Μπορεί το διαστημικό πυροβόλο της Longshot να δώσει ώθηση σε μια τροχιακή οικονομία;

Μείωση του κόστους εκτόξευσης με επίγειους επιταχυντές;

Από τον Sputnik του 1957, οι πύραυλοι αποτελούν το βασικό μέσο πρόσβασης σε τροχιά. Μεταφέρουν προωθητικά, κινητήρες και κατασκευή μαζί με το ωφέλιμο φορτίο, ενώ οι κινητήρες πρέπει να αντέχουν υψηλές θερμοκρασίες και πιέσεις.

Η μερική επαναχρησιμοποίηση πυραύλων της SpaceX (SPCX ) έχει αλλάξει την αγορά εκτοξεύσεων. Κόστη 100–200 δολαρίων ανά κιλό για το Starship αποτελούσαν στόχους ή εκτιμήσεις, όχι αποδεδειγμένη εμπορική τιμή το 2024.

Πηγή: Ark Invest

Η μεταφορά σε τροχιά εξακολουθεί να είναι δαπανηρή. Η σύγκριση με επίγειες μεταφορές απαιτεί προσοχή, επειδή οι απαιτήσεις ταχύτητας και ασφάλειας είναι πολύ διαφορετικές.

Δύο μακροπρόθεσμες προσεγγίσεις που συζητούνται είναι:

• Μεγάλες υποδομές, όπως ηλεκτρομαγνητικοί εκτοξευτές και διαστημικοί ανελκυστήρες, με ανεπίλυτα τεχνικά ζητήματα. Παρουσιάζονται στο «Διαστημικές υποδομές: κατασκευάζοντας δρόμους προς το διάστημα».
• Παραγωγή στο διάστημα με τοπικούς πόρους από τη Σελήνη ή αστεροειδείς, ώστε να μειωθούν οι μεταφορές από τη Γη.

Καμία προσέγγιση δεν διαθέτει εγγυημένο χρονοδιάγραμμα μεγάλης κλίμακας. Η τεχνική και οικονομική τους βιωσιμότητα παραμένει αντικείμενο έρευνας.

Η Longshot Space αναπτύσσει επίγειους πνευματικούς επιταχυντές. Η δοκιμή υπερηχητικών φορτίων και η μελλοντική πρόσβαση σε τροχιά είναι διαφορετικά στάδια του σχεδίου.

Πυροβόλα για πρόσβαση στο διάστημα

Ο Ιούλιος Βερν φαντάστηκε ένα τεράστιο πυροβόλο στο μυθιστόρημα «Από τη Γη στη Σελήνη» του 1865 και στη συνέχεια «Γύρω από τη Σελήνη». Πρόκειται για λογοτεχνία, όχι λειτουργικό σχέδιο μεταφοράς ανθρώπων. Οι πύραυλοι ήταν ήδη γνωστοί, παρότι η σύγχρονη αστροναυτική δεν είχε αναπτυχθεί.

Πηγή: Εθνικό Μουσείο Αεροπορίας και Διαστήματος

Η ιδέα εξετάστηκε αργότερα στα προγράμματα High Altitude Research Project (HARP) και Super High Altitude Research Project (SHARP).

HARP

Το αμερικανοκαναδικό HARP χρησιμοποίησε μεγάλα πυροβόλα για έρευνα σε μεγάλα ύψη. Η υποτροχιακή πτήση ενός βλήματος δεν ισοδυναμεί με τοποθέτηση δορυφόρου σε τροχιά.

Το πυροβόλο της Yuma έστειλε βλήμα σε ύψος περίπου 180 χιλιομέτρων. Παρά το ύψος, δεν επιτεύχθηκε σταθερή τροχιά γύρω από τη Γη.

Πηγή: Astronautix

Το πρόγραμμα δεν εξελίχθηκε σε εμπορική υπηρεσία τροχιακών εκτοξεύσεων, με τη χρηματοδότηση και τις πολιτικές αποφάσεις να επηρεάζουν την πορεία του.

Ο Καναδός ειδικός πυροβολικού Gerald Bull εργάστηκε αργότερα στο Project Babylon για το Ιράκ. Δολοφονήθηκε το 1990. Η ιστορία αυτή δεν αποδεικνύει τη βιωσιμότητα των σημερινών διαστημικών επιταχυντών.

SHARP

Το SHARP αναπτύχθηκε στο Lawrence Livermore National Laboratory ως πυροβόλο ελαφρού αερίου δύο σταδίων. Η καύση κινούσε έμβολο που συμπίεζε υδρογόνο, ενώ ο σωλήνας άντλησης και ο σωλήνας εκτόξευσης συνδέονταν υπό ορθή γωνία. Δεν ήταν απλώς ένα ενιαίο πυροβόλο του αμερικανικού στρατού.

Πηγή: Astronautix

Το SHARP διερεύνησε τη δυνατότητα ενός μεγαλύτερου εκτοξευτή. Οι μελέτες και οι εκτιμήσεις κόστους δεν οδήγησαν σε εμπορική τροχιακή λειτουργία.

Η Quicklaunch ήταν μεταγενέστερη προσπάθεια αξιοποίησης της σχετικής τεχνογνωσίας. Δεν εξελίχθηκε σε καθιερωμένη εμπορική υπηρεσία τροχιακών εκτοξεύσεων.

Ο πνευματικός επιταχυντής της Longshot

Η Longshot προτείνει διαδοχικές εγχύσεις συμπιεσμένου αερίου κατά μήκος ενός σωλήνα, ώστε το φορτίο να επιταχύνεται σταδιακά.

Η διάταξη πολλαπλών εγχύσεων έχει ιστορικά προηγούμενα, όπως το V-3 του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Δεν ήταν το πρώτο υπερηχητικό αντικείμενο της ιστορίας, ούτε το σημερινό σχέδιο είναι απλή αναπαραγωγή του.

Πηγή: Longshot Space

Η επίγεια εγκατάσταση επιτρέπει διαφορετικές επιλογές υλικών από ένα ιπτάμενο όχημα. Παρ’ όλα αυτά, σωλήνες, βαλβίδες και δεξαμενές πρέπει να αντέχουν τις πιέσεις, τις θερμοκρασίες και τους επαναλαμβανόμενους κύκλους.

Η εταιρεία υποστηρίζει ότι η μόνιμη επίγεια υποδομή μπορεί να μειώσει το κόστος. Αυτό είναι επιχείρημα σχεδιασμού και όχι αποδεδειγμένο κόστος τροχιακής εκτόξευσης.

Πηγή: ο λογαριασμός της Longshot Space στο X

Το υδρογόνο είναι ελαφρύ αέριο κατάλληλο για μεγάλες ταχύτητες σε τέτοιους επιταχυντές. Είναι όμως εύφλεκτο και απαιτεί κατάλληλα μέτρα διαχείρισης· η ευφλεκτότητα διαφέρει από τη χημική αστάθεια.

Πηγή: Longshot Space

Η εταιρεία σχεδίαζε μεγαλύτερες εγκαταστάσεις για μεγαλύτερη τελική ταχύτητα. Για δεδομένη ταχύτητα, μεγαλύτερο μήκος επιτάχυνσης μπορεί να μειώσει την απαιτούμενη μέση επιτάχυνση.

Το 2024, το σχέδιο περιλάμβανε σωλήνα άνω των 500 μέτρων και δοκιμές φορτίων έως περίπου 100 κιλών σε ταχύτητες άνω των Mach 5. Πρόκειται για στόχους δοκιμών, όχι τροχιακή εκτόξευση που είχε ήδη επιτευχθεί.

Τεχνικές προκλήσεις

Οι προηγούμενες απόπειρες δεν δημιούργησαν καθιερωμένη εμπορική υπηρεσία τοποθέτησης φορτίων σε τροχιά.

Η αξιολόγηση της Longshot απαιτεί δοκιμές επιτάχυνσης, εξόδου στην ατμόσφαιρα, ελέγχου τροχιάς και επαναλαμβανόμενης λειτουργίας.

Επιτάχυνση

Η προσέγγιση στοχεύει σε φορτία που μπορούν να σχεδιαστούν για ισχυρή επιτάχυνση, όχι σε μεταφορά ανθρώπων.

Οι τιμές όπως 100 g εξαρτώνται από το σχέδιο. Η αντοχή ανθρώπων ή εξοπλισμού εξαρτάται επίσης από τη διάρκεια, τη διεύθυνση, τις δονήσεις και την απότομη μεταβολή της επιτάχυνσης. Δεν υπάρχει ένα απλό καθολικό όριο επιβίωσης.

Οι δορυφόροι θα χρειάζονταν κατάλληλη κατασκευή και δοκιμές. Η αντοχή ενός επιμέρους ηλεκτρονικού εξαρτήματος δεν αποδεικνύει την αντοχή ολόκληρου του φορτίου.

Τροχιά

Ένα βλήμα που εκτοξεύεται από την επιφάνεια δεν εισέρχεται αυτομάτως σε σταθερή τροχιά. Χωρίς κατάλληλη μεταβολή της τροχιάς μπορεί να επιστρέψει στην ατμόσφαιρα ή, με αρκετή ενέργεια, να διαφύγει.

Για σταθερή τροχιά απαιτείται συνήθως πρόσθετη προώθηση για κυκλοποίηση και έλεγχο. Η τελική λύση πρέπει να περιλαμβάνεται στο κόστος και στη μάζα του συστήματος.

Ωφέλιμο φορτίο

Η εμπορική σύγκριση πρέπει να εξετάζει τη μάζα ανά βολή και τη συχνότητα. Οι μεγάλοι στόχοι φορτίου του Starship το 2024 δεν ήταν ήδη αποδεδειγμένη τακτική υπηρεσία.

Πολλές μικρές εκτοξεύσεις μπορεί να εξυπηρετούν διαφορετική αγορά από λίγες μεγάλες. Η συνολική ικανότητα, το κόστος και η αξιοπιστία πρέπει να συγκρίνονται με κοινές παραδοχές.

Πολυπλοκότητα του συστήματος

Οι εξελίξεις στα ηλεκτρονικά, τα υλικά και την υπολογιστική προσομοίωση προσφέρουν νέα εργαλεία σε σχέση με τις παλαιότερες προσπάθειες.

Ακριβής χρονισμός, έλεγχος βαλβίδων και ανθεκτικά ηλεκτρονικά μπορούν να βοηθούν. Δεν αποδεικνύουν από μόνα τους φθηνή τροχιακή πρόσβαση ή ασφαλή διέλευση της ατμόσφαιρας.

Ετοιμότητα της αγοράς

Η αγορά εκτοξεύσεων έχει επεκταθεί, ιδίως με δορυφορικούς αστερισμούς. Ορισμένες μορφές διαστημικού τουρισμού λειτουργούν, ενώ σεληνιακές βάσεις και οικισμοί στον Άρη παραμένουν σχέδια.

Η μεγαλύτερη αγορά μπορεί να προσελκύσει χρηματοδότηση, αλλά δεν εξαλείφει τα τεχνικά και οικονομικά εμπόδια που αντιμετώπισαν παλαιότερα προγράμματα.

Η μελλοντική βιομηχανία στο διάστημα θα μπορούσε να αυξήσει τη ζήτηση, όμως η κλίμακα και ο χρόνος αυτής της ζήτησης είναι αβέβαια.

Η ανάπτυξη της Longshot

Η πορεία έως το 2024

Η Longshot ξεκίνησε ως μικρή εταιρεία ανάπτυξης πρωτοτύπων, με διαδοχικές δοκιμές και γύρους χρηματοδότησης.

Η περιγραφή της εταιρείας για το 2020–2021 αναφέρει αρχική χρηματοδότηση από φίλους και οικογένεια και ένα πρώιμο πρωτότυπο. Αυτά τα στάδια δεν αποτελούσαν εμπορική διαστημική λειτουργία.

Χρηματοδότηση SBIR από την αμερικανική Πολεμική Αεροπορία υποστήριξε την ανάπτυξη. Στους επενδυτές αναφέρονταν η Space Fund και ο Sam Altman. Μια επιχορήγηση ή επένδυση δεν ισοδυναμεί με πιστοποίηση τροχιακής ικανότητας.

Οι δοκιμές πρωτοτύπων στο Όκλαντ αφορούσαν υπερηχητική επιτάχυνση. Η ταχύτητα δοκιμής δεν πρέπει να συγχέεται με τροχιακή ταχύτητα ή ολοκληρωμένη εκτόξευση.

Οι χρηματοδοτήσεις που περιγράφονταν το 2024 προορίζονταν για επέκταση δοκιμών. Τα ποσά ενός γύρου δεν είναι έσοδα από εμπορικές τροχιακές εκτοξεύσεις.

Το σχέδιο για μεγαλύτερη εγκατάσταση στη Νεβάδα αφορούσε δοκιμές φορτίων περίπου 100 κιλών σε Mach 5. Η επιλογή τοποθεσίας και η χρήση υδρογόνου απαιτούν χωριστή αξιολόγηση ασφάλειας.

Υψηλότερες ταχύτητες αποτελούσαν επόμενους στόχους. Δεν είχαν ήδη επιτευχθεί όλα τα διαδοχικά στάδια που περιέγραφε η εταιρεία.

Ανταγωνιστική θέση

Η επιτυχία της SpaceX αυξάνει τόσο το ενδιαφέρον όσο και τις απαιτήσεις ανταγωνιστικότητας για νέες εταιρείες εκτοξεύσεων.

Η ανάπτυξη μιας ιδιωτικής αγοράς δείχνει εμπορικές δυνατότητες. Δεν αποδεικνύει ότι κάθε εναλλακτική τεχνολογία θα είναι κερδοφόρα.

Η SpaceX αντιμετώπισε διαφορετικούς ανταγωνιστές και συμβάσεις. Η γενίκευση ότι όλες οι παλιές εταιρείες λειτουργούσαν μόνο με συμβάσεις κόστους συν περιθώριο είναι υπερβολική.

Το αν μια τιμή 500 ή 1.000 δολαρίων ανά κιλό είναι ανταγωνιστική εξαρτάται από την τροχιά, την αξιοπιστία, το μέγεθος και την υπηρεσία που παρέχεται.

Εταιρείες όπως η Longshot μπορεί να στοχεύουν σε ανθεκτικά φορτία διαφορετικά από τις απαιτήσεις επανδρωμένων αποστολών. Αυτό δεν συνεπάγεται ότι έχει αποδειχθεί μια εμπορική υπηρεσία.

Οι δυνατότητες μιας διαστημικής οικονομίας εξετάζονται στο «Η μελλοντική διαστημική οικονομία». Η κατασκευή μεγάλων εγκαταστάσεων θα απαιτούσε πολλούς πόρους, όπως συζητείται στο «Διαστημικές ενεργειακές λύσεις», αλλά η ζήτηση και η οικονομία τέτοιων εγκαταστάσεων παραμένουν υποθετικές.

Πιθανές εφαρμογές

Ανεφοδιασμός διαστημοπλοίων

Εάν αποδεικνυόταν φθηνή μεταφορά φορτίων σε τροχιά, θα μπορούσε να εξεταστεί μεταφορά προωθητικών. Απαιτούνται επίσης αποθήκευση, συνάντηση και ασφαλής μεταφορά καυσίμου, όχι μόνο εκτόξευση δοχείων.

Οι σεληνιακές αποστολές του Starship προβλέπουν τροχιακό ανεφοδιασμό. Οι εκτιμήσεις για τον αριθμό πτήσεων ανεφοδιασμού εξαρτώνται από το όχημα και το προφίλ αποστολής· 15–30 εκτοξεύσεις δεν αποτελούν καθολικά επιβεβαιωμένο αριθμό.

Το κόστος ανεφοδιασμού εξαρτάται από τη μεταφερόμενη ποσότητα, τις απώλειες και το κόστος κάθε πτήσης. Οι τιμές 5 εκατ. δολαρίων ανά εκτόξευση ή 100–150 εκατ. συνολικά ήταν υποθετικοί υπολογισμοί, όχι τεκμηριωμένο κόστος μιας ολοκληρωμένης αποστολής.

Ένα επίγειο σύστημα θα χρειαζόταν δοχεία, τελική εισαγωγή σε τροχιά και συμβατό σύστημα συλλογής. Η αυτόματη περισυλλογή και μεταφορά δεν είχε αποδειχθεί ως υπηρεσία το 2024.

Ο ανεφοδιασμός είναι πιθανή μελλοντική εφαρμογή, όχι εξασφαλισμένο πρώτο συμβόλαιο της Longshot.

Πρώτες ύλες

Ανθεκτικά υλικά μπορεί να είναι κατάλληλοι υποψήφιοι για ισχυρή επιτάχυνση. Η καταλληλότητα εξαρτάται από το πλήρες προφίλ φορτίσεων και τη συσκευασία.

Μελέτες έχουν εξετάσει την αντοχή ηλεκτρονικών σε επιταχύνσεις, αλλά τα αποτελέσματα συγκεκριμένων εξαρτημάτων δεν καλύπτουν όλα τα καταναλωτικά προϊόντα ή ολόκληρους δορυφόρους.

Χάλυβας, αλουμίνιο, πολυπυρίτιο, νερό και άλλα υλικά θα μπορούσαν να εξεταστούν. Το εύρος 10–100 δολαρίων ανά κιλό ήταν στόχος κόστους, όχι επιβεβαιωμένη εμπορική τιμή.

Οι οικονομικές μελέτες για διαστημική ηλιακή ενέργεια εξαρτώνται από πολλές παραδοχές. Ένα όριο κόστους εκτόξευσης δεν αρκεί μόνο του για να καταστήσει το σύστημα ανταγωνιστικό.

Η μεταποίηση αυτών των υλικών σε θωράκιση, ηλιακούς συλλέκτες ή καθρέφτες θα απαιτούσε επιπλέον τροχιακή βιομηχανική υποδομή.

Φθηνότερες μεταφορές θα μπορούσαν να μειώσουν μέρος του κόστους διαστημικών εγκαταστάσεων. Δεν μηδενίζουν το κόστος κατασκευής και λειτουργίας.

Σκάφη σε επαναλαμβανόμενες τροχιές Γης–Άρη

Η ιδέα ενός Aldrin cycler, ή Mars cycler, χρησιμοποιεί τροχιά που περνά επανειλημμένα κοντά στη Γη και στον Άρη. Το σκάφος δεν παραμένει σταθερό δίπλα στους δύο πλανήτες.

Πηγή: Ethan MacDonald

Ένα τέτοιο σκάφος θα μπορούσε να διαθέτει χώρους διαβίωσης και θωράκιση. Η υποστήριξη ζωής, η ακτινοβολία και η πιθανή τεχνητή βαρύτητα είναι χωριστές σχεδιαστικές προκλήσεις.

Το πλεονέκτημα θα ήταν η επαναχρησιμοποίηση της βαριάς κατασκευής. Ωστόσο, οι επιβάτες και τα φορτία θα χρειάζονταν οχήματα συνάντησης και προωθητικά για την επιβίβαση και αποβίβαση.

Μικροί δορυφόροι

Υπάρχουν πολλές κατηγορίες μικρών δορυφόρων, με διαφορετικές μάζες. Τα CubeSats ορίζονται κυρίως από τυποποιημένες διαστάσεις και δεν περιορίζονται όλα στο εύρος 10–180 κιλών.

Πηγή: NASA

Οι δορυφόροι Starlink διαφέρουν σε μάζα ανά γενιά. Η παλιά τιμή 260 κιλών δεν περιγράφει όλα τα μοντέλα, ούτε αποδεικνύει ότι μπορούν να εκτοξευθούν με πυροβόλο.

Αμυντικές και στρατιωτικές χρήσεις

Οι στρατιωτικές δραστηριότητες στο διάστημα διέπονται από συγκεκριμένους κανόνες. Δεν απαγορεύεται κάθε στρατιωτική χρήση από τις διαστημικές συνθήκες· η νομιμότητα εξαρτάται από τη δραστηριότητα και το εφαρμοστέο δίκαιο.

Η δημιουργία θραυσμάτων μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο συγκρούσεων και να καταστήσει ορισμένες τροχιές δυσκολότερες στη χρήση. Το σύνδρομο Kessler δεν σημαίνει ότι η ανθρωπότητα κλείνεται αυτόματα και οριστικά στη Γη.

Οι επίγειοι επιταχυντές μπορούν να έχουν αμυντική χρήση ως εγκαταστάσεις υπερηχητικών δοκιμών. Αυτό διαφέρει από την ανάπτυξη συγκεκριμένου όπλου ή αντιδορυφορικού συστήματος.

Οι γεωπολιτικές εντάσεις αυξάνουν το ενδιαφέρον για τέτοιες δοκιμές, αλλά δεν αποδεικνύουν τον σκοπό κάθε επιμέρους χρηματοδότησης.

Η Longshot έχει υποστήριξη από αμερικανικά αμυντικά προγράμματα. Η χρηματοδότηση πρέπει να συνδέεται με τον δηλωμένο στόχο του έργου, όχι με υποθέσεις για κρυφές χρήσεις.

Η τεχνολογία μπορεί να έχει εφαρμογές διπλής χρήσης. Η τεχνική και νομική αξιολόγηση είναι διαφορετική για κάθε εφαρμογή.

Επένδυση στις διαστημικές υποδομές

Οι επαναχρησιμοποιούμενοι πύραυλοι δημιουργούν νέες ευκαιρίες και ανταγωνισμό, όπως συζητείται στο «Νέες αγορές μέσω της μείωσης του κόστους εκτόξευσης».

Η εκτίμηση αγοράς 443 δισ. δολαρίων αφορά συγκεκριμένο έτος και ορισμό. Προβλέψεις για τουρισμό, υπερηχητικές πτήσεις και δορυφορικό διαδίκτυο μπορεί να επικαλύπτονται. Δεν πρέπει να προστίθενται ως βέβαια μελλοντικά έσοδα.

Μετοχές σχετικών εταιρειών διατίθενται μέσω χρηματιστηριακών υπηρεσιών. Υπάρχουν πληροφορίες για ΗΠΑ, Καναδά, Αυστραλία, Ηνωμένο Βασίλειο και άλλες χώρες. Η πρόσβαση και οι όροι διαφέρουν.

Παραδείγματα ETF είναι το ARK Space Exploration & Innovation ETF (ARKX) και το VanEck Space Innovators UCITS ETF (JEDI). Οι πραγματικές θέσεις, τα έξοδα και οι κίνδυνοι χρειάζονται έλεγχο· η ανάπτυξη του κλάδου δεν εγγυάται απόδοση.

Εταιρείες σχετικές με τις διαστημικές υποδομές

1. Rocket Lab

Η Rocket Lab (RKLB ) λειτουργεί τον Electron και αναπτύσσει μερική επαναχρησιμοποίηση της πρώτης βαθμίδας. Οι 44 εκτοξεύσεις και 177 δορυφόροι ήταν παλαιότερο σωρευτικό στιγμιότυπο, όχι τρέχον σύνολο. Η ανάκτηση δεν ισοδυναμεί με τακτική επαναπτήση.

Το Neutron βρισκόταν σε ανάπτυξη το 2024 και στόχευε σε επαναχρησιμοποίηση της πρώτης βαθμίδας, όχι ολόκληρου του πυραύλου. Οι δυνατότητες φορτίου είναι στόχοι σχεδιασμού και δεν αποδεικνύουν αυτόνομη μεταφορά προς Άρη ή Αφροδίτη.

Η Rocket Lab συνδυάζει ανάπτυξη και κατασκευή διαστημικών συστημάτων. Στα συμβόλαια περιλαμβάνονταν κρατικό έργο δορυφόρων αξίας έως 515 εκατ. δολαρίων και έργο 143 εκατ. δολαρίων για τη Globalstar μέσω της MDA. Το δεύτερο δεν ήταν σύμβαση της NASA. Οι αξίες συμβολαίων δεν είναι άμεσα κέρδη.

Η εταιρεία ενίσχυσε τον κλάδο ηλιακών κυψελών για δορυφόρους με την εξαγορά της SolAero το 2022. Οι αναφερόμενοι αριθμοί δορυφόρων και ισχύος ήταν σωρευτικά στοιχεία της αντίστοιχης περιόδου.

Πηγή: Rocket Lab

Η Rocket Lab αναπτύσσει δυνατότητες μέσω εσωτερικής έρευνας και στρατηγικών εξαγορών. Δεν εξαρτάται αποκλειστικά από εξωτερικούς προμηθευτές, ούτε κατασκευάζει αναγκαστικά κάθε εξάρτημα μόνη της.

Η εταιρεία εξέταζε μελλοντικά επιχειρηματικά μοντέλα, ενώ συμμετείχε σε διαστημική κατασκευή με τη Varda Space Industries και επιθεώρηση τροχιακών θραυσμάτων. Δεν είχε ήδη αποδείξει έσοδα από δικό της λειτουργικό τηλεπικοινωνιακό αστερισμό.

Τόσο η SpaceX όσο και η Rocket Lab βασίζονται στη δουλειά πολλών ομάδων έρευνας και παραγωγής. Οι εξαγορές μπορούν να διευρύνουν δυνατότητες, αλλά δεν εγγυώνται επιτυχία στις επαναχρησιμοποιούμενες εκτοξεύσεις.

Ο Electron και τα διαστημικά συστήματα αποτελούν τη βάση της Rocket Lab. Τα έσοδα διαφέρουν από τις ταμειακές ροές και πρέπει να εξετάζονται μαζί με το κόστος του Neutron, τον ανταγωνισμό και τη χρηματοδότηση.

2. Virgin Galactic

Η Virgin Galactic, που ιδρύθηκε από τον Richard Branson, επικεντρώνεται στον υποτροχιακό τουρισμό. Δεν παρέχει τροχιακή μεταφορά ή πτήσεις προς τον Άρη.

Οι παλαιότερες τιμές εισιτηρίων των 250.000–450.000 δολαρίων αφορούν συγκεκριμένες περιόδους πώλησης. Οι θετικές εμπειρίες πελατών δείχνουν ενδιαφέρον, όχι εγγυημένη κερδοφορία.

«Ήξερα πάντα ότι θα ήταν η πιο εξαιρετική εμπειρία της ζωής μου. Το ήξερα και μου το έλεγαν. Όταν όμως τη ζεις, βρίσκεται σε άλλο επίπεδο από αυτό που φανταζόσουν, και είναι πολύ δύσκολο να την εξηγήσεις.»

«Ήταν η καλύτερη και πιο συγκλονιστική μέρα της ζωής μου. Δεν θα μπορούσε να γίνει καλύτερη. Ξεπέρασε και τα πιο τολμηρά μου όνειρα.»

Η Virgin Galactic (SPCE ) στόχευε με τα σκάφη Delta σε έξι επιβάτες και συχνότερες πτήσεις. Πρόκειται για στόχους σχεδιασμού και λειτουργίας, όχι επιτευχθείσα επίδοση του 2024.

Ο υπολογισμός για δωδεκαπλάσια δυναμικότητα ή απόσβεση σε έξι μήνες βασιζόταν σε παραδοχές. Η ανακοίνωση του Ιουλίου 2024 προέβλεπε τελική συναρμολόγηση το πρώτο τρίμηνο του 2025 και εμπορική λειτουργία το 2026.

Πηγή: Virgin Galactic

Η ανακοίνωση ότι ο Branson δεν θα επένδυε επιπλέον στη Virgin Galactic και η διακοπή πτήσεων το 2024 για την ανάπτυξη των Delta ενίσχυσαν τις ανησυχίες για τη χρηματοδότηση.

Η διάρκεια των διαθεσίμων εξαρτάται από δαπάνες, χρονοδιάγραμμα και νέα χρηματοδότηση. Η οικονομία ανά σκάφος δεν ταυτίζεται με θετικές ταμειακές ροές ολόκληρης της εταιρείας το 2026.

Πηγή: Virgin Galactic

(Η Virgin Orbit ήταν διαφορετική εταιρεία μικρών δορυφορικών εκτοξεύσεων και υπέβαλε αίτηση πτώχευσης τον Απρίλιο 2023. Η Rocket Lab αγόρασε εγκαταστάσεις και εξοπλισμό της στο Long Beach.)

Η πτώχευση της Virgin Orbit δεν ήταν πτώχευση της Virgin Galactic. Στη μετοχή της δεύτερης επέδρασαν πολλοί παράγοντες, όπως το κόστος ανάπτυξης, η ρευστότητα και το χρονοδιάγραμμα.

Χρειάζεται προσεκτική αξιολόγηση των κινδύνων ανάπτυξης, λειτουργίας και χρηματοδότησης.

Η λίστα αναμονής και η ικανοποίηση πελατών δεν αποδεικνύουν ότι δεν θα χρειαστούν νέα κεφάλαια. Καθοριστικά είναι το κόστος, η πραγματική συχνότητα πτήσεων και η διαθέσιμη ρευστότητα.

Τον Ιούλιο 2024, η εταιρεία ανακοίνωσε την ολοκλήρωση του εργοστασίου και στόχο έναρξης τελικής συναρμολόγησης το πρώτο τρίμηνο του 2025. Το χρονοδιάγραμμα ήταν πρόβλεψη.

Ο στόχος εμπορικής λειτουργίας που ανακοινώθηκε το 2024 ήταν το 2026, όχι εγγυημένη επιτυχία μέχρι το τέλος του 2025. Ανάπτυξη, δοκιμές και παραγωγή μπορεί να καθυστερήσουν.

Μια χαμηλότερη τιμή μετοχής δεν αρκεί για να αποδείξει υποτίμηση. Πρέπει να εξετάζονται οι μελλοντικές επιδόσεις και οι ανάγκες κεφαλαίου.