Waller, Şubat 2023: Genç kripto teknolojilerinin başka alanlarda da potansiyeli var

Federal Reserve Yönetim Kurulu üyesi Christopher Waller, 10 Şubat 2023’te spekülatif kripto varlıklarla bunların arkasındaki teknolojiyi ayırdı. Teknolojinin kripto dışındaki olası kullanımlarından söz etti; kripto varlık alımını tavsiye etmedi. Waller o tarihte Fed başkanı değildi.

Waller, California’nın La Jolla kentinde Global Interdependence Center’ın dijital para, merkeziyetsiz finans ve kripto konulu konferansında düşüncelerini paylaştı. Bunlar kişisel görüşleriydi ve Yönetim Kurulundaki meslektaşlarının görüşlerini zorunlu olarak yansıtmıyordu.

FTX’in çöküşü gibi olayların dijital varlıklar üzerine tartışmayı güncel kıldığını söyledi.

Waller ihtiyatlı finansal yeniliği desteklerken kripto varlıkların ve bankaların bu alandaki faaliyetlerinin risklerini vurguladı.

Dağıtık kayıt sistemlerini, akıllı sözleşmeleri ve veri gizliliği için tokenleştirmeyi ele aldı. Bu kullanımlar kripto tokenların yatırım değeriyle karıştırılmamalıdır.

Konuşma, teknolojinin finansal kapsayıcılığı zaten artırdığını veya hizmetleri geleneksel yöntemlerden otomatik olarak daha güvenli yaptığını ortaya koymuyordu. Olası kullanımlar ve risk yönetimi ele alınıyordu.

Waller, yararlı teknolojik uygulamaların gereksiz yere kısıtlanmaması için düzenleme tartışmasında ekosistemin farklı parçalarının ayrılmasını istedi.

Kripto varlıklar ve toplumsal bir düzenek olarak para

Waller, kripto varlıkları kriptografik tekniklerle oluşturulan ve alınıp satılan dijital varlıklar olarak tanımladı. Değerlerini yalnızca teknik yenilik üzerinden değil, ekonomik ilişkiler üzerinden tartıştı.

Sorusu, içsel değeri olmayan bir nesneye neden para ödeneceğiydi. Bu, nesnenin hiçbir özelliği olmadığı anlamına gelmez.

Paul Samuelson’ın tüketimi zaman içinde dengelemeye ilişkin 1958 tarihli çalışmasına değindi. İçsel faydası olmayan bir nesne, başkalarının ileride ona para ödeyeceği düşünülüyorsa pozitif fiyatla alınıp satılabilir.

Nesneyi ileride pozitif fiyata satmayı bekleyen kişi, şimdi ödeme yapıp o zamana kadar elinde tutabilir, diye açıkladı Waller.

Bu teorik örnekte fiyatın sıfır olduğu bir denge de vardır: kimse nesneyi yeniden satabileceğine inanmazsa ödeme isteği ortadan kalkar.

Beyzbol kartları ve ünlülerin imzalarını örnek verdi. Koleksiyoncu talebi yüksek fiyatlar yaratabilir, ancak talep kaybolursa değer büyük ölçüde düşebilir.

Yeniliğe destek, bankaların risklerine kaygı

Waller, kripto varlıkları koleksiyon nesnelerine benzer spekülatif varlıklar olarak görüyordu. Açıklamasında pozitif fiyat, gelecekte bir alıcının bulunacağı beklentisine dayanıyordu; bu alıcının daha yüksek fiyat ödemesi şart değildi.

İnsanların bu varlıkları tutmayı seçebileceğini, ancak fiyat sıfıra inerse zararlarını vergi mükelleflerinin karşılamasını beklememeleri gerektiğini söyledi.

Kripto şirketlerinin iflasları riskleri görünür kılmıştı. İlk yazı 2022’de BlockFi, Voyager, Celsius ve Three Arrows Capital gibi örnekler verdi. Genesis Global Capital ise Ocak 2023’te iflas korumasına başvurdu.

Waller genel olarak ödeme platformları, borsalar, kredi verenler ve hedge fonların iflaslarını; fiyat düşüşleri ve şirket sorunlarının yatırımcılara verdiği zararları ele aldı.

ABD’de yetişkinlerin %12–20’sinin kripto varlık tutmuş, alıp satmış veya kullanmış olduğunu gösteren önceki anketlere atıfta bulundu. Bu güncel bir ölçüm değildi. FTX’e yatırım yapmış en az on beş kamu çalışanı emeklilik fonuna ilişkin haberleri de aktardı.

Waller’a göre bireysel yatırımcılar risk almayı seçseler bile bankalar ve finansal aracılar faaliyetlerini güvenli ve ihtiyatlı biçimde yürütmeliydi.

Kaygıları arasında dolandırıcılık, hukuki belirsizlik ve kripto faaliyetlerindeki yanlış ya da yanıltıcı finansal bilgiler bulunuyordu.

Bankanın çöküşte zararı üstlenmemesi için kripto müşterilerinin iş modellerini, risk yönetimini ve kurumsal yönetim yapılarını anlaması gerekiyordu.

Kripto faaliyetlerinde de bankalar müşterini tanı, KYC, ve kara para aklamayı önleme, AML, yükümlülüklerini göz ardı edemezdi.

Şubat 2023’teki konuşmaya kadar diğer finansal alanlara yayılma etkileri Waller’a göre sınırlıydı. Bunu kısmen bankalarla kripto ekosistemi arasındaki o tarihte nispeten az olan bağlantılara bağladı.

Waller, finansal istikrar risklerini azaltırken kripto varlıklarla teknolojinin olası yararlarını ayırmak istiyordu. Sözleri genel yasak veya belirli ürünlere onay anlamına gelmiyordu.

Dağıtık kayıtlar, akıllı sözleşmeler ve tokenleştirme

Blokzinciri işlemleri kaydeden bir veritabanı yönetim protokolü olarak tanımladı. Dağıtık kayıtlar katılım için izin gerektirebilir veya böyle bir izin olmadan açık olabilir. Teknoloji kripto dışındaki veri yönetiminde de kullanılabilir.

Akıllı sözleşmeler ve veri gizliliği sağlayan tokenleştirmeyi de ele aldı. Bunların kripto varlık ticareti dışında uygulamaları olabilir.

Akıllı sözleşmeler taraflar arasındaki işlemleri otomatikleştirebilir. Kripto dışı varlıklar için merkezi veri yönetimiyle birlikte de kullanılabilirler.

Menkul kıymet işlemlerinin takas ve mutabakatının hızlanmasını örnek verdi. Bu olası bir uygulamaydı; sistemin her yerde zaten kullanıldığı açıklaması değildi.

Veri gizliliği için tokenleştirmede ikame tanımlayıcılar, kişisel bilgilerin güvenli saklanmasıyla birleştirilebilir. Gerekli kimlik doğrulaması, verileri gereksiz yere açığa çıkarmadan veya ticari olarak sömürülmelerine yol açmadan yapılabilir.

Tokenleştirme, varlıklar üzerindeki hakların örneğin blokzincir tokenlarıyla dijital temsilini de ifade edebilir. Bu, Waller’ın anlattığı gizlilik uygulamasından farklıdır. Bir token varlığı otomatik olarak likit, erişilebilir veya serbestçe alınıp satılan kripto para yapmaz.

Menkul kıymetleri temsil eden tokenlar menkul kıymet hukukuna tabi olabilir. Kripto para adı genel muafiyet sağlamaz; haklar ve sunulma biçimi önemlidir. Yazının menkul kıymet tokenlarına ilişkin değerlendirmesi Waller’ın tavsiyesi değildi.

Menkul kıymet tokenı arzları, STO’lar menkul kıymetlerin dijital ihracının bir yoludur. Düzenlemenin bunları kaçınılmaz kılacağı düşüncesi ilk yazının değerlendirmesiydi; kesin sonuç veya Federal Reserve’ün sözü değildi.

2030’a kadar birkaç trilyon dolarlık piyasa beklentisi de ilk yazıdaki bir tahmindi. Waller’ın konuşması bu rakamı doğrulamıyor veya menkul kıymet tokenlarına genel onay vermiyordu.

Waller, teknolojilerin henüz erken aşamada olduğunu ancak kripto ekosistemi dışında da verimliliği artırabileceğini belirterek sözlerini bitirdi.