Healey, %2’lik TÜFE hedefini yeniden teyit etti ve Varlık Alım İmkânı’nı sürdürdü

Maliye Bakanı John Healey, İngiltere Merkez Bankası Para Politikası Komitesi’ne yönelik görev mektubunu 28 Ekim 2026’da yayımladı. Healey, Tüketici Fiyatları Endeksi’ndeki 12 aylık artışla ölçülen %2’lik enflasyon hedefini yeniden teyit etti ve Varlık Alım İmkânı’nın 2027-28 mali yılında da süreceğini doğruladı. İngiltere Merkez Bankası ve Hazine, Başkan Andrew Bailey’e gönderilen mektubu yayımladı; Hazine’nin duyurusu 2026 Bütçesi’yle birlikte yapıldı.

Mektupta Healey, yüzde 2’lik enflasyon hedefinin simetrik olduğunu ve her zaman geçerli olduğunu, bunun fiyat istikrarına verilen önceliği ve Birleşik Krallık para politikası çerçevesindeki ileriye dönük enflasyon hedefini yansıttığını yazdı. Asset Purchase Facility’nin “2027-28 mali yılında ve gerektiği sürece” yürürlükte kalacağını, MPC’nin 17 Eylül 2026’da ortaya koyduğu çok yıllı stratejiyle tutarlı olarak teyit etti. Mektup ve ekindeki yetki belgesi, Hazine Komitesi ile Ekonomik İşler Komitesi başkanlarına da gönderildi.

1998 tarihli İngiltere Merkez Bankası Yasası, Hazine’nin fiyat istikrarının nasıl tanımlanacağını ve hükümetin ekonomi politikasının nelerden oluştuğunu 1 Haziran’da başlayan her 12 aylık dönemde en az bir kez belirlemesini gerektiriyor; İngiltere Hazinesi’nin yayın sayfasında bu bilgiye yer veriliyor. “Para politikası görev tanımı: 2026 Bütçesi” başlıklı belge 28 Ekim 2026’da yayımlandı.

Healey, ekonomik büyümenin ve yaşam standartlarının yükseltilmesinin hükümetin önceliklerinin merkezinde olduğunu yazdı. Düşük ve istikrarlı enflasyonun uzun vadeli ekonomik büyüme ve yaşam standartlarında kalıcı artışlar için vazgeçilmez olduğunu; belirsizliği azaltıp tüketicilerin ve işletmelerin maliyetlerini hafiflettiğini belirtti. Mektupta, hükümetin Para Politikası Komitesi’nin operasyonel bağımsızlığına saygı duyduğu ve bunu bütünüyle desteklediği ifade edildi. Healey, Orta Doğu’daki çatışmanın yol açtığı yüksek enerji fiyatlarının enflasyonu yukarı çektiğini yazdı ve para politikasının, enflasyonun orta vadede sürdürülebilir biçimde hedefe dönmesini sağlayarak haneleri ve işletmeleri desteklemede önemini koruduğunu ekledi.

Hedef çerçevesi ve açık mektup eşiği

Görev tanımında enflasyon hedefi, enflasyon beklentilerinin orta vadede sağlam biçimde çıpalanmasını sağlamak üzere ileriye dönük olarak tanımlanıyor. Şoklar ve aksaklıklar nedeniyle gerçekleşen enflasyonun zaman zaman hedefinden sapabileceği; bu koşullarda enflasyonu hedefte tutmaya çalışmanın üretimde arzu edilmeyen dalgalanmalara yol açabileceği kabul ediliyor. Bu nedenle Komite, enflasyonun geçici olarak hedeften sapmasına izin vermeyi tercih edebilir.

Enflasyonu hedefte tutmaya yönelik çabaların, Finansal Politika Komitesi’nin finansal istikrar açısından potansiyel risk oluşturduğuna hükmedebileceği dengesizliklerin gelişimini ağırlaştırabileceği durumlarda, görev tanımına göre bu risklere karşı ilk savunma hattını FPC’nin makro ihtiyati araçları oluşturuyor. Böyle durumlarda Para Politikası Komitesi, FPC’nin politika adımlarını dikkate alma gereğiyle uyumlu olarak enflasyonun geçici biçimde hedeften sapmasına izin vermeyi tercih edebilir.

Görev tanımı, Komite’nin iletişiminde enflasyon görünümüne ve enflasyonun hedefinden gerçekleşmiş ya da beklenen her türlü sapmasının nedenlerine, buna karşı aldığı politika önlemine, enflasyonu hedefe döndürmenin uygun olduğuna karar verdiği zaman dilimine, enflasyon ve üretim oynaklığı arasında gözettiği dengeye ve izlediği yaklaşımın hükümetin para politikası hedeflerini nasıl karşıladığına yer vermesini gerektiriyor.

Enflasyon hedeften herhangi bir yönde 1 yüzde puanından fazla saparsa, Başkanın bir sonraki Para Politikası Komitesi toplantısının tutanaklarıyla birlikte yayımlanmak üzere Maliye Bakanı’na açık mektup göndermesi bekleniyor. Ulusal İstatistik Ofisi ilgili enflasyon verilerini Komite toplantısı başladıktan sonra, ancak toplantı tutanakları yayımlanmadan önce açıklarsa, mektubun verilerin yayımlanmasından itibaren yedi gün içinde gönderilmesi bekleniyor. Enflasyon üç ay sonra da hedefin 1 yüzde puanından fazla üzerinde veya altında kalırsa Başkan bir mektup daha gönderecek. Görev tanımında, bu eşiklerin bir hedef aralığı oluşturmadığı; gerçekleşen enflasyon hedefinden belirgin ölçüde uzaklaştığında açıklayıcı bir mektup gönderilmesi gereken noktaları belirlediği ifade ediliyor.

Olağan dışı araçlar, ekonomi politikası ve hesap verebilirlik

Yönetim, geleneksel politika aracının etkili alt sınırına yaklaştığında Komite’nin geleneksel olmayan politika araçlarını kullanmasına ve para politikası amaçları için herhangi bir geleneksel olmayan politika aracını geri çekmesine izin verir. Bu araçlar, belirli piyasalar veya faaliyetler üzerinde geleneksel olmayan müdahaleleri içerdiğinde ve kredi riski veya kredi tahsisi üzerinde etkileri olduğunda, Komite’nin hükümetle birlikte çalışarak uygun yönetişim düzenlemelerinin yerinde olduğundan emin olması beklenir. Yönetim, 2009 yılında kurulan Asset Purchase Facility, 2012 yılında başlatılan Funding for Lending Scheme ve 2016 ile 2020 yıllarında başlatılan Term Funding Schemes’in, Bank of England ve Treasury arasında böyle bir koordinasyonun önceki örnekleri olduğunu belirtir. Komite ayrıca ileri rehberlik uygulamanın beklentileri etkilemek amacıyla uygun olduğunu da görebilir.

Görev çerçevesinde belirtilen hükümetin ekonomi politikası hedefi, güçlü ve güvenli temeller üzerine kurulu, geniş tabanlı ve dayanıklı bir büyüme sağlamaktır; fiyat istikrarı ve finansal istikrar ise bu hedefe ulaşmanın temel ön koşulları olarak tanımlanmaktadır. Hedef dört unsurdan oluşur: operasyonel açıdan bağımsız para politikasının kilit rol oynadığı istikrarlı bir makroekonomik ortamı korumak; kamu maliyesini etkin biçimde yöneterek, sürdürülebilir vergilendirme ve borçlanma yoluyla yatırımları desteklerken iklim değişikliğine dayanıklı, doğa açısından olumlu ve net sıfır bir ekonomiye geçişi hızlandırmak; yetki ve kaynakların daha fazla devrini de içeren, arz yönlü reformları ve hedefli bir sanayi stratejisini hayata geçirmek; finansal istikrarı ve tüketicinin korunmasını gözetirken finansal hizmetler sektörünü büyütmek ve sektörün uluslararası rekabet gücünü artırmak.

Hesap verebilirlik konusunda görev çerçevesinde, MPC’nin görev çerçevesi bakımından hükümete karşı sorumlu olduğu; Bankanın düzenli raporlar sunarak ve Hazine Komitesine kanıt sağlayarak Parlamento karşısında hesap verdiği; ayrıca MPC toplantı tutanaklarını ve Para Politikası Raporu’nu yayımlayarak kamuoyuna karşı sorumlu olduğu belirtiliyor. Healey, görev çerçevesindeki değişikliklerin olağan koşullarda gelecekteki maliye politikası açıklamalarında ortaya konacağını, sürekliliğin değer taşıdığını ve bu hususu gerektiği gibi dikkate alacağını, ayrıca görev çerçevesini güncelleme gereğini her zaman kendi esasları doğrultusunda değerlendireceğini yazdı.

Görev çerçevesinde ayrıca, para politikası ile makroihtiyati politika arasında eşgüdümü geliştirmek amacıyla kurulan MPC ile Finansal Politika Komitesi üyelerinin kısmen örtüştüğü belirtiliyor. Bu eşgüdümü güçlendirmek için MPC, kararlarına ilişkin açıklamalarında, toplantı tutanaklarında ve Para Politikası Raporlarında FPC’nin politika adımlarını nasıl dikkate aldığını yansıtmalıdır. Hükümet ayrıca FPC’den, toplantı tutanaklarında, politika açıklamalarında ve Finansal İstikrar Raporlarında MPC’nin politika ayarlarını ve tahminlerini nasıl dikkate aldığını belirtmesini istedi.