Πέντε μετοχές του πυρηνικού κλάδου: επισκόπηση του 2023 και μεταγενέστερες διευκρινίσεις

Πυρηνική ενέργεια: δυνατότητες και ανησυχίες

Η πυρηνική ενέργεια προκαλεί έντονες αντιδράσεις. Ορισμένοι τη θεωρούν σημαντικό εργαλείο για τη μείωση των εκπομπών, ενώ άλλοι εστιάζουν στα ατυχήματα, στα απόβλητα και στο κόστος. Η επισκόπηση αυτή δημοσιεύθηκε το 2023· τα εταιρικά στοιχεία αφορούν κυρίως εκείνη την περίοδο, με σαφείς διευκρινίσεις για μεταγενέστερες εξελίξεις.

Οι ατομικοί βομβαρδισμοί της Χιροσίμα και του Ναγκασάκι, η ανάπτυξη της υδρογονοβόμβας και ο Ψυχρός Πόλεμος ανέδειξαν την καταστροφική ισχύ της πυρηνικής τεχνολογίας. Η στρατιωτική χρήση, ωστόσο, διαφέρει από την ελεγχόμενη παραγωγή ηλεκτρισμού σε αντιδραστήρες.

Η πρωτοβουλία «Atoms for Peace» προώθησε τις ειρηνικές εφαρμογές, και ακολούθησε η κατασκευή πυρηνικών σταθμών σε πολλές χώρες. Η προσδοκία ότι η πυρηνική ενέργεια θα αντικαθιστούσε γρήγορα όλα τα ορυκτά καύσιμα δεν επαληθεύτηκε.

Σοβαρά ατυχήματα, όπως στο Three Mile Island το 1979, στο Τσερνόμπιλ το 1986 και στη Φουκουσίμα το 2011, επηρέασαν την εμπιστοσύνη του κοινού. Το Τσερνόμπιλ δεν ήταν το πρώτο πυρηνικό ατύχημα. Κάθε συμβάν είχε διαφορετικούς τεχνικούς, οργανωτικούς και εξωτερικούς παράγοντες.

Μια νέα αξιολόγηση της πυρηνικής ενέργειας

Όλες οι μέθοδοι παραγωγής ενέργειας έχουν κινδύνους. Ο άνθρακας, το πετρέλαιο και η καύση βιομάζας προκαλούν σημαντικές επιπτώσεις από ατμοσφαιρική ρύπανση και ατυχήματα. Η σύγκριση αυτή ισχύει ακόμη και πριν συνυπολογιστούν οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Σε μετρήσεις θανάτων ανά παραγόμενη μονάδα ενέργειας, η πυρηνική ενέργεια συγκαταλέγεται στις πηγές με χαμηλή επιβάρυνση. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν κίνδυνοι ατυχημάτων, αποβλήτων ή κακής διαχείρισης.

Πηγή: Πυρηνική ενέργεια — Our World in Data

Η πυρηνική ενέργεια έχει ορισμένα βασικά πλεονεκτήματα:

• Έχει χαμηλές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου σε όλο τον κύκλο ζωής, όχι μηδενικές. Εκπομπές προκύπτουν από κατασκευή, εξόρυξη, επεξεργασία καυσίμου και άλλες δραστηριότητες.
• Δεν εξαρτάται άμεσα από ηλιοφάνεια ή άνεμο. Ωστόσο, καύσωνες, ξηρασία και περιορισμοί ψύξης μπορούν να μειώσουν την παραγωγή.
• Μπορεί να παρέχει σταθερή ηλεκτροπαραγωγή, με προγραμματισμένες διακοπές για ανεφοδιασμό και συντήρηση.
  • Μπορεί επομένως να αντικαταστήσει μέρος της παραγωγής από άνθρακα ή αέριο. Δεν είναι αυτομάτως η οικονομικότερη λύση για κάθε χειμερινή ή βραχυχρόνια αιχμή ζήτησης.
• Το κόστος καυσίμου αποτελεί σχετικά μικρότερο μέρος του συνολικού κόστους από ό,τι στους σταθμούς ορυκτών καυσίμων.
  • Αυτό περιορίζει την άμεση έκθεση στις διακυμάνσεις πετρελαίου και αερίου. Η κατασκευή, η χρηματοδότηση και οι καθυστερήσεις παραμένουν σημαντικοί παράγοντες κόστους.
  • Η διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας μπορεί να ενισχύσει την ασφάλεια εφοδιασμού. Παραμένουν όμως εξαρτήσεις από προμηθευτές ουρανίου, εμπλουτισμού και εξοπλισμού.

Νεότερα σχέδια αντιδραστήρων ενσωματώνουν παθητικά συστήματα ασφαλείας και άλλες βελτιώσεις. Δεν εξαλείφουν όλα συλλήβδην κάθε πιθανότητα τήξης ή ατυχήματος· η αξιολόγηση αφορά το συγκεκριμένο σχέδιο και τις συνθήκες λειτουργίας.

Η αύξηση της ενεργειακής ζήτησης και η απανθρακοποίηση έχουν οδηγήσει αρκετές χώρες σε επανεξέταση της πυρηνικής ενέργειας. Οι εταιρείες του κλάδου μπορεί να ωφεληθούν, αλλά η ανάπτυξη και η απόδοση των μετοχών δεν είναι εγγυημένες.

Το αρχικό άρθρο ανέφερε περίπου 440 υφιστάμενους αντιδραστήρες και 60 υπό κατασκευή, καθώς και περίπου 400 σε διάφορα στάδια παραγγελίας, σχεδιασμού ή εξέτασης, εκ των οποίων 150 στην Κίνα. Πρόκειται για ιστορικές εκτιμήσεις διαφορετικών κατηγοριών, όχι για 400 οριστικά δεσμευμένες κατασκευές.

Το ποσοστό πυρηνικής ηλεκτροπαραγωγής διαφέρει ανά χώρα και έτος. Για το 2022, τα στοιχεία του ΔΟΑΕ ανέφεραν 62,6% στη Γαλλία και 5,0% στην Κίνα· το περίπου 69% της αρχικής διατύπωσης αφορούσε διαφορετική περίοδο. Στις ΗΠΑ η συμμετοχή ήταν της τάξης του ενός πέμπτου. Ο εξηλεκτρισμός μεταφορών και θέρμανσης μπορεί να αυξήσει τη ζήτηση ηλεκτρισμού.

Πηγή: Πυρηνικοί σταθμοί — Υπηρεσία Ενεργειακών Πληροφοριών των ΗΠΑ (EIA)

Πέντε εταιρείες της πυρηνικής αλυσίδας αξίας

1. NuScale Power Corporation

SMR Διάγραμμα τιμής

Η NuScale αναπτύσσει έναν τύπο πυρηνικού αντιδραστήρα που ονομάζεται μικρός αρθρωτός αντιδραστήρας (SMR). Η αμερικανική εταιρεία επιδιώκει μικρότερες μονάδες με τυποποιημένα εξαρτήματα και εργοστασιακή κατασκευή, αντί για αποκλειστικά μεγάλα έργα ειδικής σχεδίασης.

Η μαζικότερη παραγωγή ενδέχεται να περιορίσει ορισμένα κόστη, αλλά αυτό δεν αποτελεί ήδη αποδεδειγμένο αποτέλεσμα για κάθε έργο. Το μικρότερο μέγεθος και η παθητική ψύξη βελτιώνουν την ασφάλεια· δεν δικαιολογούν απόλυτη υπόσχεση μηδενικού κινδύνου.

Η αρχική πιστοποίηση σχεδίου της NRC το 2023 αφορούσε μονάδες 50 MWe, έως δώδεκα μονάδες και συνολικά 600 MWe. Το νεότερο σχέδιο US460 προβλέπει έξι μονάδες των 77 MWe, περίπου 462 MWe συνολικά, και έλαβε έγκριση τυποποιημένου σχεδίου τον Μάιο 2025. Η έγκριση σχεδίου δεν ισοδυναμεί με άδεια κατασκευής και λειτουργίας συγκεκριμένου σταθμού.

Πηγή: Παρουσίαση της NuScale Power

Τέτοιες μονάδες μπορούν να εξεταστούν για χώρους παλαιών ανθρακικών σταθμών. Η επαναχρησιμοποίηση υποδομών εξαρτάται από την τοποθεσία, την καταλληλότητα του δικτύου και την αδειοδότηση.

Το 2023 η εταιρεία προωθούσε έργα στις ΗΠΑ και στη Ρουμανία. Το αμερικανικό Carbon Free Power Project με την UAMPS τερματίστηκε τον Νοέμβριο 2023 λόγω ανεπαρκούς συμμετοχής. Οι δεσμεύσεις χρηματοδότησης και οι μελέτες για τη Ρουμανία δεν σήμαιναν ότι είχε κατασκευαστεί σταθμός. Οι αναφορές του αρχικού άρθρου σε πάνω από 15 ενδιαφερόμενους και πάνω από 120 υποψήφιους πελάτες ήταν στοιχεία εμπορικής προοπτικής, όχι ισοδύναμα δεσμευτικών παραγγελιών. Εξετάζονταν επίσης βιομηχανικές εφαρμογές, όπως χαλυβουργίες , με στόχο σταθερή ηλεκτροδότηση και μείωση εκπομπών. Το τελικό κόστος και η υλοποίηση παραμένουν αντικείμενα αξιολόγησης.

Το σχέδιο της NuScale ήταν το πρώτο σχέδιο SMR που πιστοποιήθηκε από την αμερικανική NRC.

Αυτό αποτελούσε σημαντικό ρυθμιστικό ορόσημο, όχι απόδειξη ότι η NuScale ήταν αδιαμφισβήτητα η πιο προηγμένη εταιρεία παγκοσμίως. Η κρατική υποστήριξη βοηθά στην ανάπτυξη, χωρίς να εγγυάται εμπορική επιτυχία.

Η μετοχή εκθέτει τον επενδυτή στην εξέλιξη των SMR. Το αρχικό χρονοδιάγραμμα 2028–2030 ήταν εκτίμηση του 2023 και δεν πρέπει να διαβάζεται ως βέβαιη ημερομηνία παράδοσης, ιδίως μετά την ακύρωση του αμερικανικού έργου.

2. BWX Technologies, Inc.

BWXT Διάγραμμα τιμής

Μικρότεροι πυρηνικοί αντιδραστήρες χρησιμοποιούνται εδώ και δεκαετίες σε υποβρύχια και αεροπλανοφόρα. Επομένως, η σμίκρυνση δεν ξεκίνησε με τις νεότερες εταιρείες εμπορικών SMR.

Η BWXT κατασκευάζει πυρήνες, εξαρτήματα και καύσιμα για ναυτική πυρηνική πρόωση. Οι αναφορές σε περισσότερες από 400 παραδόσεις αφορούν αυτή την εξειδικευμένη παραγωγή, όχι 400 πλήρεις εμπορικούς σταθμούς. Η εταιρεία ανέφερε επίσης ιστορικά 315 παραχθείσες ατμογεννήτριες για τον πυρηνικό κλάδο.

Πηγή: BWXT

Η προμήθεια, η υποστήριξη και η συντήρηση ναυτικών συστημάτων δημιουργούν μακροχρόνια ζήτηση. Αναφορές του 2023 σε προγράμματα έως το 2053 περιέγραφαν σχεδιασμό στόλου και συντήρησης, όχι εξασφαλισμένα έσοδα για κάθε έτος μέχρι τότε.

Η BWXT έχει ειδικές δυνατότητες παραγωγής πυρηνικού καυσίμου. Το ουράνιο με εμπλουτισμό 20% ή περισσότερο είναι υψηλού εμπλουτισμού (HEU), όχι απλώς «υψηλής ποιότητας». Το HALEU έχει πάνω από 5% και κάτω από 20% U-235. Η BWXT έχει ανακοινώσει παραγωγή πρώτης ύλης HALEU μέσω αραίωσης υπάρχοντος HEU στο 19,75%, όχι εμπλουτισμό νέου ουρανίου. Δεν απαιτούν όλοι οι μικροαντιδραστήρες HEU. Η εταιρεία δραστηριοποιείται επίσης σε πυρηνική ιατρική και ραδιοϊσότοπα· τα 500 εκατ. δολάρια του αρχικού άρθρου ήταν εκτίμηση αγοράς, όχι δικά της εξασφαλισμένα ετήσια έσοδα.

Επιπλέον, η BWXT συνεργάζεται με τη GE Hitachi Nuclear Energy για το BWRX-300. Η σύμβαση του Μαρτίου 2023 αφορούσε μηχανική υποστήριξη του δοχείου πίεσης, όχι ιδιοκτησία ολόκληρου του σχεδίου. Η τεχνολογία εξεταζόταν στην Εσθονία και στον Καναδά. Η επιλογή τεχνολογίας, οι μελέτες και οι συμβάσεις επιμέρους εργασιών δεν είναι το ίδιο με λειτουργούντα σταθμό ή τελική παραγγελία κατασκευής.

Η μακρά παρουσία της BWXT στη ναυτική πυρηνική τεχνολογία και στα εξαρτήματα μπορεί να στηρίξει την ανάπτυξή της. Οι αμυντικές δαπάνες και τα νέα έργα επηρεάζουν τη ζήτηση, αλλά η μετοχή εξακολουθεί να έχει κινδύνους εκτέλεσης, αποτίμησης και εξάρτησης από μεγάλους πελάτες.

3. Cameco Corporation

CCJ Διάγραμμα τιμής

Η πυρηνική ηλεκτροπαραγωγή χρειάζεται ασφαλή εφοδιασμό καυσίμου. Η διαθεσιμότητα ουρανίου διαφέρει από την οικονομική δυνατότητα εξόρυξης πλούσιων κοιτασμάτων. Η Kazatomprom στο Καζακστάν και η Cameco στον Καναδά είναι σημαντικοί παραγωγοί, χωρίς να αποτελούν τους μοναδικούς προμηθευτές. Η θέση τους εξαρτάται και από κόστη, συμβάσεις και πραγματική παραγωγή.

Πηγή: Cameco

Η Cameco δεν περιορίζεται στην εξόρυξη. Το 2022 ανακοίνωσε συμφωνία για απόκτηση συμμετοχής 49% στη Westinghouse, μαζί με την Brookfield και τους εταίρους της, που απέκτησαν το 51%. Η συναλλαγή ολοκληρώθηκε στις 7 Νοεμβρίου 2023. Η Cameco δεν απέκτησε πλειοψηφικό έλεγχο.

Η συμμετοχή παρέχει έκθεση στις υπηρεσίες, στα καύσιμα και στον εξοπλισμό της Westinghouse. Δεν σημαίνει ότι κάθε νέος σταθμός υποχρεούται να αγοράζει από τη συγκεκριμένη εταιρεία. Παράδειγμα της αναπτυξιακής της δραστηριότητας ήταν το σχέδιο μικρού αντιδραστήρα AP300. Το 2023 υπογράφηκαν συμφωνίες διερεύνησης, μεταξύ άλλων στη Σλοβακίακαι στη Φινλανδία και τη Σουηδία. Ειδικά η συμφωνία με τη Fortum αφορούσε εξέταση προϋποθέσεων και σκοπιμότητας, όχι οριστική παραγγελία εγκατάστασης.

Η Cameco συνδυάζει επομένως έκθεση στην αγορά ουρανίου και στις δραστηριότητες της Westinghouse. Η συνεργασία με την Brookfield συνδέει επίσης τον όμιλο με επενδύσεις χαμηλών εκπομπών. Η αναφορά του αρχικού άρθρου σε αποτίμηση περίπου 19 δισ. δολαρίων της Brookfield Renewable Partners (BEP.UN.TO ) (BEPC ) (BEP )  (BEP) ήταν ιστορικό μέγεθος, όχι τρέχουσα χρηματιστηριακή αξία.

4. Centrus Energy Corp.

LEU Διάγραμμα τιμής

Η εξάρτηση από τη Ρωσία αφορά διαφορετικά στάδια του κύκλου καυσίμου: εξόρυξη, μετατροπή και εμπλουτισμό. Τα ποσοστά 14%, 27% και 39% του αρχικού γραφήματος δεν πρέπει να διαβάζονται ως σημερινά μερίδια με κοινή βάση και έτος. Η παραγωγή μεταλλεύματος διαφέρει από τη δυναμικότητα μετατροπής ή εμπλουτισμού.

Πηγή: IEA

Η εισβολή στην Ουκρανία ενίσχυσε την προσπάθεια διαφοροποίησης του εφοδιασμού. Η αρχική αναφορά σε 4,3 δισ. δολάρια ετησίως προς τη Ρωσίαδεν τεκμηριώνεται από τις παρατιθέμενες πηγές ως ετήσια αμερικανική πληρωμή και δεν χρησιμοποιείται εδώ ως επιβεβαιωμένο δεδομένο.

Η Centrus προμηθεύει πυρηνικό καύσιμο και αναπτύσσει αμερικανική τεχνολογία φυγοκεντρητών. Η γενική περιγραφή της ως της μεγαλύτερης αμερικανικής εταιρείας εμπλουτισμού δεν αποδίδει σωστά τη διαφορά μεταξύ εμπορίας καυσίμου και παραγωγικής δυναμικότητας.

Το 2023 ανέπτυσσε στο Piketon πιλοτική παραγωγή ουρανίου χαμηλού εμπλουτισμού με υψηλή περιεκτικότητα (HALEU). Το καύσιμο αυτό έχει πάνω από 5% και κάτω από 20% U-235 και χρειάζεται σε αρκετά προηγμένα σχέδια, όχι σε όλους τους SMR. Η υπόσχεση ότι 750 γραμμάρια αρκούν για ολόκληρη τη ζωή ενός ανθρώπου απαιτεί παραδοχές για κατανάλωση, απόδοση και αντιδραστήρα· δεν είναι καθολικό μέγεθος.

Πηγή: Centrus

Η Centrus και οι προκάτοχοί της συνδέονται με την ιστορία του αμερικανικού κύκλου καυσίμου και το πρόγραμμα Megatons to Megawatts. Το DOE ανακοίνωσε τον Νοέμβριο 2023 την πρώτη παραγωγή 20 κιλών HALEU από την εγκατάσταση με 16 φυγοκεντρητές. Αυτό ήταν ορόσημο επίδειξης, όχι πλήρης κάλυψη της αγοράς.

Τα ιστορικά ποσοστά 6,1% ετήσιας σύνθετης αύξησης από το 2017 και περίπου 80% εσόδων από καύσιμα στο αρχικό άρθρο αφορούσαν τότε διαθέσιμη παρουσίαση. Δεν είναι διαχρονικοί ρυθμοί. Η Centrus ανέφερε για το 2023 έσοδα 320,2 εκατ. δολαρίων έναντι 293,8 εκατ. το 2022 και μακροπρόθεσμο βιβλίο παραγγελιών περίπου 1 δισ. δολαρίων στο τέλος του 2023.

Η τεχνογνωσία HALEU μπορεί να δημιουργήσει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, όχι εγγυημένο μονοπώλιο. Το DOE επέλεξε το 2024 τέσσερις εταιρείες για δυνατότητα διεκδίκησης έργων εμπλουτισμού HALEU. Η αδειοδότηση και οι απαιτήσεις ασφάλειας είναι σημαντικά εμπόδια, αλλά δεν αποκλείουν αυτομάτως όλους τους ανταγωνιστές εκτός στρατιωτικού τομέα.

Η επενδυτική περίπτωση συνδέεται με τα προηγμένα καύσιμα και την ενίσχυση εγχώριου εφοδιασμού. Εξαρτάται από χρηματοδότηση, άδειες, πραγματικές παραγγελίες και έγκαιρη κλιμάκωση της παραγωγής.

5. Mirion Technologies, Inc.

MIR Διάγραμμα τιμής

Πέρα από αντιδραστήρες και καύσιμα, οι πυρηνικές εγκαταστάσεις χρειάζονται αισθητήρες, όργανα μέτρησης και εξαρτήματα υψηλής αξιοπιστίας.

Η Mirion δραστηριοποιείται στην ανίχνευση, μέτρηση και παρακολούθηση ακτινοβολίας. Οι εφαρμογές περιλαμβάνουν προστασία προσωπικού και περιβάλλοντος, έλεγχο διαρροών και ιατρικές διαδικασίες όπως ακτινοθεραπεία και διαγνωστική απεικόνιση.

Πηγή: Mirion

Παρέχει επίσης όργανα για έρευνα, αποξήλωση εγκαταστάσεων, απορρύπανση, άμυνα και συναφείς υπηρεσίες. Η Mirion ολοκλήρωσε τη συγχώνευση με εταιρεία SPAC στις 20 Οκτωβρίου 2021 και άρχισε να διαπραγματεύεται στο NYSE στις 21 Οκτωβρίου· δεν εισήχθη η ίδια το 2020.

Η αύξηση εσόδων κατά 11,6% αφορούσε το πρώτο τρίμηνο 2023 έναντι του αντίστοιχου τριμήνου 2022: 182,1 εκατ. έναντι 163,2 εκατ. δολαρίων. Οι τομείς Medical και Technologies αυξήθηκαν κατά 10,5% και 12,2% αντίστοιχα, όχι ακριβώς το ίδιο. Η οργανική αύξηση του ομίλου ήταν 7,9%.

Πηγή: Mirion

Η Mirion παρέχει μετρητικές και υποστηρικτικές λύσεις αντί να αναπτύσσει ολόκληρους αντιδραστήρες. Η θέση στην αλυσίδα αξίας διαφέρει, αλλά χρειάζεται η ίδια προσοχή σε οικονομικά στοιχεία, ανταγωνισμό και αποτίμηση.

Η έκφραση «pick and shovel» περιγράφει προμηθευτή εξοπλισμού και υποδομών του κλάδου, όχι μεταλλευτική εταιρεία. Η ζήτηση για αξιόπιστη παρακολούθηση ακτινοβολίας μπορεί να στηρίξει τη Mirion, χωρίς να εγγυάται ανάπτυξη ή επενδυτική απόδοση.