Güneş Enerjisinden 10 Şirket: 2023 Verileriyle Tarihsel İnceleme

Güneş Devrimi

2023 öncesindeki on yılda güneşten elektrik üretme maliyeti belirgin biçimde düştü. Birçok pazarda yeni güneş santralleri yeni fosil yakıtlı santrallerle rekabet edebilir hale geldi. Daha verimli paneller, otomasyon ve üretim ölçeğinin büyümesi buna katkı sağladı. Bu inceleme ağırlıklı olarak 2023 verilerini ve tahminlerini ele alır; daha sonraki önemli şirket değişiklikleri ilgili bölümlerde belirtilmiştir.

Maliyet düşüşü farklı yenilenebilir teknolojilerde görüldü; fotovoltaiklerdeki ilerleme özellikle büyüktü.

Kaynak: Research Gate

Başlıca zorluklardan biri üretimin değişkenliğidir: güneş üretimi genellikle öğle saatlerinde en yüksek düzeye ulaşırken talep akşam da yüksek olabilir. Depolama, şebeke yatırımları ve esneklik bu farkı yönetebilir. Canadian Solar’ın 2023 sunumunda 2023–2031 için öngörülen %24 bileşik yıllık büyüme, her yıl eklenen depolama kapasitesine aitti; tüm batarya pazarının gelirine değil.

Kaynak: Canadian Solar

Devasa Bir Pazar

İlk makalenin kullandığı tahmin, 2022 küresel güneş enerjisi pazarını 94,6 milyar dolar olarak değerlendiriyordu, bu da toplam enerji pazarının yalnızca bir bölümüydü. Enerji ayrıca ulaşım, sanayi ısısı, kimya ve gübre üretiminde kullanılır; bu alanlar o dönemde fosil yakıtlara büyük ölçüde bağımlıydı.

Kaynak: EIA

Bu nedenle yenilenebilir enerjinin gelişmesi için alan vardı. Ancak atıf yapılan EIA grafiği ABD’ye aittir; dünya enerji talebinin %80’inin doğrudan güneş panelleriyle karşılanabileceğini göstermez. Makalede 2023’te aktarılan pazar tahmini, %12,3 bileşik yıllık büyüme ile 2032’de yaklaşık 300 milyar dolarlık büyüklük öngörüyordu. Bu tarihsel bir tahmindir.

2020’lerin başında Çin fotovoltaik üretim zincirinde baskındı. Makale, güneş panellerinde kullanılan silisyum dilimlerinin %97’sinin Çin’de üretildiğini belirtiyordu; özel cam gibi girdilerde de güçlü bir konum vardı. Geleneksel paneller silisyum, gümüş, cam ve alüminyum gibi malzemeler kullanır; nadir toprak elementleri bunların temel zorunlu bileşeni değildir.

Güneş Enerjisi Sektöründen 10 Şirket

1. First Solar, Inc.

FSLR Fiyat Grafiği

First Solar (FSLR ) 2023’te ABD’nin önde gelen, Batı Yarımküre’nin ise en büyük panel üreticisiydi. ABD, Malezya ve Vietnam’da üretim tesisleri bulunuyordu.

First Solar, kristal silisyum yerine kendine özgü ince film fotovoltaik teknolojisini kullanır. Kadmiyum tellürür (CdTe) bazı koşullarda üretim ve enerji verimi avantajları sağlar, ancak her silisyum panelden daha yüksek dönüşüm verimliliğine sahip değildir. Otuz yıl sonra yaklaşık %89 güç kalması, belirli ürünlerin performans garantisi koşuludur; bütün panellerde ölçülmüş otuz yıllık sonuç değildir.

Kaynak: First Solar

Kadmiyum ve tellür, diğer metallerin işlenmesinden yan ürün olarak elde edilebilir. Bu mevcut malzeme akışlarını değerlendirir, fakat çevresel etkiyi önemsiz hale getirmez. Güvenli malzeme geri kazanımı ve geri dönüşüm önemini korur.

Çin dışındaki kaynakları çeşitlendirmeye yönelik politikalar First Solar’a yarar sağlayabilirdi. Şirketin 2022 yıllık raporu, 2023’te 6,2 GW ek nominal kapasiteyle yıl sonunda yaklaşık 16 GW yıllık panel üretim kapasitesi hedefliyordu. Bu, kendi elektrik santrallerinin gücü değil, panel imalat kapasitesidir.

2. SolarEdge Technologies, Inc.

SEDG Fiyat Grafiği

SolarEdge inverter, batarya, elektrikli araç şarj cihazı ve ilgili sistemler sunar. Makalede kullanılan sunum, şirketi o dönemde güneş inverteri geliri açısından dünya sıralamasında ¹. olarak gösteriyor; 3,3 milyon izlenen sistem ve 43,6 GW toplam güç bildiriyordu. Bunlar tarihsel sayılar ve sıralamadır.

Donanımı mobil uygulamalar, bulut hizmetleri, izleme yazılımı, bağlantılı cihazlar ve güç ölçerler destekler.

Şirket 2023’te büyük elektrik projeleri için daha güçlü inverterler, depolama ve veri ile siber güvenlik hizmetleri geliştirmeye çalışıyordu.

Kaynak: SolarEdge

2018’de Koreli Kokam’ın ve 2019’da İtalyan SMRE’nin alınması batarya ve elektrikli güç aktarma teknolojilerini güçlendirdi. SolarEdge o dönemde Stellantis’in Fiat E-Ducato modeli için güç aktarma sistemleri ve batarya sağlıyordu. Hafif ticari elektrikli araç faaliyeti Ekim 2023’ten itibaren durduruldu. Kasım 2024’te kendi batarya hücresi üretim bölümünün kapatılması da açıklandı; konut ve ticari güneş sistemlerine batarya satışı bu kapanışın dışında kaldı.

Makale 2018–2022 için gelirlerde %35 bileşik yıllık büyüme belirtiyordu. Bu net kâr büyümesi veya geleceğe yönelik garanti değil, döneme ait gelir verisidir.

İnverterler ve ilgili elektronik sistemler güneş kurulumlarının temel parçalarıdır. Daha fazla konut ve işletme kurulumu talebi artırabilir, ancak kârlılık rekabete, stoklara ve maliyetlere de bağlıdır. Kapatılan araç güç aktarma ve hücre üretimi faaliyetlerinin eski beklentileri güncel büyüme kaynağı olarak sunulmamalıdır.

3. Sunrun Inc.

RUN Fiyat Grafiği

Sunrun, ABD konut güneş enerjisi pazarındaki konumunu Vivint Solar’ı 2020’de satın alarak güçlendirdi. Sistemin tamamını satın almaya alternatif olarak kiralama ve elektrik alım sözleşmeleri sunar. İlk ödemeyi azaltan bu yaklaşım ayrı bir banka kredisi ihtiyacını ortadan kaldırabilir, ancak kredi değerlendirmesi, uygunluk koşulları ve sözleşme yükümlülükleri devam eder.

İlk makalede 2008’den itibaren müşteri sayısında %21 bileşik yıllık büyüme ve 22 eyalette faaliyet belirtiliyordu. Sunrun, 31 Mart 2023’te 692.395’i abonelik müşterisi olmak üzere 829.709 müşteri bildirdi. Yaklaşık 800.000 ifadesi daha eski durumu yansıtıyordu; hizmet verilen bölgeler de değişebilir.

Kaynak: Sunrun

Sunrun, dağıtık güneş ve batarya sistemlerini PG&E (PCG ) ile ortak programlar dahil sanal elektrik santralleri şeklinde koordine ediyordu. Bunlar şebeke ihtiyacına göre depolama ve elektrik verme işlemlerini yönetir; tek bir yeni fiziksel santral değildir.

Sunrun ayrıca Ford ile elektrikli F-150 Lightning’in şarjı ve uygun donanımla konuta yedek güç sağlaması için çalışıyordu. Uyumlu araç ve ekipman gerekir; bu işlev her F-150’de bulunmaz.

Uzun vadeli sözleşmeler tekrarlayan gelir sağlayabilir ve doğrudan sistem satışına bağımlılığı azaltabilir. Ancak Sunrun’ı durgunluk veya yüksek faizden korumaz: kurulum finansmanı, sermayeye erişim ve talep önemlidir. Rakiplerin kesinlikle daha fazla zarar göreceği söylenemez.

4. Enphase Energy, Inc.

ENPH Fiyat Grafiği

Enphase’in temel ürünü, merkezi invertere alternatif olan panel düzeyindeki mikroinverterdir. Panelin doğru akımını (DC), binalarda ve şebekede kullanılan alternatif akıma (AC) dönüştürür.

Her mikroinverter daha düşük güç işler ve izleme ile tasarım avantajları sağlayabilir. Güvenlik yalnızca boyuta değil, gerilime, korumalara ve kuruluma da bağlıdır. Yarı iletken gelişmeleri teknolojiye katkı sağlar; mikroinverterler yine güç elektroniğidir.

Kaynak: Enphase

Enphase batarya sistemleri de sunuyordu. Şirket 2 Şubat 2023’te çift yönlü araç şarj teknolojisini gösterdi; o dönemde pazara çıkış hedefi 2024’tü. Evden araca, araçtan eve ve şebekeye enerji aktarımı kapsanıyordu; gösterim ürünün 2023’te satışta olduğu anlamına gelmez. 2021–2022 satın alımları yazılımı da genişletti.

Enphase mikroinverter imalatını sözleşmeli üreticilere yaptırıyor, tasarım, araştırma ve satışa odaklanıyordu. Bu kendi fabrika yatırımını azaltır, ancak ortaklara ve mevcut kapasiteye bağımlılık yaratır. Yüksek yatırım getirisi veya tüm yarı iletken sektöründen sınırsız üretim kapasitesi garanti edilmez.

5. Shoals Technologies Group, Inc.

SHLS Fiyat Grafiği

Shoals, EBOS olarak adlandırılan elektrik bağlantı ve destek sistemlerinde uzmanlaşır. Kablo, konektör, anahtar ve sigortalar gibi bileşenleri kapsar; inverterin kendisini değil. Bunlar kurulumun parçalarını birbirine bağlar ve korur.

Kaynak: Shoals

Shoals’ın Mayıs 2023 sunumu EBOS’u proje maliyetinin yaklaşık %6’sı, tekil bileşenleri ise %1’in altı olarak değerlendiriyordu. Şirkete göre bu, panellere kıyasla fiyat baskısını sınırlayabilirdi. Eski kurulumların yenilenmesi ve batarya veya araç şarj bağlantıları ek talep yaratabilir.

Kaynak: Shoals

Ucuz bir elektrik parçasının arızası bile yangına, hasara veya ciddi yaralanmaya yol açabilir. Bu nedenle alıcılar güvenilir tedarikçi ve sertifikasyonu önemser. Tedarikçi değiştirmenin maliyeti yerleşik firmalara avantaj sağlayabilir.

Shoals’ın önceden birleştirilmiş Plug-n-Play bağlantıları sahada kesme, sıkma ve kablolama işini azaltır. 2023 sunumunda toplam 66 verilmiş patent ve bekleyen başvuru belirtiliyordu; bu portföy teknolojinin korunmasının bir parçasıydı. Hepsi verilmiş 66 patent söz konusu değildi. Bazı montaj görevleri genel işçilerce yapılabilir, ancak proje yerel elektrikçi yetkilendirmesi ve güvenlik kurallarına tabidir. Konsept araç şarj altyapısı için de geliştiriliyordu.

Shoals’ın geliri 2020’de yaklaşık 176 milyon dolardan 2022’de 327 milyon dolara çıktı; bileşik yıllık büyüme yaklaşık %36’ydı. Brüt kâr 67 milyondan 131 milyon dolara yükseldi; yaklaşık %40 yıllık büyüme gösterdi.

Kaynak: Shoals

Shoals, tek bir panel veya batarya teknolojisine bağlanmadan sektörün ihtiyaç duyduğu bağlantı altyapısına yatırım imkânı sunar. Tedarikçi konumu rekabet, teknolojik değişim ve işletme risklerini ortadan kaldırmaz.

6. Daqo New Energy Corp.

DQ Fiyat Grafiği

Daqo, kristal silisyum paneller için kullanılan polisilisyumun büyük Çinli üreticilerindendir. Bu konum, şirketi güneş üretim zincirinin büyümesine ve hammadde fiyat döngülerine bağlar.

Daqo’nun geliri 2020’de yaklaşık 680 milyon dolardan 2022’de 4,6 milyar dolara yükseldi. Yüksek polisilisyum fiyatları ve satış hacmi yardımcı oldu. 2022 artışını izleyen fiyat gerilemesi işin döngüsel niteliğini gösterir.

Şirketin iletişimi ve internet sitesi ilk makalede geniş yatırımcı kitlesi için yeterince çekici bulunmuyordu, ancak sanayi müşterilerine odaklanıyordu. Bu sunuma ilişkin nitel bir değerlendirmedir; finansal ölçüt değildir.

Makale, 2023’te kâr ve nakit akışı çarpanlarının düşük olduğunu belirtiyordu. Önemli risklerden biri Sincan’da zorla çalıştırma iddialarıydı. Daqo, tesislerinde veya tedarik zincirinde böyle çalışmayı kabul etmediğini söylüyordu. Xinjiang Daqo Haziran 2021’den beri ABD Entity List kapsamındaydı. Haziran 2022’den itibaren UFLPA, bölge malları için aksi kanıtlanabilir ithalat yasağı karinesi de getiriyordu; konu yalnızca gelecekteki tedbirler değildi.

Jeopolitik ve ticari riskler talebi, operasyonları ve pazarlara erişimi etkileyebilir. Düşük çarpanlar bu riskleri ve döngüsel kârları yansıtabilir; büyük hisse yükselişini garanti etmez.

7. Array Technologies, Inc.

ARRY Fiyat Grafiği

Çatı panelleri genellikle çatının yönüne ve eğimine göre sabittir. Uygun yer tipi projelerde güneş takip sistemleri, sabah ve öğleden sonra daha fazla ışık yakalamak için panelleri hareket ettirebilir.

Bu, toplam enerjiyi artırıp üretimi daha fazla saate yayabilir. Kazanç konuma, hava koşullarına, talep ve fiyat saatlerine bağlıdır; her ek üretim tüm tüketim zirveleriyle çakışmaz.

Kaynak: Array Technologies  

İlk makalede Array takip sistemleri için %25 fazla enerji, %11 fazla maliyet ve yaşam döngüsü boyunca elektrik birim maliyetinde (LCOE) %21 düşüş tahminleri vardı. Bunlar doğrudan birbirinden çıkmaz: sadece maliyet ve üretim %11 ve %25 artsaydı oran yaklaşık %11,2 azalırdı. Gerçek LCOE bakım, finansman ve ömre de bağlıdır.

2023’te aktarılan pazar tahmini takip sistemlerinin toplam güneş pazarından %36 daha hızlı büyümesini öngörüyordu. Bu tarihsel büyüme oranı karşılaştırmasıdır; güncel sonuç veya 36 yüzde puanlık fark değildir.

Makale yer tipi güneş pazarını konut pazarının yaklaşık altı katı olarak tanımlıyor ve 2022–2030 için dünyada 660 GW takip sistemi kurulumu öngörüyordu. Takip sistemleri belirli yer tipi projelere uygundur; her çatıya veya sisteme değil.

Array, İspanyol STI Norland’ın satın alımını 11 Ocak 2022’de tamamladı; LTI Solar adlı bir şirketin değil. Makale Kuzey Amerika, Avrupa, Latin Amerika ve Avustralya’nın belirli pazarlarında tarihsel 42 GW teslimat veya kurulum ve %23 pay bildiriyordu; bu güncel küresel pay değildir.

Büyük güneş santrallerinin büyümesi Array ürünlerine talebi destekleyebilir. Kazanacağı projeler rekabet, sipariş ve tasarıma bağlıdır; dünyadaki yeni santrallerin çoğuna katılım garanti değildir.

8. JinkoSolar Holding Co., Ltd.

JKS Fiyat Grafiği

JinkoSolar, önemli üretim üssü Çin’de bulunan büyük bir panel üreticisidir. 2023’te Vietnam’da silisyum dilimi, Malezya’da hücre ve modül üretimi, ABD’de modül montajı da vardı. ABD tesisi güneş hücresi üretim tesisi değildi.

Makalede belirtilen tarihsel 130 GW birikimli teslimat modüllere aitti, ayrı hücrelere değil. 2023’ün başlangıç hedefi 60–70 GW modül teslimatıydı. Makale o dönem Çin teslimatlarının iki katına çıktığını, Avrupa’da ise yıllık %50 arttığını da belirtiyordu.

Jinko’nun N tipi hücreleri için ilk çeyrek açıklaması, 2023 sonunda seri üretimde %25,8 dönüşüm verimliliği hedefliyordu. Bu tüm panelin verimliliği değildir. Yaklaşık %60 hedefi, N tipi modüllerin teslimat hacmi payına ilişkindi; mutlaka gelir payı değildi.

2023 ilk çeyrek toplam teslimatı 14,49 GW, bunun modül kısmı 13,038 GW idi. Düşüş önceki çeyreğe göreydi, genel yıllık düşüş değildi. İkinci çeyrek tahmini 16–18 GW modüldü. Brüt marj ilk çeyrekte %17,3, 2022 son çeyrekte %14’tü.

Kaynak: Jinko 

9. Canadian Solar Inc.

CSIQ Fiyat Grafiği

Canadian Solar’ın 2023 sunumu şirketi beş büyük küresel panel markası arasında gösteriyor, 2013’ten sunum dönemine kadar ortalama %30 yıllık teslimat büyümesi belirtiyordu. Bu kalıcı bir gelecek büyüme garantisi değildir.

Şirket 2022’de 21,1 GW panel ve 1,79 GWh batarya depolama sistemi teslim etti. Sunuma göre 2022 gelirinin yaklaşık %28’i Kuzey Amerika’dan, %26’sı Çin’den, kalanı diğer bölgelerden geliyordu.

Kaynak: Canadian Solar

O dönem belirtilen birikimli teslimatlar 94 GW modül ve 2,7 GWh bataryaydı. Temel faaliyet panel ve tam sistem üretimiydi; 94 GW yalnızca ayrı güneş hücresi teslimatı değildi.

31 Mart 2023’te Recurrent Energy’nin geliştirme portföyünde 25 GWp güneş ve 47 GWh depolama projesi vardı; hepsi işletmedeki kapasite değildi. 2023 modül teslimat tahmini, 2022’deki 21,1 GW’a karşılık 30–35 GW idi; aralık ortasında yaklaşık %50 artış. Makaledeki batarya işinin üç katına çıkması sözleşmeli portföye ilişkindi, tüm proje portföyüne veya tamamlanmış üretime değil.

Kaynak: Canadian Solar

Canadian Solar Kanada’da kuruldu ve merkezi oradaydı, ancak üretimin büyük kısmı Çin ve Güneydoğu Asya’daydı. Kanada merkezli olmak Çin bağlantılı gümrük tarifesi, ticaret kısıtlaması ve tedarik zinciri yoğunlaşması risklerini kaldırmaz.

10. Sunlight Financial Holdings Inc.

Güneş kurulumunun yüksek ilk maliyeti finansman ihtiyacı yaratır. Bazı müşteriler Sunrun gibi kiralama seçeneklerini, bazıları Sunlight gibi uzman kredi platformlarını kullanır.

Sunlight’ın 2023 ilk çeyrek sunumu, o çeyrekte 627 milyon dolar finanse edilen kredi ve 15.799 borçlu bildirdi. Ortalama güneş kredisi yaklaşık 46.800 dolardı. İlk makaledeki 7 milyar dolar, 70.000 müşteri ve 42.000 dolar ortalama aynı döneme ait tutarlı bir toplam oluşturmaz; çeyrek verileriyle karıştırılmamalıdır.

Sunlight esas olarak tüketici ve kurulumcuları banka veya başka finansörlerle platform üzerinden buluşturuyordu. Gelirler platform ücretleri ve ilgili hizmetlerden geliyordu. Makaledeki işlem başına 1.000–2.000 dolar tarihsel bir göstergedir, her kredide sabit net kâr değildir.

İlgili dönemin verilerine göre yüklenici ağı Mart 2021’de 1.208’den Mart 2023’te 2.070’e çıktı. Bu erişimi genişletse de kredi veya kârın aynı oranda artmasını garanti etmiyordu.

Kaynak: Sunlight Financial

Finanse edilen krediler 2021 başından 2023 ilk çeyreğine kadar çeyrek başına yaklaşık 581–835 milyon dolar arasında değişti. Ağ büyürken faiz ve fonlama maliyeti baskısı da vardı; hacim tamamen sabit değildi.

Sunlight zarar ediyor ve 2022 üçüncü çeyreğinde yaklaşık 384 milyon dolarlık şerefiye değer düşüklüğü kaydetmiş bulunuyordu. Bu, şirket itibarının bozulması değil, satın alımlarda oluşan muhasebe varlığının değerinin azaltılmasıdır. Aynı tutarda anlık nakit çıkışı anlamına gelmez; finansal baskı iş modelinin değerlendirilmesinde önemliydi.

Sunlight 30 Ekim 2023’te Chapter 11 yeniden yapılandırmasına başvurdu. Plan 6 Aralık’ta yürürlüğe girdi ve tamamlanma 7 Aralık 2023’te açıklandı. Sonrasında yatırımcı konsorsiyumu ve Cross River Bank yeni özkaynak paylarının tamamına sahipti. Eski bölüm, bugün ucuz ve borsada işlem gören bir Sunlight hissesini alma önerisi değildir.