ağırlık verdi. Yine de geleneksel lityum-iyon bataryalı elektrikli araçlara zaten yatırım yapıyordu.

Haziran 2023’te Toyota katı elektrolitli batarya planlarını açıkladı . Ticarileştirme hedefi 2027–2028’di. İlk menzil hedefi, planlanan 1.000 km’lik Performance bataryanın yaklaşık %20 üzeri, yani 1.200 km idi. Daha sonraki araştırmanın %50 ek menzil hedefi yaklaşık 1.500 km veya 900 mile karşılık geliyordu. Bu ilk modellerin garantili menzili değildi. On dakikalık şarj hedefi tam dolum değil, %10–80 doluluk içindi.

Toyota birden fazla güç aktarma teknolojisini birlikte kullanıyordu. Elektrikli araç yatırımı için katı hal bataryalarını beklemiyordu. 2023 hedefleri teknik geliştirme ve üretimin büyütülmesine bağlıydı.

3. BYD Company Limited

BYD 2022’de yaklaşık 1,86 milyon yeni enerji aracı sattı; bu sayı tamamen elektrikli araçlarla şarj edilebilir hibritleri birlikte içeriyordu. Grup geliri yaklaşık 424,1 milyar yuandı, 20 milyar avro değildi.

BYD 1995’te kuruldu. 2000’de Motorola’ya lityum-iyon batarya tedarik etmeye başladı ve 2003’te otomotiv işine girdi. Otobüs, raylı ulaşım, yarı iletken ve enerji depolama da faaliyetleri arasındaydı.

Kaynak: BYD

Atıf yapılan habere göreBYD, elektrikli araç batarya tedarikinde LG’yi geçerek ikinci sıraya yükselmişti. Sıralama döneme ve ölçüte bağlıdır; farklı pazar verileriyle doğrudan birleştirilmemelidir.

BYD araç bataryalarının yanında başka pazarlar için de depolama ürünleri geliştirdi. Konutlara yönelik Battery-Box kobalt içermeyen lityum demir fosfat kimyası kullanıyordu. Şirketin New Energy paketi güneş enerjisi ve depolamayı birleştiriyordu.

Özgün yazıya göre BYD Energy Storage System (ESS) 14 GWh’den fazla depolama kapasitesi teslim etmişti. Bu tarihsel şirket iddiasıdır, güncel yıllık veri değildir.

BYD, malzeme işleme, hücre ve batarya paketi gibi tedarik aşamalarını birleştirir. Bu, bütün maden kaynaklarının sahibi olduğu anlamına gelmez. Eski araç bataryalarının sabit depolamada kullanımı ve malzeme geri dönüşümü 2022’de kurulan bir iş birimi ile destekleniyordu.

BYD 2023’te yurt dışında büyüyordu. Avrupa’da yaklaşık €30.000 tutarında fiyatı olan modeller ve 265 mil, yani yaklaşık 426 km menzil belirtiliyordu . Tutar araç fiyatıydı, model sayısı değildi. Fiyat ve menzil belirli teklifler ve pazarlar için geçerliydi. Ticari gerilimler ABD’ye genişlemeyi etkiliyordu.

BYD elektrikli araç ve batarya büyümesine katılım sağlıyordu; ancak rekabet, değerleme ve jeopolitik riskler vardı. Büyük iç pazar hisse getirisini garanti etmez.

4. Contemporary Amperex Technology Co., Limited

CATL 2022’de elektrikli araç bataryalarının küresel kullanımı ölçütüne göre en büyük tedarikçiydi ve payı %37,0 idi. Bu, dünyadaki tüm batarya üretiminin neredeyse yarısı demek değildir. Lityum demir fosfat düşük maliyetle kullanışlı enerji yoğunluğunu birleştirebilir.

CATL başka hücre kimyaları da geliştiriyordu. Şirket 2021’de 160 Wh/kg sodyum-iyon batarya duyurdu. Bol bulunan sodyum bazı kullanımlarda lityuma alternatif olabilir. Lityum gerektiren uygulamalar için CATL, Bolivya’da lityum üretimine 1,4 milyar dolar yatırım açıkladı.

CATL çeşitli performans geliştirmeleri yapıyordu. Teknoloji sunumunda 330 Wh/kg enerji yoğunluğuna sahip hücreler yer alıyordu. On altı yıl veya iki milyon kilometre ömür hedefi ve beş dakikada %80 şarj ayrı teknoloji bölümlerindeydi. Bunlar tek bir bataryanın birlikte kanıtlanmış özellikleri veya Tesla’nın kesin kullanacağı ürünün şartnamesi değildi.

Nisan 2023’te CATL, hücre düzeyinde en fazla 500 Wh/kg enerji yoğunluğu iddia edilen yoğunlaştırılmış batarya tanıttı. Uçak ve araç uygulamalarını geliştiriyordu. Bu, uzun mesafeli bataryalı uçakların ticari olarak hazır olduğunu kanıtlamıyordu. CATL soğuk havada performans geliştirmeye de çalışıyordu . Düşük sıcaklık elektrikli araç menzilini ve şarjı etkileyebilir.

Otomobil üreticileri kendi teknolojilerini geliştirir veya uzman batarya tedarikçileriyle çalışır. CATL’nin 2023’te anılan ilişkileri arasında Ford, Nio, BAIC, Volvo & BMW, Honda ve Mercedes Benz gibi firmalar vardı.

CATL ölçek ekonomileri ve araştırma yatırımından yararlanabilirdi. Otomobil üretmediği için doğrudan rakibine bağımlı olmak istemeyen üreticilere çekici gelebilirdi. Bu kalıcı teknolojik liderlik garantisi değildir.

CATL’nin konumu fırsatlar sunuyordu; rekabet, yatırım ihtiyacı ve ABD-Çin ticari gerilimleri ise risk oluşturuyordu.

5. LG Energy Solution, Ltd.

Bir başka büyük üretici Güney Kore merkezli LG Energy Solution idi. Atıf yapılan grafik CATL, LG, BYD ve Panasonic’e üçüncü taraf tedarikinin belirli bir pazarında toplam %71,9 pay veriyordu. Bu, tüm batarya üretiminin genel veya güncel payı değildir.

Kaynak: Statista

LG Energy Solution Güney Kore’de ayrı işlem görür. Hissesi daha geniş LG şirketlerine göre batarya işine daha doğrudan katılım sağlar, ancak kendi işletme ve değerleme riskleri vardır.

Diğer LG şirketleri elektronik, ekran, motor ve kimyasal malzeme sağlar. Bu ilişkiler iş birliğini destekleyebilir, ancak bütün faaliyetler LG Energy Solution’a ait değildir.

Gelir 2020’de yaklaşık 12,6 trilyon wondan 2022’de 25,6 trilyon wona yükseldi. 2020 verisi aralıktaki şirket ayrışması öncesi ve sonrası batarya işini birleştirir. 2014 karşılaştırması önceki batarya faaliyetidir, o tarihte bağımsız olan bir LG Energy Solution değildir.

Kaynak: LG Energy

LG Energy Solution katı elektrolitli ve lityum-kükürt bataryalarını da araştırıyordu. Büyüyen talep fırsat veriyordu, ancak teknik gelişme ve pazar payı kesin değildi.

6. Samsung SDI Co., Ltd.

Samsung SDI batarya ve elektronik malzeme üretir. Diğer Samsung şirketleri ekran ve yarı iletken gibi alanlarda çalışır; bütün bu işler Samsung SDI’ye ait değildir.

Batarya çeşitleri arasında elektronik cihazlar için küçük hücreler yer alır; telefon, elektrikli bisiklet, scooter, alet ve elektrikli süpürgeler buna örnektir. %26,8 pay, küçük silindirik hücrelerin belirli bir pazarı içindi, tüm batarya sektörü için değil.

Şirket ayrıca EV batarya paketleri ve sabit depolama sistemlerinde aktiftir. Nisan 2023’te Samsung SDI GM ile ABD’de ortak batarya fabrikası planını açıkladı. Yatırımın 3 milyar doları ve yıllık kapasitenin 30 GWh’yi aşması, üretimin o zamanki hedefle 2026’da başlaması öngörülüyordu. Şirket ayrıca Malezya’da silindirik hücre üretimini yaklaşık 1,3 milyar dolarla genişletiyordu. Daha eski bir anlaşma BMW’ye on yılda yaklaşık 3 milyar dolarlık batarya tedarikini kapsıyordu. Bu tarihsel sözleşme açıklamasıydı, gelecekteki gelir için yeni garanti değildi.

Samsung SDI küçük hücre ve araç bataryalarında önemli üreticiydi; ancak elektrikli araç bataryalarında en büyük küresel paya sahip değildi.

GM ve BMW iş birlikleri ticari konumu gösteriyordu, her uygulamada teknik üstünlüğü kanıtlamıyordu.

Diğer Samsung şirketleri arasında büyük bir gemi üreticisi ve yenilenebilir enerji alanındaki işletmeler bulunur. Grup ilişkileri fırsat verebilir, ancak bunların faaliyet ve gelirleri otomatik olarak Samsung SDI’ye ait olmaz.

Samsung SDI batarya pazarına katılım sağlıyordu. Pazar payını artırması olasılıktı, kesin sonuç değildi.

7. Panasonic Holdings Corporation

Panasonic batarya gelişiminde erken rol aldı ve Tesla’nın ilk tedarikçilerinden biriydi. Elektrikli araç tedarik zincirinde önemli olmaya devam etti.

Panasonic Toyota ile Prime Planet Energy & Solutions ortak girişiminde çalışıyordu, girişim Nisan 2020’de faaliyete başladı. Prizmatik araç bataryaları ve yeni teknolojiye odaklanıyordu, yalnızca gelecekteki katı hal projesine değil.

Panasonic bazı nikel bazlı katotlarda kobaltı %5’in altına indirmeye çalışıyordu. Bu her tür bataryada ilk düşük-kobalt başarısı değildi: lityum demir fosfat kobalt içermez. Malzeme ve maliyet hücre kimyasına bağlıdır.

Özgün plan Kansas’ta 4 milyar dolar ve yıllık 30 GWh kapasiteli bir fabrika içeriyordu. Seri üretim sonunda Temmuz 2025’te başladı ve yıllık kapasite hedefi 32 GWh oldu. Yazı ayrıca o dönemde Stellantis ve BMW ile batarya üretimi görüşmelerini anıyordu.

Batarya sektörüyle ilgilenen yatırımcı Panasonic’i değerlendirebilir. Ancak bataryalar Panasonic Holdings’in yalnızca bir kısmıdır; hisse diğer işlere de katılım sağlar.

Mevcut işin büyük bir kısmı ayrıca elektronik, yazılım, elektrikli bileşenler ve ev aletlerini kapsıyor.

Kaynak: Panasonic

Yatırımcı bu nedenle tüm grubu değerlendirmelidir. İş kolları arası iş birliği fırsat yaratabilir; örneğin Ford için araç içi eğlence sistemleri ya da Harley‑Davidson’un ilk elektrikli motosikleti için bir mobil uygulama.

8. QuantumScape Corporation

QS Fiyat Grafiği

QuantumScape (QS ) 2023’te ticari ürün geliri olmadan katı elektrolitli batarya geliştiriyordu.

Tasarım katı seramik ayırıcı ve şarj sırasında oluşan lityum metal anot kullanır. Katotta sıvı katolit de bulunur. Bu nedenle batarya yalnızca katı metallerden oluşmaz ve bütün batarya risklerini kaldırmaz.

Bill Gates gibi yatırımcılar şirketi destekliyordu ve Volkswagen ile 2012’den beri iş birliği vardı. Laboratuvar sonucu kârlı seri üretimin kanıtı değildir.

Tarihsel hedefler yaklaşık 400–500 Wh/kg ve yaklaşık 1.000 Wh/L idi. İlki kilogram, ikincisi litre başına enerjidir. Özgün yazı birimleri karıştırmıştı: 1.000 Wh/L, 1.000 Wh/kg değildir.

Bunlar iddialı geliştirme hedefleriydi, ticari ürünün garantili özellikleri değildi. Karşılaştırma görselinde modellenmiş değerler de vardı.

Kaynak: QuantumScape

Prototipten seri üretime geçiş güvenilir kalite, yüksek üretim verimi ve yönetilebilir maliyet ister. Geliştirme gecikebilirdi.

QuantumScape ilk A0 prototiplerini Aralık 2022’de gönderdi, ilk kez 2023’ün ilk çeyreğinde değil. O dönemde konuşulan çıkış tarihleri tahmindi, büyük ölçekli bulunabilirlik garantisi değildi.

Nakit geliştirmeye zaman sağladı, ancak ticari üretime kadar yeterli finansman garantisi değildi. Tüketici elektroniği olası uygulamaydı; ilk çalışmalar kesin satış anlamına gelmez.

CATL’nin Nisan 2023’teki yoğunlaştırılmış bataryası başka batarya teknolojilerinden gelen rekabeti vurguluyordu. Bağlantıdaki yazı karşılaştırmayı ele alır, aynı ürün özelliklerini doğrulamaz.

Benzer enerji yoğunluğu hedefleri ürünlerin aynı hazırlık düzeyinde olduğunu kanıtlamadı. 2025–2026’da doğrulanmış ortak piyasa çıkışı yoktu.

Toyota Haziran 2023’te 2027–2028 ticarileştirmesini hedefliyordu. Bu QuantumScape’in takvimini belirlemiyordu. Ürün geliri olmayan küçük geliştiricide teknik, ticari ve finansal riskler büyüktü.

Ticaret kısıtları rekabeti değiştirebilir, ancak ABD’li geliştiricinin teknik veya ticari başarısını garanti etmez.

9. FREYR Battery

FREYR 2023’te MIT’den doğan şirket 24Mşirketinin teknolojisini sanayi ölçeğinde uygulamak istiyordu.

24M’nin SemiSolid teknolojisi elektrotlar ve üretim süreciyle ilgilidir, tamamen katı elektrolitle aynı değildir. %40 maliyet tasarrufu şirket hedefiydi. Lisans Volkswagen ve Fujifilmgibi şirketlere verilmişti; FREYR, Lucas TVS ve Axxiva üretim planları geliştiriyordu.

Norveç’teki Giga Arctic’in planlanan yıllık kapasitesi yaklaşık 29 GWh idi, 43 GW değil. FREYR ülkenin düşük emisyonlu elektrik şebekesinden yararlanmak istiyordu . ABD’deki Giga America planı yaklaşık 38 GWh içindi. 8 milyar dolar projenin tahmini net bugünkü değeriydi, inşaat bütçesi değil. Inflation Reduction Act yararları tahmindi, alınmış 2,5 milyar dolarlık hibe değildi.

Ortaklıklar ticari ilgi gösterebilir, ancak teknik uygulanabilirlik, finansman ve proje yürütme incelemesinin yerini tutmaz.

Özgün yazı 2025–2030 için aşağıdaki tedarik planlarını ve satın alma anlaşmalarını anıyordu:

• Impact Clean Power Technology’dan 10-14 GWh.
• Nidec Corporation’dan 38 GWh.
• Honeywell’dan 19 GWh
• Powin’dan 5 GWh
• Maersk, Siemens Energy, Scatec, ITOCHU ve Eguana için hacim açıklanmamıştı. Miktarlar sözleşme veya plandı, teslim edilmiş bataryalar değildi.

Bu tarihsel açıklamadır. FREYR Şubat 2025’te T1 Energy adını aldı ve güneş enerjisine yöneldi. Mart 2025’ten itibaren hisse simgesi TE oldu. Dolayısıyla 2023 planları güncel saf batarya yatırımını tanımlamaz.

10. Microvast Holdings, Inc.

MVST Fiyat Grafiği

Ağır taşımacılık elektrifikasyonun ayrı bir pazarıdır. Tesla, Semi çekicisinin pilot üretimini 2023 ilk çeyreğinde raporladı. Araç yalnızca belirsiz bir gelecek vaadi değildi.

Houston merkezli Microvast kamyon, otobüs, dağıtım aracı ve sanayi makinesi bataryalarına odaklanıyordu.

Kaynak: Microvast

Microvast farklı ihtiyaçlar için hücre kimyası geliştirir. Ağır taşımacılıkta hızlı şarj ve uzun ömür en yüksek menzilden önemli olabilir. Denge ürüne ve kullanıma bağlıdır.

Microvast 2023’te üç üretim yeri, 30.000’den fazla kurulmuş sistem ve kapasite genişletme planlarını anıyordu. Ek kapasite 4 GWh idi, 4 GW değil: Huzhou ve Clarksville’de yaklaşık 2’şer GWh. Kendi kendini finanse etme ifadesi tahmini üretim vergi kredileri ve müşteri avanslarına dayanıyordu; inşaat yine yatırım gerektiriyordu. Ayırıcı üretimi için önerilen ayrı 200 milyon dolarlık hibe Mayıs 2023’te geri çekildi.

Atıf yapılan pazar tahmini elektrikli ticari araçlarda 2030’a kadar yaklaşık %39 bileşik yıllık büyüme bekliyordu. Bu gerçekleşmiş büyüme değildi.

Özgün yazı sipariş portföyünün 2022 ilk çeyreğinden itibaren %300 büyüdüğünü ve 2023–2024’te gelirin %50–100 artmasının beklendiğini belirtiyordu. Gerçek 2024 geliri %23,9 artarak 379,8 milyon dolara çıktı; 2023’te 306,6 milyon dolardı. 2027’ye kadar %50 yıllık büyüme öngörüsü garanti değildi.

Araştırma ve genişleme büyük sermaye gerektiriyordu. 2024–2025 kârlılık beklentilerinde ölçüler ayrılmalıdır: bir fabrikanın pozitif EBITDA’sı, tüm grubun muhasebe kurallarına göre net kârı değildir.

Ağır taşımacılık bataryaları fırsat sunuyordu, ancak ürün performansı, müşteri ilişkileri ve üretim ölçeğini büyütme önemliydi. Özel pazar konumu hızlı büyüme veya kâr garantisi değildir.

Yatırımcı gerçekleşen gelir, nakit akışı ve finansman ihtiyacını önceki planlarla karşılaştırmalı ve müşterilerin elektrifikasyonunu izlemelidir.

Ek örnek: Solid Power, Inc.

SLDP Fiyat Grafiği

Solid Power (SLDP ) katı elektrolitli batarya geliştirir; sülfür bileşiklerine dayanan katı elektrolit teknolojisi ve silisyum anot kullanır. Destekçileri Hyundai, Volta Energy Technologies, Umicore, Sanoh, A123 Systems ve Solvay’ı içeriyordu. Ford ve BMW de ortak oldu.

Kaynak: Solid Power

Solid Power mevcut lityum-iyon üretim ekipmanının yaklaşık %70’ini yeniden kullanabileceğini tahmin etti. Bu eski yatırımların %70’inin geri alınacağı anlamına gelmez. 350 Wh/kg enerji yoğunluğu geliştirme hedefiydi, garantili ticari özellik değildi.

Performans, üretim verimi ve maliyet daha fazla kanıt gerektiriyordu. Farklı geliştiricilerin yoğunluk hedefleri doğrudan karşılaştırılamaz.

Solid Power sülfürlü elektrolitler ve silisyum anotlar araştırıyordu. Tasarım hâlâ lityum kullanır; bütün lityum bataryalarının karşıtı değildir.

Özgün yazı 500 milyon doların biraz üzerinde piyasa değeri belirtiyordu. Bu tarihsel değerlemeydi, güncel fiyat değil. Satın alınma olası bir senaryoydu, küçük boyutun kesin sonucu değildi.