Arbitrum (ARB), yönetişim tartışmaları sürerken Shapella sonrası fiyat artışını koruyor

Ethereum, Shapella yükseltmesini 12 Nisan 2023’te ana ağında uyguladı. Bu yazı, o dönemde ether, bitcoin ve diğer kripto varlıkların fiyatlarındaki toparlanmayı ele alıyor. Aynı günlerde hafta ortasındaki makroekonomik gelişmeler de piyasada önem taşıyordu. Buradaki fiyatlar ve yüzdeler tarihsel verilerdir; güncel piyasa bilgisi değildir.

Optimism (OP) ve Arbitrum (ARB) gibi ikinci katman ağlarının tokenleri de Ethereum’un Shapella yükseltmesi çevresinde yükseldi. İlk yazı, kendi ölçüm anında ARB’nin 24 saatte %8,75 arttığını bildiriyordu. Eşzamanlı yükseliş, tek nedenin yükseltme olduğunu kanıtlamaz. Arbitrum’da ise yönetişim ve Vakfın yetkileri tartışılmaya devam ediyordu.

AIP-1 tartışmasından sonra Arbitrum yönetişimi

Arbitrum, Mart 2023’te Arbitrum One ve Arbitrum Nova için bir merkeziyetsiz otonom organizasyon (DAO) ve uygun kullanıcılara ARB yönetişim tokeni airdrop’u duyurdu. Topluluk yönetişimine geçişin ardından ilk yönetişim teklifi AIP-1 çevresindeki tartışma ortaya çıktı.

Tartışmanın bir konusu, Vakfın idari bütçe cüzdanına ayrılan ve oylama bitmeden tahsis edilmiş olan 750 milyon ARB’ydi. Yaklaşık bir milyar dolarlık değer, o dönemin fiyatına göre yapılmış bir hesaplamaydı; sabit dolar bütçesi değildi. Vakıf, AIP-1’in daha önceki kuruluş adımlarını onaylatmayı amaçladığını söyledi. Eleştirmenler ise topluluğa yeterli yetki ve açıklama verilmediğini savundu.

Vakfa göre taslak, önceki kuruluş düzenlemelerinin onaylanması amacını yeterince açık anlatmıyordu. Vakıf iletişim ve açıklık eksikliğini kabul etti ve konuları ayrı tekliflerle sunmaya karar verdi. Bu, Vakfın açıklamasıydı; topluluğun eleştirilerinin tümü sona ermiş değildi.

Kilitleme ve yönetişim için yeni teklifler

5 Nisan 2023’te AIP-1.1 ve AIP-1.2 yayımlandı. AIP-1.1 bütçeyi, şeffaflığı ve kalan 700 milyon ARB’yi kapsıyordu. Teklif, tokenlerin dört yıl boyunca doğrusal biçimde açılacağı, DAO’nun gelecekte değiştirebileceği ve akıllı sözleşmeyle uygulanacak bir kilitleme takvimi öngörüyordu. AIP-1.2 ise yönetişim belgelerindeki değişikliklerle birlikte zincir üzerinde teklif sunma eşiğini beş milyondan bir milyon oy hakkı bulunan ARB’ye indirmeyi öneriyordu. Tekliflerin yayımlanması, bütün değişikliklerin aynı anda uygulanmış olduğu anlamına gelmiyordu.

Büyük token sahiplerinin işlemlerine ilişkin raporlar

Lookonchain, Nisan başında izlediği büyük cüzdanlardan birinin Gate.io’dan 5,86 milyon ARB çektiğini bildirdi. Bu tutar o tarihte yaklaşık 7,15 milyon dolar olarak değerlendiriliyordu. Bildirilen cüzdan bakiyesi yaklaşık 11,76 milyondan 17,62 milyon ARB’ye yükseldi. Borsadan çekim otomatik olarak yeni alım değildir; cüzdanın dünyadaki en büyük ARB sahibi olduğu da doğrulanmış değildi.

Lookonchain ayrıca Mechanism Capital’den Andrew Kang’a atfedilen bir cüzdanın bir milyon USDC karşılığında 795.120 ARB aldığını bildirdi. Sonraki analizlere göre cüzdana yaklaşık 1,51 milyon ARB daha, token başına ortalama 1,23 USDC fiyatla eklendi. Bildirilen toplam pozisyon 2,3 milyon ARB, toplam maliyet ise 2,85 milyon USDC civarındaydı. İzlenen başka bir cüzdanın 795.381 ARB’yi bir milyon USDC karşılığında aldığı, bir diğerinin de 532.102 ARB için yaklaşık 661.000 dolar ödediği bildirildi. Bunlar Lookonchain’e atfedilen tarihsel analizlerdir; tüm sahiplerin kimlik ve amaçlarının bağımsız teyidi değildir.

AIP-1.05, tokenlerin DAO hazinesine iadesini istedi

AIP-1.05 topluluk kaynaklı bir teklifti; Vakfın kendisine yönelttiği bir iade talebi değildi. Teklif, token sahiplerinin yetkisini vurgulamak için 700 milyon ARB’nin DAO hazinesine dönmesini istiyordu. Ayrıca token satışından kalan fiat parayla geri alım, Wintermute anlaşmasının koşullarının açıklanması ve AIP-1.1 ile AIP-1.2’nin duraklatılması talep ediliyordu.

Teklif yeterli destek alamadı. İlgili Snapshot oylaması 8 Nisan’da başladı ve 15 Nisan 2023 saat 01.52 UTC’de bitti. Toplam yaklaşık 140,86 milyon ARB oy ağırlığının 118,33 milyonu karşı (%84,01), 20,53 milyonu lehte (%14,57), 1,99 milyonu çekimserdi (%1,42). Bunlar token ağırlıklı oylardır; kişi sayısı değildir. Karşı çıkanlar farklı gerekçeler ileri sürdü; bunlar arasında kişisel çıkar suçlamaları ve ek bürokrasi kaygıları vardı. Bunlar tartışmada dile getirilen görüşlerdi; tüm katılımcılar hakkında kanıtlanmış bulgular değildi.

ARB’nin tarihsel fiyat hareketi

Yazı, Nisan 2023’teki piyasa toparlanmasını anlatıyordu. O dönemin haberlerine göre ether, Shapella yükseltmesinden sonra 2.000 doların üzerine çıktı; ARB de geniş piyasayla birlikte toparlandı. Enflasyon verileri, Federal Reserve beklentileri ve kriptoya özgü gelişmeler etkili olmuş olabilir. Bu eşzamanlılık tek bir olayın kesin neden olduğunu göstermez.

ARB/USD grafiği. Kaynak: TradingView

Arbitrum o dönemde Ethereum ekosisteminde önemli bir ikinci katman ağıydı. Toplam işlem sayısında liderlik iddiası, ölçüm dönemi ve işlem tanımı gerektirir; 2023 grafiği güncel veya kalıcı liderliği kanıtlamaz.