Piyasa değeri üç katına çıkan Filecoin: Şubat 2023 değerlendirmesi

21 Şubat 2023 tarihli bu piyasa değerlendirmesinde FIL’in piyasa değeri yaklaşık 3,04 milyar dolardı ve kripto paralar arasında 27. sıradaydı. Piyasa değeri daha önce yıl başındaki yaklaşık 1,5 milyar dolardan 20 Şubat’ta 4,5 milyar dolara yükselmişti. Bu rakamlar farklı zamanlara aittir.

Yazının yayımlandığı sırada FIL 7 doların altında işlem görüyordu. CoinGecko verilerine göre fiyat bir haftada %62, yıl başından itibaren %152 yükselmişti. Buna rağmen 2021’deki yaklaşık 240 dolarlık zirvesinin hâlâ yaklaşık %97 altındaydı.

FIL, dijital bilgilerin saklanmasına ve alınmasına yönelik merkeziyetsiz Filecoin ağının yerel kripto parasıdır. Hizmet ödemelerinde ve verilerin zaman içinde güvenilir biçimde saklanmasını teşvik eden ekonomik mekanizmalarda kullanılır. Depolama sağlayıcıları yer sunarak ve ağın ödül sistemine katılarak FIL kazanabilir.

Filecoin’i Stanford’da bilgisayar bilimi eğitimi alan Juan Benet ve Protocol Labs ekibi geliştirdi. Benet, Protocol Labs’ı Mayıs 2014’te kurmuştu.

Daha sonra Filecoin ekosisteminin gelişimini desteklemek ve ağ yönetişimini kolaylaştırmak amacıyla bağımsız Filecoin Foundation kuruldu. Vakıf, merkeziyetsiz ağı tek başına yöneten bir kuruluş değildir.

Filecoin (FIL) nasıl çalışır?

Filecoin ana ağı 15 Ekim 2020’de kullanıma açıldı. Amazon AWS’nin bütün hizmetlerinin eşdeğeri değil, merkeziyetsiz bir depolama pazarıdır. Filecoin ile InterPlanetary File System (IPFS) birbirini tamamlayan protokollerdir: IPFS içerik adresleme ve paylaşımı sağlarken Filecoin depolama anlaşmaları ve ekonomik teşvikler ekler. Depolama düzenli olarak doğrulanır; anlaşma fiyatları arz ve talebe göre belirlenir.

Depolama anlaşması bir hizmet seviyesi anlaşmasına (SLA) benzer: kullanıcı, verilerinin belirli bir süre saklanması için sağlayıcıya ödeme yapar. Filecoin’in kriptoekonomik modeli zk-SNARKs dâhil kriptografik depolama kanıtlarından yararlanır. FIL ödülleri katılımı teşvik ederken depolama aksaklıkları ekonomik yaptırımlara ve teminat kaybına yol açabilir.

Kullanıcılar saklanan verileri almak için bir veri getirme sağlayıcısına ödeme yapabilir. Depolama anlaşmaları zincire kaydedilirken veri getirme ödemeleri ödeme kanalları aracılığıyla zincir dışında sonuçlandırılabilir. Burada kayıp verilerin kurtarılması değil, saklanan dosyaların alınması söz konusudur.

Filecoin’in token satışı 7 Eylül 2017’de sona erdi. Projenin nihai açıklamasına göre, danışmanlara yapılan satış dâhil, yatırımlar alındıkları anda değerlenerek 205,8 milyon dolar toplandı. Toplanan kripto varlıkların değeri satış sırasında değiştiğinden haberlerde farklı tutarlar yer aldı. Bu, Ethereum’un 2014’teki tanınmış ön satışından sonraki büyük token satışlarından biriydi.

Filecoin’e yatırım hakkında her şeyi öğrenmek için buraya tıklayın.

Piyasa anlatıları

2023 başında kripto piyasası, 2022’de milyarlarca dolarlık piyasa değerinin silindiği FTX ve Terra çöküşlerinin ardından toparlanıyordu.

Toparlanma, yatırımcılarda ivmenin güçleneceği umudunu yarattı. Bazı alt sektörler hızla değer kazanmıştı; yazıdan önceki hafta, gevşek biçimde yapay zekâ tokenları olarak gruplandırılan varlıklarda da önemli hareketler görülmüştü.

Depolama tokenları da ilgi görmeye başlamıştı. Ancak yazıda Statista üzerinden aktarılan 217 milyar dolarlık rakam, Eylül 2022’de biten on iki aylık dönemdeki bulut altyapı hizmetlerini kapsıyordu. Synergy Research Group’un tahmininde IaaS, PaaS ve özel bulut hizmetleri vardı; rakam yalnızca bulut depolama gelirini göstermiyordu.

Filecoin, merkeziyetsiz veri depolama alanında AWS ve Microsoft (MSFT ) Azure ile Google Cloud’un bazı hizmetlerine rakiptir. Bu karşılaştırma, şirketlerin bütün hizmet yelpazesini değil depolamayı kapsar.

Şubat 2023’ün öne çıkan piyasa temalarından biri Çin anlatısıydı. FIL’in yanı sıra KLAY, NEO, Conflux (CFX), VeChain (VET) ve Qtum (QTUM) da değer kazanmıştı.

Mechanism Capital ortağı Andrew Kang, “Filecoin Çin’de çok büyük” diyordu. Yazı, bu tür temaların kısa ömürlü olabileceğini ve Çin bağlantılı tokenlara ilginin belki yaklaşık bir hafta sürebileceğini değerlendiriyordu.

Çin Anlatısı Şekilleniyor

Kripto yatırımcıları, düşüş piyasalarında bile farklı anlatılar etrafında toplanabiliyordu. Şubat 2023’te Çin teması, ChatGPT çevresindeki yapay zekâ ilgisinin ve Meta’nın sonuçlarıyla yatırımlarının gündeme taşıdığı metaverse temasının ardından geldi.

Yükseliş, Hong Kong’un 1 Haziran 2023’te yürürlüğe girmesi planlanan sanal varlık işlem platformu lisans düzenine ilişkin beklentilerle aynı döneme denk geldi. SFC, 20 Şubat’ta kuralları ve lisanslı platformların belirli yatırımcı koruma koşulları altında bireysel müşterilere hizmet verip veremeyeceğini istişareye açtı. Bu, bütün kripto işlemlerini herkes için tamamen yasal kılan bir karar değildi.

Yayımdan önceki haftalarda analistler ve kripto yorumcuları konuyu Twitter’da tartışıyor, Çin bağlantılı token izleme listelerini paylaşıyordu. Yazı bu ilgiyi güçlü fiyat hareketleriyle ilişkilendiriyordu.

Hong Kong’un planlarına ek olarak piyasa yorumcuları, Çin merkez bankası PBoC’nin likidite enjeksiyonlarını kripto piyasasındaki toparlanmayla birlikte ele alıyordu.

Crypto Twitter’daki bazı yorumcular, Şubat 2023’teki yükselişi Çin’de parasal gevşeme beklentilerine bağlıyor ve Çin bağlantılı tokenlar için kısa vadede iyimser görünüyordu. Bu bir piyasa yorumuydu; kanıtlanmış nedensellik ya da kesin bir fiyat öngörüsü değildi.

Filecoin, FVM’nin sonraki aşamasına hazırlanıyordu

Yazı, Çin temasının yanında Filecoin Virtual Machine (FVM) üzerinde kullanıcı tanımlı akıllı sözleşmeler çalıştırma olanağını öne çıkarıyordu. FVM’nin temeli Temmuz 2022’de devreye alınmıştı; kullanıcı programlanabilirliği ve EVM uyumlu çalışma ortamı, Şubat 2023’teki yayımlanma tarihinde henüz bekleniyordu.

FVM, Filecoin ağında aktör olarak da adlandırılan akıllı sözleşmelerin çalışma ortamıdır. Saklanan veriler çevresinde yeni hizmetler geliştirmeyi mümkün kılması amaçlanıyordu.

FVM belgeleri; ayrıntılı dosya erişim denetimi, otomatik depolama anlaşmaları, depolama sağlayıcılarına daha düşük teminat oranlı krediler, merkeziyetsiz hesaplama hizmetleri ve veri odaklı DAO’lar gibi olası kullanım alanları tanımlıyordu. Daha düşük teminat oranı, mutlaka tamamen teminatsız kredi anlamına gelmez.

Messari’nin 2022 dördüncü çeyrek özetinde aktif anlaşmaların önceki çeyreğe göre %117, önceki yıla göre %1.798 arttığı belirtiliyordu. Kapasite zirveden %5 gerilerken kullanımın yıllık büyümesi kapasiteninkinden 18 kat hızlıydı. Bu, saklanan verilerin mevcut kapasiteyi aştığı anlamına gelmez.

Messari’ye göre protokolün ücret gelirleri 2022’nin dördüncü çeyreğinde FIL cinsinden %31, dolar cinsinden %49 azaldı; taban ücretler %60 düştü. Raporun ayrıntılı bölümünde ayrıca aktif anlaşmalardaki veri hacminin önceki çeyreğe göre %10 arttığı yazıyordu. Bu ölçü, özet bölümündeki anlaşma istatistiklerinden ayrılmalıdır. Blok ödülleri FIL cinsinden yaklaşık %1, dolar cinsinden %29 azaldı. Token ihracı, üstel azalma ile depolama kapasitesine bağlı bir modeli birleştiriyordu.

Rapora göre Filecoin, IPFS ve Protocol Labs Network çevresindeki ekosistemde geliştirilen proje sayısı, önceki çeyrekteki yaklaşık 500’den 2022’nin dördüncü çeyreğinde 600’ün üzerine çıktı. Burada üç ayrı depolama ağı değil, projeler ve kuruluşlardan oluşan bir ekosistem söz konusuydu.

Messari, talebin sürmesinin Filecoin’i hem Web3 hem de geleneksel uygulamalar için önemli bir merkeziyetsiz depolama ve bulut hizmeti sağlayıcısı hâline getirebileceğini değerlendiriyordu. Ağın güvenilirliğini göstermeye ve yoğun veri kullanan hizmetler geliştirmeye devam etmesi gerekiyordu.

Ekosistem, 2022’deki depolama ağı güncellemelerinin ardından saklanan veriler üzerinde hesaplama yapmaya yönelik ilk çalışır ürün sürümünü, yani MVP’yi geliştirmeyi de sürdürüyordu.

2023’te FVM’nin sonraki aşaması, kullanıcı tanımlı sözleşmeler için EVM uyumlu bir çalışma ortamıydı. L2 çözümleri, hiyerarşik mutabakat ve Sealing as a Service daha geniş geliştirme planının parçalarıydı; bunların hepsi ilk lansmanda sunulan özellikler değildi.

Filecoin, geliştirici teşvik programları ve test ağlarıyla veri altyapısı alanında yeni ortaklıklar kurmayı ve mevcut ortaklıkları güçlendirmeyi amaçlıyordu. Geliştirme çalışmaları zayıf kripto piyasası koşullarında sürüyordu.

İşten çıkarmalar ve yavaşlayan fiyat artışı

Protocol Labs CEO’su Juan Benet, 3 Şubat 2023’te 89 pozisyonun, yani çalışanların yaklaşık %21’inin azaltılacağını açıkladı. Özellikle kripto sektöründeki zorlu ekonomik koşulları ve maliyet düşürme ihtiyacını gerekçe gösterdi.

Benet; yüksek enflasyon, artan faizler, azalan yatırımlar ve zorlaşan piyasaların dünya genelindeki şirketleri etkilediğini yazdı. Ona göre bu koşullar kripto kışını ağırlaştırıyor ve beklenenden uzun sürmesine yol açabiliyordu.

Kesintiler PLGO bünyesindeki PL Corp, PL Member Services, Network Goods, PL Outercore ve PL Starfleet ekiplerini kapsıyordu. Açıklama, etkilenenlerin kaçının doğrudan Filecoin üzerinde çalıştığını belirtmiyordu.

CoinGecko’nun o dönemdeki araştırması, Ocak 2023’te kripto şirketlerinde 2.806 kişinin işten çıkarıldığını gösteriyordu. Bu, incelenen dönemin ikinci en yüksek aylık sayısıydı ve 2022’nin tamamındaki yaklaşık 7.000 işten çıkarmanın %41’ine karşılık geliyordu. Zayıf piyasa koşulları, 2023 sayısının önceki yılı aşabileceği endişesini doğuruyordu.

Yayımlanma tarihinde FIL fiyatı, önceki yükselişin ardından bir günde %8,2 düşmüştü. Yazı, bazı göstergeleri zayıflayan ivme ve izleyen günlerde olası düşüş işareti olarak yorumluyordu.

O dönemin teknik analizinde MACD’de düşüş yönlü kesişim görülürken Chaikin Money Flow (CMF), Relative Strength Index (RSI) ve Money Flow Index (MFI) nötre yakın seyrediyordu. Bollinger Bantları volatilitenin azaldığını düşündürüyordu; sıfır olduğunu değil. Dar bantlar, daha sonra herhangi bir yönde güçlü kırılma yaşanmasını dışlamaz.

Yazı ayrıca Santiment’in Binance’te FIL fonlama oranlarının gerilediğini gösteren verilerine atıf yapıyordu. Bu oranlar uzun ve kısa pozisyonların dengesini yansıtır; toplam vadeli işlem talebini doğrudan ölçmez. Artan işlem hacmiyle birlikte fiyat düşüşü satış baskısı olarak yorumlanıyordu; kendini besleyen bir düşüş sarmalı kesin sonuç değildi.

Aynı dönemde yazı, DeFiLlama verilerine göre Filecoin’in kilitli toplam değerinin (TVL) 3 milyon doları aştığını belirtiyordu. TVL artışı ağa ilgiyi destekleyebilirdi, ancak tek başına FIL fiyatının yükseleceği anlamına gelmezdi. Değerlendirme Şubat 2023 piyasa koşullarına aitti.