Yapay Zekâ
Kokuyu Devrim Niteliğinde Değiştirmek: Otomatik AI Koku Tasarımının Yükselişi
Securities.io sitesini Google'daki tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyin
Tokyo Bilim Enstitüsündeki araştırmacılar, sözcüklerle tarif edilen bir kokuyu oluşturmak için uçucu yağ karışımı öneren OGDiffusion adlı bir model geliştirdi. Çalışma Mart 2025’te IEEE Access dergisinde yayımlandı. Bu bir koku tasarımı araştırmasıdır; piyasaya sürülmeye hazır, güvenliği onaylanmış bir parfüm üretim sistemi değildir.
Koku tasarımı neden zor?
Parfümcüler hedefledikleri etkiyi bulana kadar ham maddelerin oranlarını tekrar tekrar değiştirir. Uzmanlık ve zaman gerektiren bu işlem parfümlerin yanı sıra ev ürünleri için de önemlidir. Kokunun anıları çağrıştırması ilgi çekici bir arka plan olsa da bu araştırma hafızayı veya herhangi bir sağlık yararını test etmedi.
OGDiffusion nasıl çalışıyor?
Araştırma ekibi 166 uçucu yağın kütle spektrometrisi verilerini ve kokuyu betimleyen sözcükleri kullandı. Enstitünün ayrıntılı açıklamasına göre eğitim verileri 57 koku tanımlayıcısıyla ilişkilendirildi. Önceki makaledeki “yalnızca dokuz tanımlayıcı” ifadesi bu açıklamayla uyuşmuyor.
Kullanıcı istenen özellikleri girdiğinde üretici difüzyon modeli bunlarla ilişkili bir kütle spektrumu oluşturuyor. Ardından negatif olmayan en küçük kareler yöntemi, hedefe yaklaşacak uçucu yağların oranını hesaplıyor. Sistem kimyasal bir profil ve reçete önerisi çıkarıyor; kokuyu insan gibi algılamıyor.
İnsanlarla yapılan testler
İlk duyusal değerlendirmede 14 kişi altı koku çiftini karşılaştırıp hedef tanımlayıcılara uygun olanı seçti. İkinci değerlendirmede 23 kişi, yeni bir koku özelliği eklenen örneği başlangıçtaki kokuyla karşılaştırdı. Üniversitenin bildirdiğine göre seçimler büyük ölçüde hedeflenen özelliklerle örtüştü. Bu sınırlı katılımcı sayısı, her tüketicinin kokuyu aynı şekilde değerlendireceğini veya beğeneceğini göstermez.
Olası kullanım alanları ve güvenlik
Yöntem parfüm, ev kokusu ve koku içeren dijital içerikler için ilk örneklerin tasarımında yararlı olabilir. Gıda sektöründeki uygulamalar da araştırılabilir. Çalışma, endüstriyel ölçekte üretimi, maliyet tasarrufunu, sahte ürün tespitini veya bir tıbbi faydayı doğrulamadı. Enstitü şu anda sıvı koku örnekleri hazırladığını, gerçek zamanlı koku üretimini ise gelecek hedefi olarak açıkladı.
Uçucu yağların doğal olması, ciltte veya çevrede koşulsuz güvenli oldukları anlamına gelmez. Alerji riski, kullanım derişimi, ürün kalitesi ve ilgili kurallar ayrıca değerlendirilmelidir.
IFF ve koku endüstrisi
International Flavors & Fragrances (IFF) (IFF ) koku ve gıda bileşenleri üretir. Şirket tarihine göre 1889’da kurulan Polak & Schwarz, 1958’de van Ameringen-Haebler ile birleşti. IFF’nin OGDiffusion araştırmasına katıldığı veya ondan doğrudan gelir elde ettiği gösterilmedi. Eski bir hissedarlık oranı da güncel yatırım verisi olarak sunulmamalıdır.
IFF Fiyat Grafiği
IFF haberleri
Sonuç
OGDiffusion, uçucu yağların ölçülen kimyasal profilleriyle sözel koku isteklerini birleştirerek karışım önerileri üretebildi. Küçük duyusal testler yöntemi sınırlı koşullarda destekliyor. Ticari kullanımdan önce daha kapsamlı değerlendirme, tekrarlanabilirlik ve güvenlik incelemeleri gerekiyor.
Kaynaklar
M. Aleixandre, D. Prasetyawan ve T. Nakamoto, “Generative Diffusion Network for Creating Scents”, IEEE Access, 2025; Tokyo Bilim Enstitüsü, 24 Nisan 2025.
