BP, Castrol’ün Stonepeak’e satışını vergi sonrası 6 milyar dolar gelir elde ederek tamamladı

Londra merkezli enerji grubu bp, Castrol’ün %65 hissesinin satışını tamamladı. bp’nin 2 Kasım 2026’da yaptığı açıklamaya göre şirket, vergi sonrası 6 milyar dolar gelir elde etti ve bu tutarı, bilançosunu güçlendirmeyi ilk önceliği olarak belirlemesi doğrultusunda, finansal yükümlülüklerini daha da azaltmak için kullanıyor.

Castrol, artık kendi yönetimi, yönetişim yapısı ve stratejik öncelikleri olan bağımsız bir şirket olarak faaliyet gösterirken bp, şirketin %35 hissesini elinde tutuyor. bp Üst Yöneticisi Meg O’Neill, “Bu anlaşma bp’ye bugün önemli miktarda nakit gelir sağlarken Castrol’ün gelecekteki büyümesinde değerli bir payı korumamıza imkân veriyor,” dedi. Castrol Üst Yöneticisi Michelle Jou ise şirketin yolculuğunun bir sonraki bölümüne “güvenilir markaları, güçlü müşteri ilişkileri, yetenekli çalışanları ve net bir büyüme stratejisiyle gerçekten güçlü bir konumdan” başladığını söyledi.

Gelir ve elde tutulan hisse

Vergi sonrası 6 milyar dolarlık toplam tutara, bp’nin elinde tuttuğu hisseden kısa ve orta vadede elde edilecek gelecekteki temettü gelirlerinin peşin ödenmesiyle ilgili yaklaşık 0,8 milyar dolar ile işlem kapsamında yapılan diğer olağan düzeltmeler dahildir. bp, elinde tuttuğu hisseyi özkaynak yöntemiyle muhasebeleştirilen bir yatırım olarak değerlendirecek; dağıtımlarda öncelik Stonepeak’te olacağından kısa ve orta vadede bu yatırımdan kâr kaydetmeyi veya temettü almayı beklemiyor. İki yıllık satış kısıtlaması süresinin ardından bp, %35’lik hissesini satma seçeneğine sahip olacak.

İşlem, başta Hindistan (%49 hisse), Vietnam (%35), Suudi Arabistan (%50), Tayland (%40) ve diğer yargı bölgelerindekiler olmak üzere Castrol’deki kontrol gücü sağlamayan payları da kapsıyor. bp’ye göre, kontrol gücü sağlamayan payların net kârdaki payı 2019-2025 döneminde yıllık ortalama yaklaşık 100 milyon dolar oldu. bp’nin bilançosunda, tarihi maliyet üzerinden ölçülen bu paylar yaklaşık 0,45 milyar dolar; Castrol’ün borç benzeri yükümlülükleri ise 30 Eylül 2026 itibarıyla yaklaşık 0,3 milyar dolar olarak kaydedildi.

Şartlar Aralık 2025’te kararlaştırıldı

Castrol hakkında kapsamlı bir stratejik inceleme yürüten bp, satış anlaşmasını 24 Aralık 2025’te yaptı. Şirket, 10,1 milyar dolarlık işletme değerinin yaklaşık 8,6 katlık örtük FD/LTM FAVÖK çarpanına karşılık geldiğini belirtti. Toplam 1,8 milyar dolarlık ortak girişim azınlık payları ile yaklaşık 0,3 milyar dolarlık diğer borç benzeri yükümlülükler düşüldükten sonra Castrol’ün toplam örtük özsermaye değeri 8,0 milyar dolar olarak hesaplandı; azınlık paylarının önemli bir bölümü, halka açık Castrol India Limited’deki hissedarlıkla ilgiliydi. (CASTROLIND.BO )bp, o dönemde elinde tuttuğu hissenin, üst üste dokuz çeyrek yıllık bazda kâr artışı sağlayan Castrol’ün büyüme planına katılım imkânı sunacağını ve yeni ortak girişimin yönetim kurulunda iki üyelik belirleyeceğini söylemişti.

Satış, bp’nin daha önce duyurduğu 20 milyar dolarlık elden çıkarma programının bir parçası. İşlem, Aralık ayında yapılan duyuru itibarıyla tamamlanan ve duyurulan elden çıkarmalardan elde edilen gelirleri yaklaşık 11,0 milyar dolara çıkardı. O dönemde bp’nin geçici üst yöneticisi olan Carol Howle, şirketin hedeflediği programın yarısından fazlasını tamamladığını veya duyurduğunu söyledi. İşlemden elde edilecek gelirin tamamı, 2027 sonuna kadar net borcu 14 milyar ile 18 milyar dolar arasındaki hedef düzeye indirmek için kullanılacaktı; net borç, 2025’in üçüncü çeyreği sonunda 26,1 milyar dolardı.

Stonepeak’in işlem kapsamında 1,05 milyar dolara kadar yatırım yapmasıyla Castrol’de dolaylı bir hisse elde edecek olan CPP Investments’a göre, Stonepeak’in açıklamasında UBS’nin Stonepeak’in finansal danışmanı olduğu da belirtildi. Castrol, 150 ülkede yaklaşık 20 harmanlama tesisi ile 100’den fazla üçüncü taraf tesisi ve deposu aracılığıyla motor yağları, endüstriyel sıvılar ve gresler üretiyor ve pazarlıyor.

Castrol India Limited’in halka açık hissedarlarına Hindistan devralma mevzuatı uyarınca zorunlu bir pay alım teklifi de duyuruldu; teklifin yöneticisi olarak UBS Securities India Private Limited görev yaptı. Stonepeak, pay alım teklifine ancak Castrol işleminin tamamlanmasının ardından devam edileceğini söyledi.