Η Θεραπεία VR με Βάση τη Μυρωδιά Μπορεί να Επιβραδύνει τη Γνωστική Παρακμή

Μια ομάδα ερευνητών δοκίμασε ένα παιχνίδι εικονικής πραγματικότητας που συνδυάζει εικόνες, πλοήγηση και οσμές, με στόχο να διερευνήσει τη γνωστική απόδοση ηλικιωμένων. Σε 30 συμμετέχοντες παρατηρήθηκε βελτίωση σε δύο συγκεκριμένες δοκιμασίες οπτικοχωρικής μνήμης. Η μελέτη δεν έδειξε ότι η μέθοδος προλαμβάνει ή θεραπεύει την άνοια.

Γιατί μελετούν την όσφρηση στην εικονική πραγματικότητα

Η άνοια επηρεάζει τη μνήμη και άλλες νοητικές λειτουργίες. Η νόσος Αλτσχάιμερ είναι η συχνότερη αιτία της. Η όσφρηση συνδέεται στενά με εγκεφαλικές περιοχές που συμμετέχουν στη μνήμη, γι’ αυτό οι ερευνητές εξετάζουν αν τα οσφρητικά ερεθίσματα μπορούν να εμπλουτίσουν τη γνωστική άσκηση. Το ότι μια μυρωδιά ανακαλεί μια ανάμνηση δεν σημαίνει από μόνο του ότι μπορεί να επιβραδύνει μια νευροεκφυλιστική νόσο.

Η ομάδα του Ryota Sunami και του Takamichi Nakamoto δημιούργησε το «Interactive Smellscape». Οι χρήστες φορούσαν συσκευή Meta Quest 3 και κινούνταν σε εικονικό περιβάλλον όπου μια ειδική συσκευή απελευθέρωνε οσμές σε επιλεγμένα σημεία. Το σύστημα μπορούσε να χρησιμοποιήσει 12 διαφορετικά δείγματα· οι δοκιμές περιλάμβαναν, μεταξύ άλλων, πορτοκάλι, λεβάντα, δυόσμο, πεπόνι, μάνγκο και δαμάσκηνο.

Πηγή: Scientific Reports

Πώς έγινε η μελέτη

Συμμετείχαν 30 άτομα ηλικίας 63 έως 90 ετών. Ολοκλήρωσαν δύο συνεδρίες με διάστημα έξι ημερών. Στο παιχνίδι αναζητούσαν και αναγνώριζαν οσμές μέσα στον εικονικό χώρο. Οι ερευνητές αξιολόγησαν επίσης ξεχωριστές γνωστικές εργασίες, όπως περιστροφή ιαπωνικών χαρακτήρων και ανάκληση της θέσης λέξεων.

Οι επιδόσεις βελτιώθηκαν σημαντικά στην περιστροφή χαρακτήρων και στην ανάκληση θέσεων λέξεων. Δεν υπήρξε όμως στατιστικά σημαντική βελτίωση στην αναγνώριση οσμών ή σε άλλες γενικές γνωστικές δοκιμασίες. Τα αποτελέσματα είναι επομένως περιορισμένα σε συγκεκριμένες εργασίες. Η μελέτη δεν εξέτασε αν τα οφέλη διαρκούν ή αν η άσκηση μειώνει τη συχνότητα της άνοιας. Δεν υπήρχε ομάδα που να χρησιμοποιεί το ίδιο παιχνίδι χωρίς οσμές, ώστε να απομονωθεί η επίδραση της όσφρησης.

Τι σημαίνει για την υγεία και την αγορά

Η προσέγγιση είναι μη επεμβατική και μπορεί να προσαρμοστεί σε διαφορετικά εικονικά περιβάλλοντα. Πριν χρησιμοποιηθεί ως θεραπεία χρειάζονται μεγαλύτερες, ελεγχόμενες μελέτες με μακροχρόνια παρακολούθηση. Ο εξοπλισμός που χρησιμοποίησαν οι ερευνητές είναι εμπορικά διαθέσιμος, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι υπάρχει εγκεκριμένη θεραπεία άνοιας ή τεκμηριωμένο χρονοδιάγραμμα διάθεσής της.

Η Meta παρείχε την πλατφόρμα Quest 3 που χρησιμοποιήθηκε στο πείραμα. Η εταιρεία δεν ανέπτυξε ούτε δοκίμασε κλινική θεραπεία άνοιας στο πλαίσιο αυτής της μελέτης.

Meta Platforms (META) (META )

Τελευταία νέα για τη Meta

Πηγή: Sunami, R. κ.ά., «Exploring the effects of olfactory VR on visuospatial memory and cognitive processing in older adults», Scientific Reports 15, 10805 (2025). doi:10.1038/s41598-025-94693-9.