On Blokzincir Geliştirme Aracı: 2023 Listesi

Geliştirme araçları, blokzincir uygulamaları oluştururken zaman kazandırabilir. 2023 tarihli bu liste on dil, program ve altyapı kategorisini kapsar. Bakım durumları farklıdır: bazı projeler o tarihte bile sona ermiş veya kapatılma sürecine girmişti.

1. Solidity

Solidity, Ethereum ve diğer EVM uyumlu ağlarda akıllı sözleşmeler için yaygın kullanılan bir dildir. Ethereum ekosisteminde geliştirilmiştir, ancak blokzincir programlamanın tek dili değildir.

Popülerliğinde geniş kütüphane ve araç ekosisteminin payı vardır. Solidity, Ethereum uyumlu birçok uygulamaya uygundur; akıllı sözleşme kavramını ise kendisi icat etmemiştir.

Solidity için kapsamlı belgeler, örnekler ve kütüphaneler vardır. Kaynak kod, Ethereum Sanal Makinesi’nin (EVM) çalıştırabileceği koda derlenir. Bağlantı verilen 0.8.21 sürümünün belgeleri makalenin ilk dönemine aittir.

2. MetaMask

Merkeziyetsiz uygulamalarla etkileşim için geliştiriciler genellikle bir cüzdan kullanır. MetaMask; hesap yönetimi, uygulamalara bağlanma ve işlemleri imzalama için tarayıcı uzantısı ve mobil uygulama gibi seçenekler sunar.

Desteklediği ağlara ve test ağlarına bağlanabilir. Ağı değiştirmek varlıkları otomatik olarak bir blokzincirden diğerine taşımaz; bunun için ayrı işlevler veya hizmetler gerekir. Cüzdanın kendisi bir blokzincir ağı değildir ve uygulamanın güvenliğini ya da likiditesini garanti etmez.

3. Truffle

Truffle, yalnızca ERC-20 tokenleri değil, Ethereum akıllı sözleşmeleri geliştirmek için kullanılan tanınmış bir ortamdı. Derleme, sözleşme dağıtımı, kütüphane bağlama ve Mocha ile Chai gibi araçlarla otomatik testler sağlıyordu.

Consensys, 21 Eylül 2023’te Truffle ve Ganache’ın sonlandırılacağını ve kod depolarının 20 Aralık 2023’ten itibaren herkese açık biçimde arşivleneceğini duyurdu. Kullanıcılar Hardhat ve Foundry gibi seçeneklere yönlendirildi. Dolayısıyla Truffle burada tarihsel bir araçtır; yeni projeler için vazgeçilmez ve etkin biçimde sürdürülen bir başlangıç noktası değildir.

4. Blokzincir test ağları

Test ağları, ana ağda dağıtımdan önce sözleşmeleri ve uygulamaları denemeyi sağlar. İşlev ve entegrasyon sorunlarını ortaya çıkarabilir; güvenlik, kararlılık veya ölçeklenebilirliği otomatik olarak kanıtlamaz.

Herkese açık test ağları ile yerel geliştirme ağları farklı ortamlardır. Ganache, Truffle ekosistemindeki yerel geliştirme blokzinciriydi; herkese açık bir Ethereum test ağı değildi. Bakımının sonlandırılması yukarıda açıklanmıştır.

Yerel ortam kontrol ve hızlı deneme sağlar. Herkese açık test ağı ortak bir ortamda etkileşimleri denemeye yardımcı olur, ancak yük ve ekonomik koşullar ana ağdan farklı olabilir. Test tokenleri, gerçek ana ağ varlıkları kullanılmadan deney yapılması içindir; test ağı kullanımı üretimdeki uygulamanın gas ücretlerini kendiliğinden düşürmez.

5. Hizmet olarak blokzincir (BaaS)

BaaS modelinde sağlayıcı, düğümler veya ağlar gibi blokzincir altyapısının bazı bölümlerini yönetir. Bu, kurulum ve işletimi kolaylaştırabilir; maliyetler ve özellikler hizmete ve müşterinin ihtiyaçlarına bağlıdır.

Uygulama mantığı, erişim izinleri, yapılandırma ve testler gibi konular müşterinin sorumluluğunda kalır. Yönetilen bulut hizmeti bütün bakım ve güvenlik görevlerini otomatik olarak ortadan kaldırmaz.

Mevcut sistemlerle entegrasyon, kullanılabilir arayüzlere ve teknik gerekliliklere bağlıdır. Amazon (AMZN ) AWS Managed Blockchain hizmetini sunar; AWS Amplify ise başka hizmetlerle entegre edilebilen web ve mobil uygulama araçlarıdır. Microsoft (MSFT ) tarafından sunulan Azure Blockchain Service, 10 Eylül 2021’de kapatılmıştır. Bu, tüm Azure hizmetlerinin sona erdiği anlamına gelmez. Makalenin tarihsel örnekleri değerlendirilirken bu isimler birbirinden ayrılmalıdır.

6. Geth

Geth, Go ile geliştirilmiş Ethereum yürütme istemcisidir. İşlemler, EVM yürütmesi, durum ve programlama arayüzleri gibi işlevleri yönetir. Geliştiriciler sözleşme dağıtmak ve ağdan bilgi okumak için kullanabilir.

Ethereum’un 2022’de proof of stake’e geçmesinden beri tam düğüm için bir mutabakat istemcisi de gerekir. Geth, ERC-20 ağları arasında otomatik köprü kurmaz: ERC-20 ayrı bir ağ değil, token standardıdır. Ethereum ana ağında artık blok madenciliği yapılmaz ve sözleşmelerin Go ile yazılması gerekmez.

7. Mist

Mist, cüzdan işlevi ve Ethereum düğümüne bağlantı sağlayan, merkeziyetsiz uygulamalar için bağımsız bir tarayıcıydı. Tarayıcı uzantısından farklıydı ve geçmişte Linux, macOS ve Windows için sunuluyordu. Tam düğüm çalıştırmak önemli miktarda depolama alanı gerektiriyordu.

Geliştiriciler, 27 Mart 2019’da Mist ve Ethereum Wallet’ın artık desteklenmeyeceğini duyurdu. Kod deposu arşivlenmiştir. Bu nedenle Mist, 2023’te bile güncel bir öneri değildi; geçmişte resmî olması güvenliğini kanıtlamaz. Burada ekosistemin tarihinin bir parçası olarak anılmaktadır.

8. Remix IDE

Remix IDE, Solidity gibi diller için tarayıcıda ve masaüstü uygulaması olarak kullanılabilen bir geliştirme ortamıdır. Akıllı sözleşme yazma, derleme, analiz, test ve dağıtımı destekler. Önce yerel simülasyon, ardından uyumlu bağlantı üzerinden test ağı veya ana ağ kullanılabilir. Araç, kapsamlı güvenlik değerlendirmesinin yerini tutmaz.

9. Ethlint

Önceki adı Solium olan Ethlint, Solidity kodundaki biçem kurallarını ve bazı güvenlik sorunlarını kontrol eder, bazı sorunları otomatik düzeltebilir. Belgeler, eski solium paketinin Aralık 2019’dan sonra güncellenmediğini belirterek kullanıcıları ethlint’e yönlendirir.

Bir linter tüm hataları bulmaz ve test veya denetimin yerini almaz. Biçem kuralı ihlali uygulamayı mutlaka çökertmez; biçimlendirme ve işlev hataları farklıdır. Kullanılan Solidity sürümüyle uyumluluk da kontrol edilmelidir.

10. Solc

Solc, Solidity derleyicisidir. Kaynak koddan bayt kodu ve ABI tanımı gibi çıktılar üretir. Uygulamalar sözleşmeyle iletişim için ABI’yi kullanır.

Yerel derleyici C++ ile geliştirilmiştir; solc-js aynı derleyiciye JavaScript üzerinden erişim sağlar. Bu, solc’nin C++ veya JavaScript ile yazılmış sözleşmeleri derlediği anlamına gelmez: giriş dili Solidity’dir. Ayarlar sözleşmeye ve hedef ağa uygun olmalıdır.

Blokzincir geliştirme araçlarını seçmek

Bu on başlık, geliştirmenin farklı aşamalarını kapsar. Seçimden önce özellikleri, bakım durumunu ve uyumluluğu değerlendirin. Araçlar işi kolaylaştırabilir, ancak sözleşmelerin doğruluğu araştırma, test ve güvenlik incelemesi de gerektirir.