New York’un 2022’de kripto şirketleri için önerdiği denetim ücretleri

New York Finansal Hizmetler Departmanı (NYDFS), Aralık 2022’de sanal para işletmelerinin gözetim ve inceleme giderlerinin lisans sahiplerinden nasıl tahsil edileceğine ilişkin bir taslak sundu. Haberde önce on günlük ön görüş süreci, ardından eyaletin resmî sicilinde yayımlanmayla başlayacak altmış günlük görüş süreci anlatılıyordu. Bu tarihte düzenleme henüz öneri aşamasındaydı.

Tahsil yetkisi, 2022 bütçe mevzuatında yapılan değişiklikle zaten sağlanmıştı. Düzenlemenin amacı bu yetkinin uygulanma yöntemini belirlemekti. NYDFS, kendi denetim ekibini ve tüketiciyi koruma kapasitesini güçlendirmek için nitelikli personel istihdamını finanse etmeyi amaçlıyordu.

New York’un lisanslama, gözetim ve yaptırım çerçevesi 2015’ten beri mevcuttu. Financial Services Law (FSL) temelinde çıkarılan 23 NYCRR Part 200, tanımlanan sanal para faaliyetlerini New York’ta yürüten işletmeler için bazı istisnalar dışında lisans gerektiriyordu.

Bu geçmiş, denetim giderlerinin finansmanını lisans zorunluluğundan ve belirli madencilik faaliyetlerine ilişkin ayrı çevre kurallarından ayırmaya yardımcı olur.

New York’ta sanal para düzenlemesinin geçmişi

BitLicense, eyaletin bu alandaki en çok tartışılan uygulamalarından biridir.

BitLicense

BitLicense, NYDFS’nin Part 200 kapsamında verdiği işletme lisansıdır. Uygulama 2015’te başladı. Kapsamdaki ticari faaliyetler için geçerlidir; her bireysel kripto para sahibinin alması gereken genel bir izin değildir.

Sektör temsilcileri koşulları pahalı ve yeni şirketler için zorlayıcı buluyordu. Bunların pazara girişi ve yeniliği yavaşlatabileceğini savunuyorlardı. Bu eleştiri, diğer bütün finans kuruluşlarının daha hafif yükümlülüklere sahip olduğunu kanıtlamaz.

Daha sonra oluşturulan koşullu lisans modeli, başvuru sahiplerinin mevcut lisans sahipleriyle iş birliği yapmasına olanak tanıdı. Amaç yeni işletmenin süreçte deneyimli bir kuruluştan rehberlik almasıydı.

Bu model, mevcut her işletmeyi tüm başvuranlara destek vermekle yükümlü kılmadı. Başvuru ücretleri, hukuk giderleri ve diğer koşullar için otomatik bir muafiyet de sağlamadı.

BitLicense tartışmaları sürerken bazı şirketlerin başka yargı bölgelerini değerlendirdiği bildiriliyordu. 2022’de gündeme, fosil yakıtla üretilen elektriği kullanan belirli iş kanıtı madencilik tesislerinin hava emisyon izinlerine yönelik geçici kısıtlama da girdi.

Belirli PoW tesisleri için iki yıllık izin kısıtlaması

Vali Kathy Hochul, 22 Kasım 2022’de iki yıllık belirli PoW izinlerine ilişkin moratoryumu yasalaştırdı. Düzenleme, karbon bazlı yakıt kullanan elektrik tesislerinden doğrudan madenciliğe sağlanan enerjiyle ilgili yeni izinleri ve madencilik tüketimini artıracak yenilemeleri kapsıyordu. Bütün kripto madenciliği faaliyetleri yasaklanmadı.

Hidroelektrik bu özel fosil yakıt hükmüne girmiyordu. Mevcut tesislerin başka çevre izni sorunları bulunabilirdi; Greenidge Generation bütün çevre incelemelerinden otomatik olarak muaf değildi. İki yıllık dönem 22 Kasım 2022–22 Kasım 2024’tü ve tarihsel bağlamda anlatılmalıdır.

Blockchain Association temsilcileri ve başka sektör aktörleri bu kısıtlamayı ciddi bir engel olarak görüyor, BitLicense’ı da eleştiriyordu. Düzenlemenin destekçileri ise iş kanıtı madenciliğinin çevresel etkilerini öne çıkarıyor ve kapsamlı bir değerlendirme istiyordu. Bunlar farklı yarar ve maliyet değerlendirmeleriydi.

NYDFS’nin lisanslı sanal para işletmelerinden denetim gideri tahsil etme önerisi bu ortamda gündeme geldi. Madencilikteki çevre izinlerinden ayrı bir finansman düzenlemesiydi.

Sanal para işletmelerinden denetim gideri tahsili

NYDFS, bu yetkinin personel, gözetim ve tüketiciyi koruma çalışmalarını destekleyeceğini savunuyordu. Assessment burada yalnızca değerlendirme değil, maliyet payının hesaplanıp tahsil edilmesi anlamındadır.

Öneri, Part 200 kapsamında lisanslı işletmeleri hedefliyordu. Dört geçici üç aylık ödeme ve yıllık kesin hesaplaşmayla toplam beş faturalama öngörülüyordu.

Faturalamanın temeli

Üç aylık ödemelerin her biri, kurumun ilgili giderlerine dayanan tahmini yıllık tutarın yaklaşık dörtte biri olacaktı. Bu, şirket cirosunun yüzde 25’i üzerinden alınan bir ücret değildi.

Yıl sonu kesin hesaplaşması toplam ödemeyi gerçekleşen giderlere uyarlayacaktı. Ek ödeme veya alacak doğurabilir; otomatik olarak beşinci eşit taksit anlamına gelmezdi. New York mali yılı 1 Nisan’dan 31 Mart’a uzanır.

Bir çeyreğin herhangi bir bölümünde lisanslı olan işletme için o çeyreğin tamamı esas alınacaktı. Ödeme süresi faturadan itibaren otuz gündü.

Toplam işletme gideri nasıl paylaşılır?

Yıllık tutar gözetim ve düzenleme bileşenlerinden oluşacaktı. Esas alınan giderler şirketin kendi faaliyet maliyetleri değil, NYDFS’nin ilgili denetim giderleriydi.

Gözetim bileşeni faaliyetin büyüklüğüne dayanıyordu. Gözetim saatlerinin yarısı işlem sayısına, diğer yarısı müşteriler adına saklanan sanal paraların dolar değerine göre dağıtılacaktı. Yalnızca transfer sayısı tüm modeli açıklamaz.

İşlem sayısı önceki takvim yılına, saklama değeri ise önceki çeyrek sonu bakiyelerinin ortalamasına göre belirleniyordu. Küçük, orta ve büyük gruplara ilgili saat yarısının sırasıyla yüzde 5, 15 ve 30’u ayrılıyor, grup payı o gruptaki lisans sahipleri arasında bölünüyordu. Bunlar müşteri varlıklarından doğrudan alınan oranlar değildi.

Düzenleme bileşeni inceleme giderlerini yansıtıyor ve ilgili toplam giderlerden gözetim bileşeni düşüldükten sonra paylaştırılıyordu. Gözetim hesabındaki saatlik maliyet personelin ortalama ücreti ve yan haklarına dayanıyordu.

Buna kurum başkanının belirlediği makul ortak gider payı da ekleniyordu. Bu pay müşteri bakiyelerine uygulanan keyfî bir ceza çarpanı değildi.

Lisans sahibi gerçek kişi, şirket, ortaklık, dernek, trust veya Part 200 kapsamında lisanslı başka bir yapı olabilirdi. Uygulama kapsamı, lisanslanan sanal para faaliyetine bağlıydı.

Gecikme ücretleri ve yaptırımlar

Ödeme yapılmaması hâlinde FSL, State Finance Law ve diğer geçerli mevzuat uyarınca gecikme ücreti, faiz ve başka sonuçlar doğabilirdi. Bu yasalar yetkinin hukuki dayanaklarıdır; kurum isimleri değildir.

Somut duruma göre lisansın askıya alınması veya iptali gibi işlemler uygulanabilirdi. Her ödeme gecikmesi lisansın otomatik olarak sona ermesi anlamına gelmiyordu.

Diğer izinler ve ücret sistemleri

Bankalar ve sınırlı amaçlı trust şirketleri, bu faaliyetleri için Part 101 uyarınca ücret ödemeyi sürdürecekti. Part 102 ise Part 200 lisansına ilişkindi. Hem trust yetkisi hem sanal para lisansı bulunan işletme için ayrı hesaplama yapılabilirdi; bu genel bir denetim gideri muafiyeti değildi.

Daha güçlü denetim mi, yeni işletmeler için engel mi?

NYDFS, finansmanın denetimi ve güvenilirliği artıracağını savunuyordu. Bu, kurumun amacıydı; bütün sektör sorunlarının ortadan kalkacağına ilişkin garanti değildi.

Eleştirmenler ek giderlerin yeni işletmelerin mali yapısını zorlayıp büyümeyi yavaşlatmasından endişeliydi. Tartışma, denetimin yararlarıyla düzenlenen işletmelerin maliyetlerini dengelemek üzerineydi.

Haber, BitLicense ve sınırlı madencilik izin kısıtlamasıyla birlikte 2022’deki tartışmayı aktarıyordu. Ücret modeli daha sonra Nisan 2023’te 23 NYCRR Part 102 olarak kabul edildi. Bu nedenle hâlen açık bir görüş çağrısı gibi sunulmamalıdır.