Honeywell Technologies, Dangote Rafinerisi’nde Forge Plant Cognition’ı Tanıttı

Honeywell Technologies, 26 Ekim 2026’da Forge Plant Cognition’ın lansmanını duyurdu; bu, NVIDIA AI ve hızlandırılmış bilgi işlem yetenekleri ile Dell Technologies’ın (DELL ) yapay zekâ altyapısı kullanılarak geliştirilmiş bir endüstriyel yapay zekâ platformudur. Platform, rafineri, petrokimya ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) işletmecilerinin mevcut varlıklarından daha fazla değer elde etmelerine ve tesis operasyonlarını dönüştürmelerine yardımcı olmak üzere tasarlanmıştır.

Platform ilk olarak, duyuruda dünyanın tek hatlı en büyük rafinerilerinden biri olarak tanımlanan, Nijerya’nın Lekki kentindeki Dangote petrol rafinerisinde devreye alınıyor. Proje, rafinerinin yerel mühendislik ve operasyon ekiplerinin yetkinliklerini geliştirirken işleme hacmini artırmayı hedefliyor. Honeywell, ön verilere dayanarak Forge Plant Cognition ile yapay zekâ destekli optimizasyonun Lekki rafinerisinde varil başına 29 sentten fazla operasyonel fayda sağlayabileceğini tahmin ediyor. Tesis tam kapasitede çalıştığında bu, söz konusu tesis için yılda 60 milyon ABD dolarının üzerinde brüt fayda anlamına geliyor.

Duyurudaki dipnotlarda, bu rakamın uygulama maliyetleri düşülmeden hesaplandığı, garanti edilmediği ve yalnızca söz konusu tesis için geçerli olduğu belirtiliyor. Gerçek sonuçların rafineri konfigürasyonuna, çalışma koşullarına, ham petrol karışımına, kullanım oranına, başlangıç performansına, veri kalitesine, ürün kâr marjlarına ve müşterinin uygulama sürecine bağlı olacağı da ifade ediliyor. Duyuruda ayrıca tahmini fayda ile Dangote’nin işleme hacmi ve iş gücü hedefleri, geleceğe yönelik beyanlar olarak sınıflandırılıyor.

Honeywell Technologies UOP Başkanı Rajesh Gattupalli, “Forge Plant Cognition’ı hayata geçirmek için Dangote ile iş birliği yaparak yapay zekânın endüstriyel operasyonları dönüştürmeye nasıl yardımcı olabileceğini; büyük ölçekte verimlilik, güvenilirlik ve kârlılığı yeni seviyelere taşıyabileceğini gösteriyoruz,” dedi.

Platform Tasarımı ve Teknoloji Altyapısı

Honeywell’in yakın zamanda kullanıma sunduğu Forge Cognition platformu üzerine kurulan Forge Plant Cognition; süreç teknolojisi uzmanlığını, endüstriyel otomasyonu ve yapay zekâ yeteneklerini bir araya getirerek operatörlerin performans kısıtlarını belirlemesine, sorunları önceden öngörmesine ve operasyonel sonuçları iyileştirecek eylemlere dönüştürülebilir içgörüler elde etmesine yardımcı oluyor. Honeywell’e göre, öncelikle verileri analiz edip öneriler sunan geleneksel yapay zekâ çözümlerinden farklı olarak platform; gerçek zamanlı operasyon verilerini, mühendislik bilgisini ve UOP süreç uzmanlığını güvenilir hesaplamalar ve fiziğe dayalı modellerle birleştirerek izleme ve tepki vermenin ötesine geçmek üzere tasarlandı.

Honeywell, platformun üç alanda değer yaratmak üzere tasarlandığını belirtiyor. İlk alan olan gizli kâr marjı fırsatlarını ortaya çıkarma; darboğazların belirlenmesini, birbirine bağlı süreçlerde işleme hacminin ve verimin optimize edilmesine, ürün değerinin artırılmasına yardımcı olmayı kapsıyor. İkinci alan olan üretimi koruma; ekipman ve süreçlerde ortaya çıkabilecek sorunların tespit edilmesini, düzeltici eylemler önerilmesini ve plansız duruşların en aza indirilmesine yardımcı olmayı içeriyor. Üçüncü alan olan endüstriyel uzmanlığı ölçeklendirme ise operatörlerin ve mühendislerin daha hızlı ve tutarlı kararlar alabilmesi için uzmanlaşmış süreç bilgisini yapay zekâ destekli iş akışlarına entegre ediyor. Honeywell, UOP’nin rafinerileri tasarlama ve işletme konusunda bir yüzyılı aşkın deneyime sahip olduğunu ve platformun uzmanlaşmış yapay zekâ yeteneklerinin bu bilgilere dayalı, entegre zekâdan yararlanacak şekilde tasarlandığını belirtiyor.

Platform, Dell AI Factory with NVIDIA tarafından destekleniyor ve Dell Services hizmetlerinden yararlanıyor. NVIDIA Nemotron açık modelleri, operasyonel verileri anlayıp yorumlayan ajanlara güç verirken NVIDIA Omniverse kütüphaneleri, simülasyon tabanlı eğitim ve planlama için tesisin ve süreçlerinin dijital ikizinin oluşturulmasına yardımcı oluyor. NVIDIA Metropolis VSS Blueprint ile birlikte kullanılan NVIDIA Cosmos açık modelleri, gerçek zamanlı uyarılar ve anormallik tespiti için görsel yapay zekâ ajanlarını etkinleştiriyor. NVIDIA PhysicsNemo çerçevesi ise dijital ikizle entegre tesis optimizasyonu iş akışlarında kullanılmak üzere fizik tabanlı yapay zekâ modellerini büyük ölçekte oluşturmak, eğitmek ve ince ayar yapmak için kullanılıyor.

Forge Plant Cognition, Honeywell’in 14 Ekim 2026’da tanıttığı temel Forge Cognition platformu üzerine inşa edildi. NVIDIA ve Dell Technologies teknolojileriyle geliştirilen bu platform, tesis operasyonlarına yönelik, kendi içinde çalışan ajan tabanlı bir yapay zekâ ve simülasyon platformudur. Müşteriler Forge Cognition’ı manuel, yarı otonom veya otonom modlarda çalıştırabiliyor; denetim düzeyini operatörler belirliyor ve istedikleri zaman bu düzeyi değiştirebiliyor. Dell, söz konusu platform için PowerEdge XE sunucuları ile Dell AI Data Platform veri ve depolama motorları dâhil olmak üzere altyapı sağlıyor. Platformda NVIDIA RTX PRO GPU’ları kullanılıyor; NVIDIA DGX Spark kullanılarak uç noktanın daha da ötesindeki dağıtımlara geçişin planlandığı belirtiliyor.

Honeywell, Forge Cognition’ı NVIDIA’nın California eyaletindeki Santa Clara kentinde bulunan Voyager kampüsünde, Dubai’deki Fairmont Hotel’de, Singapur’daki NEX Mall’da, Vanderbilt University’de ve Bangalore ile Texas eyaletinin Richardson kentindeki kendi kampüslerinde pilot olarak deniyor. Şirket, kurulu olduğu nokta sayısının 300.000’i aştığını belirtiyor. Honeywell’in aktardığına göre Voyager pilotunun sonuçları arasında gereksiz uyarılarda ortalama yüzde 90’a varan azalma, enerji ve altyapı tüketiminde yüzde 10’a varan potansiyel düşüşün belirlenmesi ve yüzde 95’in üzerinde tutulan konfor puanı yer alıyor. Konfor puanı, bölgelerdeki sıcaklık, nem ve CO2 ölçümlerinin ağırlıklı ortalaması olarak hesaplanıyor.

Dangote’nin Lekki Rafinerisinde İlk Uygulama

Dangote Petroleum Refinery, işletme verilerini Honeywell’in proses uzmanlığı ve yapay zekâ destekli optimizasyon yetenekleriyle entegre ederek operasyonel kısıtları belirlemeyi, sorun gidermeyi hızlandırmayı ve daha bilinçli kararlar alınmasını sağlamayı amaçlıyor.

Dangote Petroleum Refinery and Petrochemicals FZE CEO’su ve Genel Müdürü David Bird, şirketin Forge Plant Cognition’ı; performansı optimize etmeye ve operasyonlarından daha fazla değer elde etmeye yardımcı olacak, kendisinin eşsiz olarak nitelendirdiği endüstriyel uzmanlığı farklılaşan yapay zekâ yetenekleriyle bir araya getirdiği için seçtiğini söyledi. Bird, “Bu yatırım; operasyonel mükemmelliğe, teknolojiyi ilerletmeye ve Nijeryalı yetenekleri dünya standartlarında çalışmaları için geliştirmeye olan bağlılığımızı pekiştiriyor” dedi.

Honeywell, platformun operasyonel performansın yanı sıra Dangote’nin iş gücünün %70’inin Nijeryalı olmasını sağlama hedefine de destek vereceğini belirtiyor. Uzmanlaşmış proses bilgisini yapay zekâ destekli araçlara entegre ederek mühendislerin ve operatörlerin uzman rehberliğine erişmesine, sorunları daha hızlı çözmesine ve teknik yetkinliklerini geliştirmesine yardımcı olması amaçlanan platform, Dangote iş gücünü genişlettikçe zaman içinde dış uzmanlığa duyulan ihtiyacı azaltmayı hedefliyor.

Bu lansman, yaklaşık on yıla yayılan bir iş birliğini daha da ileri taşıyor. 25 Kasım 2025’te duyurulan bir anlaşma kapsamında Dangote, 2028’e kadar Lekki rafinerisinin kapasitesini günde 650.000 varilden 1,4 milyon varile çıkararak iki katına yükseltmek için gerekli ileri teknolojileri, hizmetleri, özel katalizörleri ve ekipmanları tedarik etmesi amacıyla Honeywell’i seçti. Dangote, bu genişlemenin tesisi dünyanın en büyük petrol rafinerisi hâline getireceğini söyledi. Aynı anlaşma kapsamında Dangote, propanı katalitik dehidrojenasyon yoluyla propilene dönüştüren Honeywell Oleflex teknolojisinin lisansını da alarak yılda 750.000 metrik ton propilen üretmeyi ve toplam polipropilen üretimini yılda 2,4 milyon metrik tona çıkarmayı hedefledi. Honeywell, proses teknolojilerinin ve katalizörlerinin dünya genelinde 6.000’den fazla rafineriye ve sanayi tesisine lisanslandığını belirtiyor; Lekki tesisini ise Euro-V kalitesinde benzin, dizel ve jet yakıtı üreten, dünyadaki tek hatlı en büyük rafineri olarak tanımlıyor.