Ethereum ve Dogecoin: akıllı sözleşmeler ile ödemelerin farkları

Dogecoin (DOGE) ve Ethereum (ETH) farklı görevler üstlenir. Dogecoin ödemelere ve topluluğuna odaklanırken Ethereum uygulamalar için programlanabilir altyapı sunar. İkisi de kripto sektörünü etkilemiştir. Bu karşılaştırma, Temmuz 2022 tarihli makaledeki teknoloji ve planları daha sonraki değişikliklerden ayırır.

Dogecoin nedir?

Dogecoin 6 Aralık 2013’te kullanıma sunuldu ve geniş kitlelerce tanınan ilk meme coinlerden biri oldu. Bu proje, Billy Markus ve Jackson Palmer’ın kripto dünyasının aşırı ciddiyetine yönelik esprisi olarak başladı. Doge memesindeki Shiba Inu köpeği, daha geniş bir topluluğu bir araya getirmeye yardımcı oldu.

Yazılım, başka kripto paralar üzerinden Bitcoin’in kod ailesinden türemiştir. İlk sürümün birkaç saatte hazırlandığı anlatısı, ilk çalışmanın hızını açıklar; tüm teknik geçmişi anlatmaz. Geliştirme yalnızca koddaki bütün Bitcoin adlarını değiştirmekten ibaret değildi.

Teknik değişiklikler

Dogecoin, Bitcoin’in birebir kopyası değildir. Farklar arasında ihraç parametreleri, blok aralıkları ve madencilikte kullanılan Scrypt algoritması yer alır. Bu tercihler ağın işleyişini etkiler, ancak otomatik olarak daha yüksek merkeziyetsizlik garantisi vermez. Ünlü kişilerin ilgisi de yıllar içinde projenin tanınırlığına katkı sağlamıştır.

Ethereum nedir?

Ethereum’un geliştirme ve finansman çalışmaları 2014’te yürütüldü, ancak Frontier ana ağı 30 Temmuz 2015’te açıldı. Ağ, programlanabilir akıllı sözleşmelerin ve merkeziyetsiz uygulamaların yaygınlaşmasına yardımcı oldu. Kurucu ortaklar arasında Vitalik Buterin, Gavin Wood, Charles Hoskinson, Anthony Di Iorio ve Joseph Lubin bulunur; liste bunlarla sınırlı değildir.

İkinci nesil blokzinciri

Ethereum, yalnızca elektronik paraya odaklanmak yerine uygulamalar için programlanabilir altyapı sunduğundan sıklıkla ikinci nesil blokzinciri olarak anılır. Bu modelin yayılmasına katkı sağlamıştır, ancak her blokzincirinin aynı sözleşmeleri desteklemesi gerekmez. Ethereum, uygulamalarda ve merkeziyetsiz finansta (DeFi) önemli bir konum edinmiştir; en büyük veya en yenilikçi olduğu iddiası tarih ve ölçüt gerektirir. ERC-20, Kasım 2015’te önerildi ve tokenlerin farklı uygulamalarda kullanımını kolaylaştırarak 2017’deki ICO dalgasına katkıda bulundu. Tarihte token oluşturmanın ilk yolu değildi.

ICO dalgası

Ortak standart, cüzdanların, uygulamaların ve işlem platformlarının kullanabileceği tokenleri oluşturmayı kolaylaştırdı. Bu da ilk token satışlarının (ICO) yayılmasını destekledi. İlk makale 300.000’den fazla ERC-20 tokeninden söz ediyordu: bu, sayım tarihi belirtilmeyen token türü veya sözleşme sayısıdır; 300.000 ayrı para birimi adedi ya da doğrulanmış güncel bir istatistik değildir. Ethereum geniş bir ekosistemi korudu. Likidite ve geliştiricilerin deneyimi platform seçimini destekleyebilir; kapasite ve maliyetler ise yük ile kullanılan çözüme bağlıdır. Güvenlik veya düşük maliyet garanti değildir ve daha yeni ağlar her bakımdan otomatik olarak üstün değildir.

Dogecoin hangi ihtiyaçları karşılamayı amaçlar?

Dogecoin sektöre daha eğlenceli bir yaklaşım getirdi. Yeni kullanıcıları yalnızca güvenlik ve verimlilik hakkındaki teknik bilgilerle karşılamak yerine Shiba Inu memesini kullanarak topluluk, bahşiş ve ortak girişimler üzerinden insanları bir araya getirdi. Bloklar ortalama yaklaşık bir dakikada oluşur; Bitcoin’de bu süre yaklaşık on dakikadır. Bu, her ödemenin aynı sürede onaylanacağını garanti etmez. Dogecoin, iş ispatında hash algoritması olarak Scrypt kullanır; genel bir «betik tabanlı seçenek» değildir. Bitcoin’in SHA-256 ASIC’leri doğrudan kullanılamasa da daha sonra Scrypt ASIC’leri geliştirildi. Litecoin ile birleşik madencilik, hesaplama işinin paylaşılmasını sağlar; kalıcı merkeziyetsizlik garantisi vermez.

Ethereum hangi ihtiyaçları karşılamayı amaçlar?

Ethereum, geliştiricilere akıllı sözleşmeler ve uygulamalar için ortak bir ortam sunarak blokzincirinin kullanım alanlarını genişletir. Araçları ve ekosistemi birçok geliştiriciyi çekmiştir. Makaledeki saniyede yaklaşık 15 işlem tahmini, kaba bir tarihsel referanstır; sabit sınır veya bütün ikinci katman çözümlerini içeren bir ölçü değildir. Temmuz 2022’de iş ispatından (PoW) hisse ispatına (PoS) geçiş hâlâ hazırlık aşamasındaydı. Geçiş, 15 Eylül 2022’de The Merge ile tamamlandı.

Dogecoin nasıl çalışır?

Dogecoin birinci katman blokzinciridir. Düğümler kuralları ve işlemleri kontrol eder; madenciler iş ispatıyla blok üretir. Ağ, bir bankanın önceden iznini almadan uluslararası değer aktarımına imkân verir; ağ ücretleri ve onay süreleri vardır. DOGE ağın yerel parasıdır. Makale Elon Musk, Kiss şarkıcısı Gene Simmons ve rapçi Snoop Dogg’un kamuya açık desteğini anıyordu. Ünlülerin ilgisi teknik kalite onayı veya kâr garantisi değildir.

Ethereum nasıl çalışır?

Temmuz 2022’de Ethereum PoW kullanıyor ve madenciler blok üretimine katılıyordu. The Merge sonrasında ETH’yi teminat olarak bağlayan doğrulayıcılar PoS konsensüsüne katılır. Düğümler işlemleri kontrol eder ve sözleşmeleri yürütür. Geliştiriciler ortak standartlardan yararlanır: ERC-20 birbirinin yerine geçebilen tokenler içindir; başka standartlar NFT’leri ve ek işlevleri kapsar. Sabit paralar ve menkul kıymetleri temsil eden tokenler teknik standartları kullanabilir, ancak standartlara uymak hukuki yükümlülüklerin yerine getirildiğini garanti etmez.

Ether ile Ethereum arasındaki fark

Ethereum ağın adıdır; Ether (ETH) ise yürütme maliyetlerini, yani gas ücretlerini de ödeyen yerel kripto varlığıdır. Günlük dilde bu adlar bazen karıştırılır. Yoğun zamanlardaki yüksek ücretler kullanıcıları ve geliştiricileri daha ucuz seçeneklere yöneltmiştir. O dönemde Ethereum 2.0 olarak adlandırılan güncelleme programının birden fazla amacı vardı. The Merge esas olarak enerji tüketimini düşürdü; tek başına kapasiteyi belirgin ölçüde artırmadı veya ücretleri azaltmadı. Ölçeklenme, sonraki gelişmelere ve ikinci katman çözümlerine de bağlıdır. ETH’nin yeni bir parayla değiştirilmesi gerekmedi.

Ethereum (ETH) ve Dogecoin (DOGE) nasıl alınır?

Aşağıdaki platformlar, müşterinin ikameti ve hizmet koşulları izin verdiği yerlerde ETH ve DOGE işlemleri sunar.

Uphold – Geniş kripto varlık seçeneği sunan ABD sakinlerine açık işlem platformlarından biridir. Almanya ve Hollanda sakinleri yeni hesap açamaz; mevcut müşterilerin erişimine de sınırlamalar uygulanabilir.

Uphold risk uyarısı: Koşullar geçerlidir. Kripto varlıkların fiyatları çok oynaktır. Sermayeniz risk altındadır. Yatırdığınız paranın tamamını kaybetmeye hazır değilseniz yatırım yapmayın. Bu yüksek riskli bir yatırımdır; bir sorun çıkarsa korunmayı beklememelisiniz.

Kraken – 2011’de kuruldu. İlk tanıtımda 9 milyondan fazla kullanıcı ve 207 milyar doların üzerinde çeyreklik işlem hacmi belirtiliyordu. Bunlar tarihsel platform verileridir, doğrulanmış güncel rakamlar değildir.

Kraken’in Avustralya, Kanada ve Avrupa pazarları dâhil 190’dan fazla ülkeden erişim sağladığı belirtiliyordu. Hizmetler ve erişim ülkeye göre değişir. Platform, ABD sakinleri için de bir seçenektir (New York ve Maine hariç).

Ethereum ve Dogecoin: farklı kullanımlar ve riskler

Dogecoin değer aktarımına ve topluluğuna, Ethereum ise programlanabilir altyapıya odaklanır. Projelerin uzun süredir var olması gelecekte kâr garantisi vermez. Kullanım, rekabet, piyasa koşulları ve zarar riski bu varlıkları değerlendirenler için önemini korur.

Daha fazla bilgi için Dogecoin’e yatırım ve Ethereum’a yatırım rehberlerimizi okuyabilirsiniz.