MiCA: οι αντιδράσεις στην ευρωπαϊκή έγκριση τον Απρίλιο 2023

Στις 20 Απριλίου 2023 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε τον κανονισμό για τις αγορές κρυπτοστοιχείων, MiCA, με 517 ψήφους υπέρ, 38 κατά και 18 αποχές. Η ψηφοφορία δεν ολοκλήρωνε ακόμη τη νομοθετική διαδικασία: εκκρεμούσε η έγκριση από το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που δόθηκε στις 16 Μαΐου 2023. Το Συμβούλιο της ΕΕ είναι διαφορετικό όργανο από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

Στο ιστορικό αυτό πλαίσιο, επιχειρήσεις του κλάδου δήλωναν ότι θα προσαρμόσουν τις δραστηριότητές τους. Το Κοινοβούλιο ενέκρινε χωριστά τους κανόνες για τις πληροφορίες που συνοδεύουν τις μεταφορές κεφαλαίων και κρυπτοστοιχείων, με 529 ψήφους υπέρ, 29 κατά και 14 αποχές.

Ο MiCA προβλέπει απαιτήσεις για εκδότες και παρόχους υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων, όπως ανταλλακτήρια και υπηρεσίες θεματοφυλακής, καθώς και ειδικούς κανόνες για ορισμένα stablecoin και τα αποθεματικά τους. Ο χωριστός κανονισμός μεταφορών εφαρμόζει τον κανόνα διαβίβασης στοιχείων αποστολέα και δικαιούχου. Δεν αφορά αυτομάτως κάθε δημιουργό λογισμικού πορτοφολιού ή κάθε απευθείας μεταφορά μεταξύ ιδιωτών χωρίς πάροχο.

Ακολουθεί επισκόπηση των κανόνων και των αντιδράσεων του Απριλίου 2023, με διάκριση ανάμεσα στην έγκριση, την έναρξη ισχύος και την εφαρμογή.

Ο κανονισμός MiCA: πεδίο εφαρμογής και χρονοδιάγραμμα

Η ψηφοφορία της 20ής Απριλίου έδωσε μεγάλη πλειοψηφία στην πρόταση που είχε παρουσιαστεί το 2020. Η πολιτική συμφωνία Συμβουλίου και Κοινοβουλίου είχε επιτευχθεί στις 30 Ιουνίου 2022. Η ESMA και η EBA ανέλαβαν την εξειδίκευση τεχνικών προτύπων και κατευθυντήριων γραμμών. Η Επιτροπή Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής του Κοινοβουλίου είχε εγκρίνει το κείμενο τον Οκτώβριο 2022. Η τελική κοινοβουλευτική ψηφοφορία μετατέθηκε έως τον Απρίλιο 2023, με αναφορές σε τεχνική επεξεργασία και μετάφραση στις 24 επίσημες γλώσσες της ΕΕ.

Σημασία και εφαρμογή του κοινού πλαισίου

Ο MiCA θέσπισε κοινό πλαίσιο για δραστηριότητες εντός της ΕΕ. Καλύπτει ορισμένα κρυπτοστοιχεία που δεν υπάγονται ήδη στη νομοθεσία για χρηματοπιστωτικά μέσα και επιδιώκει σαφέστερες απαιτήσεις διαφάνειας, αδειοδότησης και προστασίας πελατών.

Ο τελικός κανονισμός τέθηκε σε ισχύ στις 29 Ιουνίου 2023. Οι τίτλοι III και IV για token με αναφορά σε περιουσιακά στοιχεία και token ηλεκτρονικού χρήματος εφαρμόζονται από τις 30 Ιουνίου 2024. Η γενική εφαρμογή, συμπεριλαμβανομένων των κανόνων για παρόχους υπηρεσιών, άρχισε στις 30 Δεκεμβρίου 2024, με ειδικές μεταβατικές ρυθμίσεις. Οι ημερομηνίες δεν ήταν Ιούλιος 2024 και Ιανουάριος 2025.

Υποστηρικτές του πλαισίου εκτιμούσαν ότι η μεγαλύτερη νομική σαφήνεια θα βοηθούσε νεοφυείς επιχειρήσεις, επενδύσεις και σχέσεις με τράπεζες μετά την τραπεζική αναταραχή του Μαρτίου 2023. Αυτές ήταν προσδοκίες του κλάδου, όχι εγγυημένα αποτελέσματα της αδειοδότησης.

Αντιδράσεις της κοινότητας κρυπτοστοιχείων

Η έγκριση προκάλεσε αντιδράσεις από διαφορετικούς φορείς. Αρκετά στελέχη τη χαιρέτισαν ως σημαντικό βήμα προς τη νομική σαφήνεια. Η άδεια λειτουργίας, ωστόσο, δεν αποτελεί έγκριση της επενδυτικής αξίας κάθε token.

«Οι λεπτομέρειες θα έχουν σημασία, αλλά συνολικά θεωρούμε ότι αυτή είναι μια πρακτική λύση στις κοινές προκλήσεις. Υπάρχουν πλέον σαφείς κανόνες για τη λειτουργία ανταλλακτηρίων κρυπτοστοιχείων στην ΕΕ», ανέφερε ο τότε διευθύνων σύμβουλος της Binance, Changpeng Zhao, σε ανάρτηση.

Η ομάδα της Coinbase μοιράστηκε παρόμοιες απόψεις για τη σημασία του MiCA στην προστασία των επενδυτών.

«Αυτό το ολοκληρωμένο πλαίσιο θα δώσει στις επιχειρήσεις κρυπτοστοιχείων την εμπιστοσύνη να επενδύσουν και να αναπτυχθούν στην περιοχή», ανέφερε η Coinbase.

Ο συνιδρυτής της Gemini, Tyler Winklevoss, σχολίασε επίσης, επικρίνοντας την έλλειψη σαφήνειας στις ΗΠΑ.

Στην ανάρτησή του συνέκρινε την ευρωπαϊκή έγκριση με τις διαφωνίες μεταξύ αμερικανικών αρχών και υποστήριξε ότι ο MiCA παρείχε πιο ολοκληρωμένο πλαίσιο. Πρόκειται για τη δημόσια άποψή του τον Απρίλιο 2023.

Ο Matthew Van Niekerk της SettleMint εκτιμούσε ότι το πλαίσιο θα μπορούσε να ενισχύσει το ενδιαφέρον τραπεζών και άλλων πελατών για λύσεις όπως τα ομόλογα σε μορφή token. Η κανονιστική σαφήνεια δεν αρκεί από μόνη της για να εξασφαλίσει υιοθέτηση ή εμπορική επιτυχία.

Παρέμεναν ζητήματα ορίων εφαρμογής. Τα πραγματικά μοναδικά και μη ανταλλάξιμα κρυπτοστοιχεία εξαιρούνται, αλλά η ονομασία NFT δεν παρέχει γενική εξαίρεση σε κάθε προϊόν. Οι πλήρως αποκεντρωμένες υπηρεσίες χωρίς μεσάζοντα διαφέρουν από δραστηριότητες DeFi που έχουν αναγνωρίσιμο πάροχο. Η κάλυψη κρίνεται από τα πραγματικά χαρακτηριστικά.

Προβληματισμοί για την εποπτεία

Στις 5 Απριλίου 2023, η Elizabeth McCaul, τότε μέλος του Εποπτικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, υποστήριξε ότι χρειάζονταν ισχυρότερη εποπτεία και κατάλληλα κριτήρια για μεγάλους ομίλους. Ανέφερε ότι η FTX δεν θα έφτανε το όριο των 15 εκατ. ενεργών χρηστών και ότι ακόμη και οι 28–29 εκατ. παγκόσμιοι χρήστες που αποδίδονταν στη Binance δεν σήμαιναν υπέρβαση του αντίστοιχου ευρωπαϊκού ορίου. Πρότεινε να συνεκτιμώνται ο όγκος συναλλαγών, τα περιουσιακά στοιχεία υπό θεματοφυλακή και οι δραστηριότητες σε επίπεδο ομίλου.

Η κατάσταση σε επιμέρους ευρωπαϊκές χώρες

Το άρθρο συνέκρινε τις πρωτοβουλίες της ΕΕ και επιμέρους χωρών από τη σκοπιά του Απριλίου 2023.

Οι επιδιώξεις της Γαλλίας

Η Γερμανία, η Μάλτα, η Εσθονία και η Γαλλία διέθεταν εθνικά πλαίσια πριν από την εφαρμογή του MiCA. Η κρίση ότι η Γαλλία είχε πετύχει τη βέλτιστη ισορροπία ήταν αξιολόγηση του άρθρου, όχι αποδεδειγμένη κανονιστική κατάταξη. Στις 21 Μαρτίου 2023 η Circle ανακοίνωσε ότι υπέβαλε στη Γαλλία αιτήσεις για άδεια ιδρύματος ηλεκτρονικού χρήματος και εγγραφή ως πάροχος ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων. Η αίτηση δεν ήταν ήδη χορηγημένη άδεια. Οι 66 εγγραφές PSAN που ανέφερε το άρθρο ήταν εγγραφές, όχι εγγύηση επενδυτικής ασφάλειας.

Η πρόθεση της Ουκρανίας να ευθυγραμμιστεί με τον MiCA

Ο Ουκρανός βουλευτής Yaroslav Zheleznyak δήλωσε ότι υποστήριζε την προσαρμογή της εθνικής νομοθεσίας σε διατάξεις του MiCA. Η πρόθεση δεν σήμαινε ότι ο κανονισμός είχε ήδη ενσωματωθεί ή εφαρμοστεί στην Ουκρανία.

Στην ίδια κατεύθυνση κινήθηκε ανακοίνωση της ουκρανικής Εθνικής Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς και Χρηματιστηρίου.

Η ανακοίνωση χαρακτήριζε την έγκριση ιστορικό γεγονός και ανέφερε ότι ετοιμαζόταν σχέδιο εθνικού νόμου, πριν από συζητήσεις με τους ενδιαφερομένους. Η τοποθέτηση αποδιδόταν στον Yuriy Boyko, μέλος της επιτροπής, στις 20 Απριλίου 2023.

Η Ουκρανία υπέβαλε αίτηση ένταξης στην ΕΕ τον Φεβρουάριο 2022 και απέκτησε καθεστώς υποψήφιας χώρας στις 23 Ιουνίου 2022. Αυτό δεν ισοδυναμούσε με ιδιότητα κράτους μέλους.

Το Ηνωμένο Βασίλειο και το δικό του πλαίσιο

Ορισμένοι παρατηρητές επισήμαναν τις διαφορές μεταξύ της ευρωπαϊκής προσέγγισης και των βρετανικών σχεδίων. Το βρετανικό Υπουργείο Οικονομικών άνοιξε διαβούλευση την 1η Φεβρουαρίου 2023, με προθεσμία έως τις 30 Απριλίου 2023, όχι έως το τέλος Φεβρουαρίου.

Σε συνέντευξη της 18ης Απριλίου 2023 στο CNBC, ο Andrew Griffith, τότε αρμόδιος υπουργός στο βρετανικό Υπουργείο Οικονομικών, εκτίμησε ότι ειδική νομοθεσία θα μπορούσε να έρθει μέσα σε έναν χρόνο. Δεν ανακοίνωνε ήδη ψηφισμένο νόμο.

Η βρετανική προσέγγιση για σταδιακή ρύθμιση των κρυπτοστοιχείων στηριζόταν σε υπάρχουσες χρηματοπιστωτικές αρχές. Η δυνατότητα προσαρμογής της δεν αποδείκνυε ότι ήταν γενικά ανώτερη από το ευρωπαϊκό πλαίσιο.

Η Gwyneth Nurse ανέφερε ότι ενδιαφέροντα στοιχεία του MiCA είχαν ληφθεί υπόψη στο βρετανικό έγγραφο διαβούλευσης. Η δήλωση της τότε γενικής διευθύντριας Χρηματοπιστωτικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Οικονομικών έγινε στο Innovate Finance Global Summit.

Το 2023 συζητούνταν πιθανές μελλοντικές συμπληρώσεις για ζητήματα εκτός του MiCA. Η αναφορά σε «MiCA 2.0» ήταν συζήτηση για επόμενα βήματα, όχι ήδη ισχύων δεύτερος κανονισμός. Η βρετανική διαβούλευση έληγε στις 30 Απριλίου 2023.