Market Haberleri
Arbitrum’un Airdrop Sonrası Topluluk Yönetimine Geçişi Zorlu Başladı

23 Mart 2023’teki ARB airdrop’unun ardından Arbitrum, topluluk yönetiminde yeni bir aşamaya geçmeye çalıştı. Ancak ilk öneri AIP-1, vakfın bütçesi ve oylamanın daha önce uygulanmış kararları sonradan onaylamaya yönelik olup olmadığı konusunda tartışma yarattı. Bu yazı, Nisan 2023 başındaki durumu ele alıyor.
ARB ve topluluk yönetimi için tartışmalı başlangıç
Arbitrum Odyssey, 2022’de başlayan ayrı bir etkinlik programıydı; Haziran 2021’de başlatılmamıştı. Uygun adresler ARB tokenlerini 23 Mart 2023’ten itibaren talep edebildi. Yönetim planı, Arbitrum One ve Arbitrum Nova hakkında karar alma yetkilerinin bir DAO’ya verilmesini öngörüyordu. Başlangıçtaki toplam arz 10 milyar ARB idi; bu miktarın tamamı dolaşımda değildi. Toplulukla ilişkili amaçlara yaklaşık %55,53 ayrılmıştı.
Başlangıç arzının %11,62’si kullanıcı airdrop’una, %1,13’ü ekosistemdeki DAO’lara ve %42,78’i başlangıçta DAO hazinesi olarak açıklanan kategoriye ayrılmıştı. Kalan %44,47’nin %26,94’ü ekip, katkıda bulunanlar ve danışmanlara, %17,53’ü yatırımcılara aitti. Bu tokenlerin hepsi lansman anında satılabilir değildi.

Başlangıçtaki ARB arzının dağılımı. Kaynak: Dune Analytics/Blockworks
Ekip ve yatırımcı payları toplulukta tartışma yarattı. Arbitrum, yönetim modelini merkeziyetsizleşmeye yönelik bir adım olarak sundu. Offchain Labs CEO’su Steven Goldfeder, DAO yeni yönetim yetkileri kazanırken şirketin hizmet sağlayıcısı olarak çalışmayı sürdüreceğini belirtti.
Airdrop, DAO yönetimine geçişi başlatıyor
Airdrop öncesinde Coinbase, ARB’yi olası listelemeler için yol haritasına ekledi. Bazı platformlar gelecekteki tokenlere bağlı borç belgeleri sundu. Bitrue, Huobi (daha sonra HTX), MEXC, Binance ve Bybit de listeleme duyuran platformlar arasındaydı. İlgi, Arbitrum’daki etkinliği artırdı. Yazı, L2Beat ölçümüne göre o dönemde yaklaşık 5,8 milyar dolarlık güvence altındaki toplam değer bildiriyordu. Bu tarihsel ölçüm, DeFi protokollerindeki kilitli toplam değerle (TVL) birebir aynı değildir.

Arbitrum’da güvence altındaki değerin grafiği
Dönemin L2Beat verilerine göre Arbitrum, karşılaştırılan Ethereum katman-2 pazarında yaklaşık %55 paya sahipti. Arbitrum One, 31 Ağustos 2022’de Nitro’ya geçirilmişti. Geliştiriciler Geth izleme araçlarını, daha yüksek kapasiteyi ve Ethereum ile daha iyi bütünleşmeyi öne çıkarıyordu. Bildirilen yedi ila on kat kapasite artışı, her işlemin bekleme süresinin aynı oranda kısalacağı anlamına gelmiyordu.
Goldfeder, airdrop öncesinde tokenin zamanlamasını Arbitrum’un geçersiz işlemleri kanıtlama mekanizmaları gibi teknik gelişmelere öncelik vermesiyle açıkladı. Bu, Optimism ile karşılaştırılan lansman takvimine ilişkin kendi açıklamasıydı.
Ele geçirilmiş cüzdanlara ilişkin bildirim
Arkham Intelligence, 20 Mart 2023’te airdrop hakkı bulunan yaklaşık 2.400 adresin ele geçirilmiş olabileceğini bildirdi. Aktarılan bilgilere göre yaklaşık üç milyon ARB, kullanıcı tahsisinin yaklaşık %0,26’sı, risk altında olabilirdi. Bu, Arbitrum ağının tamamının ele geçirildiğini göstermiyordu.
Saldırgan özel anahtarlara sahipse bir sözleşme iznini iptal etmek tek başına güvenliği geri getirmez; saldırgan hâlâ işlem imzalayabilir. Yazıda tokenleri saldırgandan önce talep etme yarışı ve adresleri engelleme olasılığı tartışılıyordu, ancak bunların hiçbiri garantili çözüm değildi. Talep işlemi Ethereum ana ağında değil, Arbitrum One’da gerçekleşiyordu. Ethereum’a özgü özel işlem araçlarının Arbitrum’da aynı şekilde çalıştığı varsayılamazdı.
Vakfın bütçesi anlaşmazlık yaratıyor
AIP-1, Arbitrum Vakfının idari bütçesi için o dönem yaklaşık bir milyar dolar değer biçilen 750 milyon ARB’yi de kapsıyordu. Vakfa göre bu tutar, başlangıçta DAO hazinesi adı altında birlikte gösterilen kategoriden zaten ayrılmıştı. Toplam başlangıç arzı artırılmıyordu. Bütçe; işletme giderlerini, hizmet sağlayıcılarını ve özel gelişim hibelerini finanse edecekti.

Tartışılan ARB dağılımı
Katılımcılar, tutarın büyüklüğünün yanı sıra vakfın hibeleri dağıtırken sahip olacağı takdir yetkisini eleştirdi. Tokenlerin oylama bitmeden aktarılmış ve bir bölümünün kullanılmış olduğunun öğrenilmesi tartışmayı büyüttü. Temel itirazlar şeffaflık ve önceden onay alınmamasıydı.
İlk önerinin gelişimi
AIP-1, Cayman Adaları’ndaki Arbitrum Vakfını ve kontrolündeki idari bütçe hesabını tanımlıyordu. Başlangıçtaki 750 milyon ARB’nin 50 milyonu başka yere aktarılmıştı; yaklaşık 700 milyonluk kalan bakiye bununla açıklanıyordu. Bu, tutarın tamamının satıldığı anlamına gelmiyordu.
Merkeziyetsiz yönetime ilişkin kaygılar
Başlangıçta DAO hazinesi olarak açıklanan tutar 4,278 milyar ARB idi. Vakfa 750 milyon ayrılması, diğer küçük hareketlerden önce yaklaşık 3,528 milyar bırakıyordu. Tartışma özellikle vakfın bütçeyi zaten kullanabiliyor olması ve özel hibe kriterlerinin belirsizliği üzerindeydi.
ARB yönetim hakları sağladığı için birçok katılımcı sonradan onay vermeyi yetersiz buldu. Vakıf AIP-1’i daha küçük önerilere bölmeye karar verdi. Bu, ilk oylamadaki bütün oyların silindiği anlamına gelmiyordu.
Vakıf daha küçük öneriler hazırlayacağını duyuruyor
Vakıf 2 Nisan’da AIP-1’in muhtemelen kabul edilmeyeceğini belirterek bütçe, şeffaflık ve hibeler için ayrı öneriler hazırlayacağını söyledi. Aktarılan 50 milyon ARB’nin tamamının satıldığı iddiası, farklı kullanım biçimlerini birbirine karıştırıyordu.
Topluluğun eleştirileri ve vakfın yanıtı
Vakıf, 2 Nisan 2023 tarihli açıklamasında 40 milyon ARB’nin bir piyasa aktörüne ödünç verildiğini belirtti. Bu aktör tartışmalarda Wintermute olarak tanımlandı. Kalan 10 milyon ARB ise mevcut sözleşmeler ve yakın dönem işletme giderleri için itibari paraya çevrilmişti. Açıklama bütün eleştirileri gidermedi; bazı katılımcılar bunu güveni yeniden kazanma girişimi olarak gördü.
“Ekibin finansmana ihtiyacı varsa bunu açıkça söylemeliydi. Her şey yolundaymış gibi davranıp sonra hazineyi gizlice yağmalayarak insanların bunu kabul etmesini bekleyemezsiniz. Sonradan buna onay demek sorunu çözmez. Bu, yatırımcıların fırsatı kaçırma korkusundan yararlanarak token satan projelere benziyor. Finansmanınızı büyük, kapsamlı bir önerinin içine kimsenin fark etmemesi umuduyla gizlemeye çalıştığınız açık görünüyor.”
Diğer katılımcılar, vakfın satılan tokenleri geri almak için öneri sunmasını ve DAO’nun gelecekteki tahsis ve satışların kriterlerini, zamanlamasını ve yöntemini tartışmasını istedi.
“Oylamanın anlamlı olmadığını söylemek için inanılmaz derecede çok kelime kullanılıyor. ARB artık işlem gören bir token olduğu için sahiplerinin alım ve satım konusunda net bilgiye ihtiyacı var. Vakfın tokenlerinin ne kadarının kullanıcıların haberi olmadan satıldığına ilişkin belirsizlik panik yaratıyor. Bakiyeler, satış takvimleri ve satış yöntemleri konusunda çok daha fazla şeffaflık gerekiyor.”
Bunlar forum katılımcılarının eleştirileriydi, kesinleşmiş hukuki sonuçlar değildi. Vakıf 750 milyon ARB için ayrı oylama ve olası dört yıllık kademeli serbest bırakma planı üzerinde çalışacağını söyledi. Özel hibeler programının adı Ekosistem Gelişim Fonu olarak değiştirilecek ve kullanım amaçları daha açık anlatılacaktı.
“AIP-1 çok büyük ve çok fazla konuyu kapsıyor. DAO’nun tavsiyesine uyup öneriyi parçalara ayıracağız,” diye yazdı vakfın temsilcisi.
Vakıf kısa vadede yeni satış planlamadığını ve bütçenin kullanımı için şeffaflık raporları önereceğini belirtti. Patrick McCorry, forumda AIP-1’in ilk fon talebi değil, daha önce yapılan kuruluş işlemlerinin onayı olarak görüldüğünü açıkladı. DAO kurulumunu tavuk-yumurta sorununa benzetti. Bu, vakfın gerekçesiydi ve DAO’ya karşı hesap verme sorumluluğunu ortadan kaldırmıyordu. Öneride adı geçen yöneticiler Ani Banerjee, Campbell Law ve Edward Noyons’tu.
ARB’nin tarihsel fiyat hareketi
ARB, Nisan 2023 başındaki söz konusu hafta sonunda yönetim tartışmasıyla aynı dönemde geriledi. Yazıda yaklaşık 1,21 dolarlık fiyat ve günlük %5 düşüş bildiriliyordu. Bunlar güncel fiyatlar değil, tarihsel bilgilerdi; hareketin tek bir nedeni olduğunu da kanıtlamıyordu. İleri sürülen %89 düşüş, kısa süreli bir başlangıç fiyatının seçimine bağlıdır ve airdrop’tan itibaren tek, kesin bir getiri ölçüsü sayılmamalıdır.

ARB/USD tarihsel fiyat grafiği
İlk oylamanın bitiş tarihi 3 Nisan 2023’tü. Yeni bilgilerin açıklanmasının ardından daha fazla katılımcı karşı oy verdi. Yazıdaki %82,92 karşı ve %1,85 çekimser oy, o andaki durumu gösteriyordu; nihai sonuç olmak zorunda değildi. Vakıf o sırada yeni, daha küçük önerileri aynı haftanın ilerleyen günlerinde sunmayı bekliyordu.












