Temmuz 2023: TSMC’nin tahmini ve Arizona fabrika gecikmesi sonrası çip hisseleri düştü

Dünyanın en büyük çip üreticilerinden Taiwan Semiconductor Manufacturing (TSM ) Co. (TSMC) hisseleri, Bloomberg’e göre, 21 Temmuz 2023’te %3,8’e kadar değer kaybetti. Bu düşüş, şirketin 2023 yılı gelirlerinin ABD doları bazında yaklaşık %10 azalacağını öngören güncellenmiş tahmininin ardından geldi. Önceki tahmin, tek haneli bir yüzdelik düşüş yönündeydi. Yeni beklentiler ve Arizona projesindeki gecikme, elektronik piyasasındaki süregelen zorlukları ortaya koyuyordu. TSMC, Apple (AAPL ) ve Nvidia (NVDA ) gibi teknoloji devlerine çip tedarik ediyor.

TSMC’nin 2023 gelir tahminini düşürmesi, çip piyasasının hızla toparlanacağına yönelik umutları zayıflattı. Zayıf talep ve stokların azaltılması sektörü baskılamaya devam ediyordu. Yapay zekânın yükselişi belirli gelişmiş çiplere talebi artırsa da bu büyüme henüz piyasadaki genel zayıflığı telafi etmiyordu. Şirket yönetimi bu nedenle yatırımcılara toparlanma beklentilerini ölçülü tutmalarını tavsiye etti.

Gecikme, ABD’de çip üretimini güçlendirmeye çalışan Biden yönetimi açısından da elverişsiz bir zamana denk geldi. CHIPS and Science Act, Ticaret Bakanlığı programlarına yaklaşık 50 milyar dolar ayırmıştı: üretim teşviklerine 39 milyar, araştırma ve geliştirmeye 11 milyar dolar. Bu, tutarın tamamının sübvansiyon olarak çoktan ödendiği anlamına gelmiyordu. Dönemin TSMC yönetim kurulu başkanı Mark Liu, yerel çalışanları eğitmek üzere Tayvan’dan deneyimli teknisyenler göndermeyi planladıklarını belirtti: “…Tayvan’dan deneyimli teknisyenleri yerel nitelikli çalışanları kısa bir süre eğitmek üzere göndermek de dahil olmak üzere durumu iyileştirmeye çalışıyoruz.”

Küresel Çip Endüstrisi Baskıyı Hissediyor

Haberlere göre hisse fiyatlarındaki düşüş TSMC ile sınırlı kalmadı. Küresel çip sektöründeki diğer şirketlerin hisseleri de geriledi. Bunlar arasında şunlar vardı:

• ASML Holding
• Tokyo Electron
• Samsung Electronics
• SK Hynix
• NVIDIA

TSMC, yarı iletken fabrikasında ekipman kurulumu için gereken özel uzmanlığa sahip çalışanların yetersizliğine dikkat çekti. Dolayısıyla sorun, yalnızca tamamlanmış bir fabrikayı işletecek personelin bulunması değil, inşaat ve kurulum aşamasındaki uzman iş gücü ihtiyacıydı. ABD’de daha güçlü bir çip sektörü için bu teknik mesleklere yönelik eğitim ve yetiştirme programları da önem taşıyor.

TSMC’nin Küresel Genişleme Stratejisi

Bloomberg’in haberine göre, Arizona fabrikasının amaçlarından biri müşterilerin Tayvan çevresindeki jeopolitik belirsizliklere ilişkin kaygılarını azaltmaktı. TSMC, Temmuz 2023’te ilk fabrikadaki N4 üretiminin beklenen başlangıcını 2024’ten 2025’e erteledi. Bu, o dönemde açıklanan takvimdi. Proje, üretim yerlerini coğrafi olarak çeşitlendirme stratejisinin bir parçasıydı.

TSMC o dönemde Arizona’daki iki fabrikası için yaklaşık 40 milyar dolarlık toplam yatırım planı açıklamıştı. Bu, tamamı harcanmış bir tutar değil, planlanan toplam yatırımdı. Ayrıca TSMC, Sony ve Denso’nun ortak girişimi JASM, Japonya’da toplam sermaye harcaması yaklaşık 8,6 milyar dolar olarak tahmin edilen bir fabrika inşa ediyordu.