Hard Fork Nedir?

Blokzincir sektörü, katılımcılarının kripto paraları alım satım yaparken ne beklemeleri gerektiğini veya yatırımlarla hangi projeyi destekleyeceklerine karar verirken öğrenip anlamaları gereken birçok yeni kavram getirdi. Daha da önemlisi, blokzincirle ilgili tüm kararlar projenin tamamının geleceğini etkiler.

Changing the way a blockchain works is done through hard forks, and it is something that is done regularly. This is why understanding what hard forks are, how they work, and what they do is highly important for developers, investors, traders, and even users of the project in question. So, today, we will talk about everything you need to know about hard forks, regardless of which role you play in the world of crypto and blockchain.

Hard Fork’lar Nedir?

O halde, en baştan başlayalım ve hard fork’ların temelde ne olduğunu sorusunu yanıtlayalım.

Blokzincir teknolojisi bağlamında bir hard fork, ağ protokolünde büyük bir değişikliktir. Bu, daha önce geçersiz olan işlemleri ve blokları geçerli kılmak ya da geçerli olanları geçersiz kılmak gibi çeşitli nedenlerle yapılabilir. Blokzincir ağına güncellemeler getirmek, belirli bir blokzincirin çalışma şeklinde değişiklikler tanıtmak ve daha fazlası için kullanılır.

Bununla birlikte, bir hard fork tüm düğüm kullanıcılarının yazılımın yeni sürümüne yükseltme yapmasını da gerektirir. Blokzincir merkeziyetsiz ve topluluk tarafından işletildiği için, bu topluluğun geçmiş işlemlerle ilgili aynı bilgileri kullanması gerekir.

Hard fork’lar genellikle projelerine yeni bir özellik ekleyen geliştiriciler tarafından başlatılır ve bu özelliği hayata geçirmek için bir hard fork yapılması gerekir. Ancak, projenin topluluk üyelerinin de memnun kalmadıkları blokzincir işlevselliği nedeniyle ve geliştirmeyi başka bir yönde sürdürmek istediklerinde bir fork başlatmaları da alışılmadık bir durum değildir.

Hard Fork’lar Ne Yapar?

The split in the fork is essentially made by adding a new rule to the code, simply causing one chain to follow the new path containing the new rule, and the old chain to continue on the path without the rule being implemented. It usually isn’t long before those on the old chain realize that their version of the blockchain is outdated and no longer relevant. After they do, upgrading to the new chain is a fairly simple matter – unless they wish to continue pushing the old version of the chain, as explained before.

Dolayısıyla, bir hard fork, blokzincirin kendisinin yeni bir sürümüne değiştirildiği ve bu yeni sürümün düğümlerinin aynı blokzincirin eski sürümünü artık kabul etmediği bir durum olarak tanımlanabilir. Bu, zincirin eski sürümünden kalıcı bir ayrışma yaratır. Ancak bazen topluluğun bir kısmı blokzinciri değiştirmek isterken diğer grup bunu istemez.

Böyle bir durum gerçekleştiğinde, bir zincirin iki zincire ayrılması alışılmadık bir durum değildir; hem eski hem de yeni zincir sürümleri işlevsel kalır, değişikliği isteyen topluluk kısmı birini, zinciri olduğu gibi seven diğer grup ise diğerini sürdürür. Bu geçmişte birçok kez yaşanmış ve birçok yeni proje bu şekilde ortaya çıkmıştır.

Fork’tan Sonra Gerçek Zincir Hangisidir?

Another thing to note is that hard forks can occur on any blockchain out there. This is not only limited to Bitcoin or Ethereum, even though their hard forks tend to be the most memorable. Bitcoin has forked many times so far, and whenever it happened, one path got to keep the name of the original project, while the other one got a similar name, but with slight changes, in order to differentiate from the other one.

Bazen yeni kuralları ekleyen zincir orijinal ismi korur, diğer zamanlarda ise eski zincir ismi korur ve değişen zincir ayrı bir proje haline gelir. Bitcoin örneğinde, yıllar içinde birçok hard fork gerçekleşmiş ve mevcut Bitcoin her iki tarafta da yer almıştır — yeni kurallar eklerken eski kuralları tutan zincir ayrı bir proje oldu ve eski kurallarla devam etmeye karar verirken, kodunda değişiklik yapan zincir yeni, ayrı bir proje haline geldi.

Projenin gördüğü tüm fork’lar nedeniyle, Bitcoin olarak bildiğimiz mevcut zincirin yanı sıra Bitcoin Cash, Bitcoin Gold, Bitcoin SV ve daha birçok başka zincir de ortaya çıkmıştır.

Hard Fork’lar Neden Başlatılır?

Hard fork’lar sayısız nedenden dolayı başlatılabilir ve neden ne olursa olsun, topluluğun çoğunluğunun bunu onaylaması yeterli olduğu sürece geçerlidir. Bazıları, geliştiricilerin kodda bir kusur bulması ya da hataları ortadan kaldırmak için güçlendirme gerektiğine karar vermesi nedeniyle başlatılır. Diğer durumlarda ise hızlı bir şekilde düzeltilmesi gereken bir güvenlik riski olabilir.

Bazı durumlarda, geliştiriciler yeni işlevsellik ya da bir dizi yeni ekleme ekliyorlardır; bu genellikle topluluk için oldukça heyecan vericidir. Blokzincir değiştirilemez olduğundan ve bir hacker – hatta bir grup hacker – dünya çapında birçok düğüme sahip büyük zincirlere bir şey yapamazken, topluluk çoğunluğun yeterli bir gerekçe olduğuna karar vermesi halinde işlemleri geri alabilir.

Bu çok nadir gerçekleşir, ancak mümkündür. Bir örnek, Ethereum blokzinciri‘nin DAO (Decentralized Autonomous Organization) üzerindeki hack’i geri almak için bir hard fork oluşturmasıdır.

Hack gerçekleştiğinde, topluluk işlemi geri almayı oyladı. Karar neredeyse oybirliğiyle alındı, çünkü hacker(lar) on milyonlarca dolar değerinde kripto para çaldı. Sonuçta, işlem geri alındı ve çalınan fonlar DAO token sahiplerine iade edildi.

Ancak, bunun nasıl gerçekleştiğini doğru bir şekilde anlamak önemlidir; bu kadar yüksek destek alan öneriler bile ağın işlem geçmişini geri alamaz. Aslında gerçekleşen şey, DAO’ya bağlı fonların, sahiplerin fonlarını çekebilmesi için tek bir amaca hizmet eden tamamen yeni bir akıllı sözleşmeye taşınmasıydı.

Hard Fork’lar ve Soft Fork’lar Arasındaki Temel Farklar

Son olarak, bahsetmek gereken bir konu daha var; bu da soft fork’ları kapsar. Hard fork’lar ve soft fork’lar çok farklı değildir ve her ikisi de platformun mevcut kodunu değiştirmeyi içerir. Eski sürüm ağda kalırken yeni sürüm geliştirilir.

Bununla birlikte, blokzincirin kodunu değiştirme yaklaşımları aynı değildir. Soft fork’larda, güncelleme sonrası yalnızca tek bir blokzincir geçerli kalır. Zincirin iki ya da daha fazla proje olarak yan yana var olması söz konusu değildir. Hard fork’larda ise bu durum sıkça görülür. Başka bir deyişle, yeni ve eski blokzincirler yeterli destek buldukları sürece varlıklarını sürdürüp çalışmaya devam eder.

Yeni sürüme geçmek isteyen topluluk üyeleri kodlarını güncellemeli, eski sürümü çalıştırmak isteyenler ise hiçbir şey yapmaz. Özetle, her iki fork da bir bölünme yaratır. Farkı, hard fork’ların iki zincir oluşturabilmesi, soft fork’ların ise tek bir zincirle devam etmesidir.

Ancak iki arasında bir başka fark daha vardır; bu da güvenlik farkıdır. Temelde, hard fork’lar soft fork’lara göre çok daha güvenlidir; bu yüzden bir güncelleme gerektiğinde neredeyse tüm kullanıcılar ve geliştiriciler hard fork’ları tercih eder. Soft fork’lar artık nadiren kullanılır, aynı işi yapabilseler de. Sonuçta, blokzincir teknolojisi güvenlikle ilgilidir; bu yüzden geliştiricilerin daha az pratik olsa da ve çok fazla işlem gücü gerektirse de daha güvenli yolu seçmesi mantıklıdır.

Sonuç

Hard fork’lar, Bitcoin’in ilk kez fork’lanmasından bu yana kripto/blokzincir endüstrisinin kritik bir bileşeni olmuştur. Sektör tarihindeki neredeyse tüm blokzincirlerde sayısız fork gerçekleşmiştir. Çoğu projenin uzun vadeli yol haritaları, çeşitli yeni gelişmeler, eklemeler ve özellikler duyurur ve bunların gerçekleşmesi için hard fork’lar gereklidir.

Bununla birlikte, hack’ler veya blokzincir kodundaki büyük güvenlik açıklarının keşfi gibi plan dışı birçok fork da vardır. Durum ne olursa olsun, hard fork’lar genellikle olumlu bir durumdur. Gereken işlem gücü açısından oldukça talepkar olmalarına rağmen, mevcut zincire olumlu değişiklikler getirirler. Ve bazen yeni bir projenin ortaya çıkmasına ve kripto arenasında büyük bir rakip haline gelmesine de yol açabilirler.