Dijital Varlıklar
Terra’nın Mayıs 2022 Çöküşü: Do Kwon ve Topluluğun İlk Tepkileri

Bu haber, 15 Mayıs 2022’de Terra krizinin ilk günlerini aktarıyordu. 2018’de başlayan Terra projesi, LUNA’nın ve dolara sabit kalmayı amaçlayan algoritmik stablecoin UST’nin beş gün içinde ağır değer kaybetmesiyle o tarihe kadarki en zorlu dönemini yaşadı.
Terraform Labs ekibinin varlıkların değerini koruma girişimleri çöküşü durduramadı. Do Kwon yoğun inceleme ve eleştirilerin odağına yerleşirken, hakkında soruşturma açıldığına ilişkin haberler de gündeme geldi. Yatırımcıların ağır kayıpları sürerken yaklaşan bazı Terra etkinlikleri iptal edildi.
Terra ağında iki kesinti ve yeniden başlatma
Ekosistemdeki düşüşü durdurma çabalarına rağmen kriz sürdü. Ağın doğrulayıcıları, 12 Mayıs 2022’de blok üretimini 7.603.700 yüksekliğinde durdurdu.
LUNA’daki büyük arz artışı ve fiyat düşüşü, yönetişim saldırısı maliyetini azaltmıştı. Doğrulayıcılar bu riski sınırlamak için yeni delegasyonları devre dışı bırakan bir yama uyguladı. Ardından blok üretimi iki saatten kısa sürede yeniden başladı.
13 Mayıs günü yaklaşık 02.00 UTC’de ağ, doğrulayıcıların yeniden yapılandırma planı üzerinde çalışması için 7.607.789 yüksekliğinde tekrar durduruldu. O sırada kesin bir dönüş saati verilmemişti; ancak aynı gün blok üretimi yeniden başladı. Terra’nın açıklamasına göre zincir içi takaslar devre dışı bırakılmış ve IBC kanalları kapatılmıştı. Dolayısıyla ağın kalıcı veya hâlen belirsiz süreyle kapalı olduğu söylenemez.
Borsalarda alınan önlemler
Kriz derinleşirken borsalar kullanıcıların daha fazla kayba uğramasını önlemek amacıyla önlemler açıkladı. Binance, bazı LUNA ve UST işlem çiftlerinin askıya alındığını duyuran borsalar arasındaydı.
Dönemin Binance CEO’su Changpeng Zhao, bir Twitter dizisinde Terra ekibinin aşırı basılan LUNA’yı ele alışını ve iletişimini eleştirdi. Bu, Zhao’nun krize ilişkin değerlendirmesiydi; yalnızca LUNA yakmanın UST’yi mutlaka 1 dolara döndüreceği anlamına gelmiyordu. UST’nin o dönemdeki mekanizmasında UST yakımı karşılığında yeni LUNA basılması, LUNA arzını artırıyordu.
Zhao ayrıca ağ kapalıyken bazı Binance kullanıcılarının LUNA satın almaya devam ettiğini, ağ ve yatırma işlemleri açıldığında artan token arzının yeni satış baskısı yaratabileceğini belirtti. Bunun nedenini, daha önce “Terra protokolünün tasarımındaki kusurlar nedeniyle basılan” LUNA’nın ağ sıkışıklığı azaldıktan sonra borsaya ulaşması olarak açıkladı. Bu ifade Zhao’nun o dönemdeki uyarısını aktarıyordu.
Terra: Dijital varlık düzenlemeleri için bir örnek
LUNA ve UST’nin çöküşü, stablecoin ve kripto varlık düzenlemeleri konusundaki tartışmaları güçlendirdi. Yazar bunun kripto karşıtı görüşler için de örnek gösterilebileceğini düşünüyordu. Ancak düzenleme gereksinimi konusundaki bu değerlendirme, her yeni kuralın hazır veya kararlaştırılmış olduğu anlamına gelmiyordu.
ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu üyesi Hester Peirce, 12 Mayıs 2022 Perşembe günü Londra merkezli OMFIF’in çevrimiçi panelinde, dönemin haberinde aktarılan açıklamalarında “hareketlenme“ olabilecek alanlardan birinin stablecoin düzenlemeleri olduğunu söyledi. Bunun yeni bir düzenleme alanı olması nedeniyle uygun yaklaşımı belirlemenin “deneme yanılma“ gerektireceğini ekledi.
Terra dApp Expo iptal edildi
Terra topluluğunun buluşup fikir alışverişinde bulunacağı Terra dApp Expo iptal edildi. Bu haber, organizatör Orbital Command’ın etkinliğe devam etme planlarını doğrulamasından yalnızca birkaç saat sonra geldi.
Organizatörler, 14 Mayıs Cumartesi günkü mesajlarında 9–10 Haziran 2022’de Teksas’ta yapılması planlanan etkinliğin güvenlik kaygıları nedeniyle iptal edildiğini bildirdi. Açıklamada, çöküşte kayıp yaşayan ve “üzüntüsü anlaşılır” bazı kişilerden ciddi tehditler geldiği belirtildi.
“TDX’in devam etmesi fikrine topluluğun tepkilerini izliyorduk ve dikkatli değerlendirmeden sonra ne yazık ki etkinliği iptal etmeye karar verdik […] Birçok #LUNAtics hâlâ yüz yüze buluşmak istese de […], anlaşılır biçimde üzgün kişilerden ciddi tehditler geldi ve kimsenin sağlığını veya yaşamını riske atmak istemiyoruz.”
Ekip, daha önce bilet alanlara geri ödeme yapılacağını ve yeni bilgileri paylaşacağını belirtti.
Do Kwon üzüntüsünü dile getirirken yatırımcılar kayıplarını anlattı
Terra varlıklarının birlikte çöküşü, ekosistemin yapısını ve TerraUSD’nin algoritmik sabitleme mekanizmasını tartışmaya açtı. Do Kwon dikkatlerin merkezindeydi. LUNA sahipleri ve yatırımcılar ise varlığın büyük değer kaybı nedeniyle ağır zarar gördü.
Yazar, Kwon’un sosyal medyadaki iddialı ve zaman zaman kibirli bulduğu üslubunun tepkileri artırdığını düşünüyordu. Kwon o hafta sosyal medyadan normalden uzun süre uzak kalmasını, tüm dikkatini bir kurtarma planı geliştirmeye vermesi gerektiğini söyleyerek açıkladı.
Kwon, o hafta sonu topluluğa yaptığı açıklamada UST’nin dolar sabitini kaybetmesinin yol açtığı acı nedeniyle üzgün olduğunu belirtti.
“Geliştirdiğim şeyin hepinize yaşattığı acı nedeniyle kalbim kırık. Merkeziyetsiz ekonomilerin merkeziyetsiz parayı hak ettiğine hâlâ inanıyorum; ancak $UST’nin mevcut haliyle bu para olmayacağı açık.”
GAM Holding, kurtarma görüşmesi iddialarını yalanladı
Terra topluluğu kayıplarla uğraşırken kurtarma finansmanı umutları da belirsizdi. Güven verici görünen bir haberin gerçeği yansıtmadığı ortaya çıktı.
İsviçreli varlık yöneticisi GAM Holding, fazla UST’yi karşılamak için 2–3 milyar dolar sağlayacağına ilişkin iddiaları yalanladı. Şirket, 12 Mayıs’ta kendisinden geliyormuş gibi yayımlanan bülteni çıkarmadığını, haberin doğru olmadığını ve kaynağını araştırdığını açıkladı. Bu, gerçek bir kurtarma teklifinin reddedilmesi değil, şirket adına yayımlanan asılsız duyurunun düzeltilmesiydi.












