Ο δείκτης της ΕΚΤ δείχνει ισχυρότερη υποκείμενη αύξηση των μισθών έως τον Σεπτέμβριο του 2027

Η επικαιροποίηση του δείκτη μισθών στις 4 Νοεμβρίου 2026 από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα δείχνει ότι η αύξηση των μισθών που συμφωνούνται μέσω συλλογικών διαπραγματεύσεων αναμένεται να είναι ελαφρώς ισχυρότερη: χωρίς τις εφάπαξ πληρωμές, ο δείκτης διαμορφώνεται κατά μέσο όρο στο 2,8% κατά τα τρία πρώτα τρίμηνα του 2027, έναντι 2,6% για το σύνολο του 2026.

Η επικαιροποίηση ενσωματώνει συλλογικές συμβάσεις που υπογράφηκαν έως τα μέσα Οκτωβρίου 2026 και επεκτείνει τον χρονικό ορίζοντα των προβλέψεων έως τον Σεπτέμβριο του 2027. Ο γενικός δείκτης, ο οποίος εξομαλύνει τις εφάπαξ πληρωμές σε ορίζοντα 12 μηνών, διαμορφώνεται στο 2,7% για το δεύτερο εξάμηνο του 2026 και στο 2,8% για το πρώτο εξάμηνο του 2027, προτού υποχωρήσει στο 2,4% το τρίτο τρίμηνο του 2027.

Ο υψηλότερος μέσος όρος εννέα μηνών δεν σημαίνει ότι η αύξηση επιταχύνεται αδιάκοπα. Οι μετρήσεις της ΕΚΤ δείχνουν ότι ο δείκτης χωρίς τις εφάπαξ πληρωμές υποχωρεί από το 2,9% το πρώτο εξάμηνο του 2027 στο 2,5% το τρίτο τρίμηνο, ενώ η εκδοχή που περιλαμβάνει τις εφάπαξ πληρωμές χωρίς εξομάλυνση μειώνεται από το 2,7% στο 2,4%. Επομένως, το βασικό μήνυμα είναι ότι η υποκείμενη αύξηση των μισθών ήταν ελαφρώς ισχυρότερη στις αρχές του 2027, αλλά μετριάστηκε το πιο πρόσφατο τρίμηνο που καλύπτουν τα στοιχεία.

Οι εφάπαξ πληρωμές αλλάζουν την εικόνα

Οι τρεις δείκτες μισθών απαντούν σε διαφορετικά ερωτήματα. Ο γενικός δείκτης περιλαμβάνει πληρωμές που έχουν συμφωνηθεί συλλογικά, όπως αποζημιώσεις για τον πληθωρισμό, μπόνους και αναδρομικές αποδοχές, εξομαλυμένες σε ορίζοντα 12 μηνών. Αντίθετα, ο δείκτης χωρίς τις εφάπαξ πληρωμές αποτυπώνει τις διαρθρωτικές, ή μόνιμες, αυξήσεις που προκύπτουν από συλλογικές διαπραγματεύσεις. Η ΕΚΤ θεωρεί ότι ο γενικός δείκτης είναι καταλληλότερος για την παρακολούθηση των μηνιαίων ή τριμηνιαίων εξελίξεων, ενώ η εκδοχή χωρίς εξομάλυνση είναι χρησιμότερη για τις ετήσιες εξελίξεις.

Αυτή η διάκριση εξηγεί επίσης τις χαμηλότερες μετρήσεις του γενικού δείκτη νωρίτερα το 2026. Οι εφάπαξ πληρωμές που είχαν γίνει αρχικά το δεύτερο εξάμηνο του 2024 και δεν επαναλήφθηκαν το 2025 είχαν καθαρά μηχανιστική καθοδική επίδραση το πρώτο εξάμηνο του 2026. Η επίδραση αυτή εκλείπει πλήρως το δεύτερο εξάμηνο του 2026.

Οι νεότερες μετρήσεις βασίζονται σε περιορισμένη κάλυψη

Η δημοσίευση της 16ης Σεπτεμβρίου 2026 βασιζόταν σε συμβάσεις που είχαν υπογραφεί έως το τέλος Αυγούστου και κάλυπτε μόνο έως τον Ιούνιο του 2027. Τα νέα στοιχεία προσθέτουν, επομένως, τόσο πιο πρόσφατες συμβάσεις όσο και ένα ακόμη τρίμηνο. Αναθεωρούν επίσης προς τα πάνω τον γενικό δείκτη κατά περίπου 0,1 ποσοστιαίες μονάδες κατά μέσο όρο για το δεύτερο εξάμηνο του 2026 και το πρώτο εξάμηνο του 2027.

Ωστόσο, η κάλυψη για τις μελλοντικές περιόδους μειώνεται απότομα. Η κάλυψη των εργαζομένων ανέρχεται στο 46,2% για το 2026, αλλά υποχωρεί στο 31,8% το πρώτο εξάμηνο του 2027 και στο 23,3% το τρίτο τρίμηνο. Η κάλυψη σε εθνικό επίπεδο κατά το ίδιο τρίμηνο παρουσιάζει επίσης μεγάλες διαφορές: ανέρχεται στο 1,3% στη Γαλλία, στο 25,1% στη Γερμανία και στο 59,1% στη Φινλανδία. Η ΕΚΤ αναμένει ότι η κάλυψη θα αυξηθεί καθώς υπογράφονται περισσότερες μισθολογικές συμφωνίες.

Ο δείκτης βασίζεται σε ενεργές συλλογικές συμβάσεις εργασίας σε εννέα χώρες της ζώνης του ευρώ, στο πλαίσιο συνεργασίας μεταξύ της ΕΚΤ και των εθνικών κεντρικών τραπεζών τους. Αρχικά, καταρτίζει δείκτες για κάθε χώρα με βάση την κάλυψη των εργαζομένων και, στη συνέχεια, τους συνδυάζει με χρονικά μεταβαλλόμενους συντελεστές στάθμισης, οι οποίοι βασίζονται στη συνολική αποζημίωση των εργαζομένων. Η συνιστώσα του που αφορά το μέλλον δεν αποτελεί πρόβλεψη: αποτυπώνει μόνο τις πληροφορίες που είναι διαθέσιμες από ενεργές συμβάσεις, υπόκειται σε αναθεωρήσεις και δεν παρακολουθεί με απόλυτη ακρίβεια τον δείκτη αύξησης των μισθών που προκύπτει από συλλογικές διαπραγματεύσεις και καταρτίζεται από εθνικές πηγές. Ο κίνδυνος αναθεωρήσεων είναι ιδιαίτερα σημαντικός κοντά στην αλλαγή του έτους, καθώς σε ορισμένες χώρες πολλές συμβάσεις υπογράφονται ή ανανεώνονται το πρώτο τρίμηνο.

Για ευρύτερο πλαίσιο, οι προβολές των εμπειρογνωμόνων της ΕΚΤ του Σεπτεμβρίου 2026 εκτιμούν ότι η ετήσια αύξηση της αποζημίωσης ανά εργαζόμενο θα διαμορφωθεί στο 3,3% το 2026, το 2027 και το 2028. Πρόκειται για υποχώρηση από το 3,8% του 2025, αλλά το ποσοστό παραμένει υψηλότερο από τον μακροπρόθεσμο μέσο όρο. Η προβολή αυτή αφορά ευρύτερο μέτρο αποζημίωσης από τον δείκτη που βασίζεται στις συλλογικές συμβάσεις.

Η επόμενη δημοσίευση στοιχείων έχει προγραμματιστεί κατ’ εξαίρεση για τις 18 Δεκεμβρίου 2026, μετά τη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου, και αναμένεται να επεκτείνει τον χρονικό ορίζοντα ώστε να καλύπτει το σύνολο του 2027, καθώς διευρύνεται η κάλυψη. Η επέκταση αυτή θα δείξει αν οι πρόσθετες συμφωνίες διατηρούν την ισχυρότερη υποκείμενη τάση που καταγράφηκε στις αρχές του 2027 ή ενισχύουν την επιβράδυνση του τρίτου τριμήνου, η οποία προς το παρόν βασίζεται σε περιορισμένο και ανομοιογενές δείγμα συμβάσεων.