5 μετοχές βιοτεχνολογίας: ανάλυση στοιχείων 2022 και προοπτικών 2023

Πώς αξιολογούνται οι εταιρείες βιοτεχνολογίας;

Η βιοτεχνολογία εξελίσσεται συνεχώς και απαιτεί εξειδικευμένες γνώσεις για την αξιολόγηση νέων ανακαλύψεων και θεραπειών.

Η τεχνική πολυπλοκότητα δυσκολεύει την επιλογή επενδύσεων. Μια σημερινή θεραπεία μπορεί αργότερα να αντικατασταθεί από αποτελεσματικότερη, ενώ ένα υποσχόμενο ερευνητικό πρόγραμμα μπορεί να αποτύχει.

Το άρθρο εξετάζει πέντε εταιρείες με εμπορική παρουσία, τεχνογνωσία και προγράμματα ανάπτυξης. Η θέση τους δεν εγγυάται μελλοντική ηγεσία, έγκριση φαρμάκων ή επενδυτική απόδοση.

Η ανάλυση βασίζεται κυρίως σε στοιχεία του 2022 και στις προοπτικές που παρουσιάζονταν την άνοιξη του 2023. Οι αναφορές σε τότε πειραματικές θεραπείες είναι ιστορικές.

Η αρχική σειρά παρουσίασης βασιζόταν στην κεφαλαιοποίηση κατά τη συγγραφή τον Απρίλιο του 2023· δεν αποτελεί σημερινή κατάταξη.

1. Amgen

AMGN Διάγραμμα τιμής

Η Amgen (AMGN ) έχει μακρά παρουσία στις βιολογικές θεραπείες. Οι τιμές μετοχής που αναφέρονταν στην αρχική έκδοση ήταν ιστορικές και δεν αποτελούν από μόνες τους σύγκριση συνολικών αποδόσεων.

Σημαντικός σταθμός ήταν η έγκριση της ανασυνδυασμένης ανθρώπινης ερυθροποιητίνης το 1989. Η εταιρεία έχει αναπτύξει ή αποκτήσει θεραπείες για παθήσεις όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα, η οστεοπόρωση και ο καρκίνος.

Στην αποτίμηση της χρήσης 2022 η εταιρεία ανέφερε 27 εγκεκριμένες θεραπείες και περίπου 10 εκατομμύρια ασθενείς παγκοσμίως. Σύμφωνα με την επιστολή προς τους μετόχους για το 2022, εννέα φάρμακα ξεπέρασαν το ένα δισεκατομμύριο δολάρια σε ετήσιες πωλήσεις και ο συνολικός όγκος πωλήσεων αυξήθηκε κατά 9%. Δεν πρέπει να συγχέονται αυτά τα μεγέθη με τις επιστροφές κεφαλαίου προς τους μετόχους.

Η εταιρεία διέθετε επίσης ερευνητικά προγράμματα σε διάφορα στάδια. Ο αριθμός υποψηφίων και κλινικών μελετών αλλάζει με τον χρόνο και δεν ισοδυναμεί με αριθμό μελλοντικών εγκρίσεων.

Οι εξαγορές άλλων εταιρειών μπορούν να προσθέσουν προϊόντα και τεχνογνωσία, αλλά συνεπάγονται κόστος και κινδύνους ενσωμάτωσης.

Η Amgen καταβάλλει μέρισμα, του οποίου η απόδοση μεταβάλλεται με την τιμή της μετοχής. Για το 2022 ανέφερε έσοδα 26,3 δισ. δολαρίων και ελεύθερες ταμειακές ροές 8,8 δισ. δολαρίων. Οι δαπάνες έρευνας και ανάπτυξης κατά GAAP ήταν περίπου 4,4 δισ. δολάρια. Οι ελεύθερες ταμειακές ροές είναι διαφορετικό μέγεθος από τα καθαρά κέρδη.

Η Amgen συνδυάζει:

• Ταμειακές ροές από εμπορικά διαθέσιμα προϊόντα.
• Εμπειρία στην ανάπτυξη και διάθεση βιολογικών θεραπειών.
• Χαρτοφυλάκιο εγκεκριμένων φαρμάκων.
• Προγράμματα κλινικής ανάπτυξης, ορισμένα σε προχωρημένο στάδιο.
• Ιστορικό εξαγορών και ενσωμάτωσης μικρότερων εταιρειών.

Αυτά τα χαρακτηριστικά μπορούν να ενδιαφέρουν επενδυτές που αναζητούν έκθεση στη βιοτεχνολογία. Δεν καθιστούν τη μετοχή ασφαλή ούτε εγγυώνται συνεχή αύξηση της αξίας της.

2. Gilead Sciences

GILD Διάγραμμα τιμής

Η Gilead έχει σημαντική παρουσία στη βιοτεχνολογία, με έμφαση στην ιολογία και την ογκολογία. Ερευνά επίσης θεραπείες για φλεγμονώδεις παθήσεις. Η φλεγμονή συμμετέχει σε πολλές ασθένειες, αλλά δεν είναι η μοναδική αιτία όλων τους.

Το χαρτοφυλάκιό της περιλάμβανε εγκεκριμένα φάρμακα για τον HIV, την ηπατίτιδα και ορισμένους καρκίνους, μεταξύ άλλων ενδείξεων.

Τα ερευνητικά της προγράμματα περιλάμβαναν μελέτες σε διάφορα στάδια. Οι αριθμοί της αρχικής έκδοσης αποτύπωναν την κατάσταση εκείνης της περιόδου, όχι το σημερινό χαρτοφυλάκιο.

Στην ογκολογία η εταιρεία ανέφερε αύξηση πωλήσεων κατά 71% το 2022. Οι θεραπείες για τον HIV απέφεραν περίπου τα τρία πέμπτα  των συνολικών εσόδων. Τα έσοδα του 2022 ήταν 27,3 δισ. δολάρια, περίπου αμετάβλητα σε σχέση με το 2021, όχι αυξημένα κατά 12%. Τα καθαρά κέρδη που αναλογούσαν στη Gilead ήταν 4,592 δισ. δολάρια κατά GAAP, έναντι προσαρμοσμένων κερδών 9,158 δισ. δολαρίων εκτός GAAP.

Οι θεραπείες για τον HIV παρέμεναν βασικός οικονομικός πυλώνας, ενώ η επέκταση στην ογκολογία μπορούσε να διαφοροποιήσει τις πηγές εσόδων. Η επιτυχία νέων κλινικών προγραμμάτων δεν ήταν εξασφαλισμένη.

Για την αξιολόγηση της Gilead έχει σημασία η πορεία της αγοράς HIV, ο ανταγωνισμός, οι πατέντες και η εξέλιξη των ογκολογικών προγραμμάτων.

3. Vertex

VRTX Διάγραμμα τιμής

Η Vertex Pharmaceuticals διαθέτει θεραπείες για την κυστική ίνωση, μια σοβαρή γενετική νόσο. Την άνοιξη του 2023 ο τριπλός συνδυασμός vanzacaftor/tezacaftor/deutivacaftor βρισκόταν σε δοκιμές φάσης 3. Το χωριστό πρόγραμμα mRNA VX-522, με τη Moderna, αφορούσε ασθενείς που δεν μπορούν να ωφεληθούν από τους ρυθμιστές CFTR. Δεν ήταν το ίδιο πρόγραμμα ούτε εγκεκριμένη θεραπεία τότε.

Με την CRISPR Therapeutics (CRSP ) ανέπτυσσε την exa-cel για δρεπανοκυτταρική νόσο και μεταγγισιοεξαρτώμενη β-θαλασσαιμία. Πρόκειται για διαφορετικό πρόγραμμα από τις θεραπείες κυστικής ίνωσης.

Η εταιρεία διερευνούσε επίσης κυτταρικές θεραπείες για τον διαβήτη τύπου 1.

Το μη οπιοειδές αναλγητικό VX-548 βρισκόταν τότε σε φάση 3 για οξύ πόνο. Η διαφορετική δράση του δεν σήμαινε απουσία παρενεργειών ή αποδεδειγμένη υπεροχή σε κάθε σύγκριση.

Οι θεραπείες κυστικής ίνωσης στήριζαν την εμπορική θέση της Vertex. Η συνεργασία με την CRISPR Therapeutics αφορούσε άλλες ενδείξεις και δεν εξασφάλιζε διατήρηση της κυριαρχίας στην κυστική ίνωση.

Τα ερευνητικά προγράμματα εκτός κυστικής ίνωσης περιείχαν μεγαλύτερη αβεβαιότητα. Η δραστηριότητα στον διαβήτη τύπου 1 είχε ενισχυθεί από την εξαγορά της ViaCyte από τη Vertex και περιλάμβανε περισσότερα από ένα προγράμματα, με διαφορετικές τεχνολογίες και συνεργασίες. Δεν προέρχονταν όλα από την ίδια εξαγορά.

Η μεγάλη εξάρτηση των τότε εσόδων από την κυστική ίνωση δημιουργούσε κίνδυνο συγκέντρωσης. Η μελλοντική γονιδιακή θεραπεία ή επεξεργασία αποτελούσε ερευνητική δυνατότητα, όχι βεβαιότητα ίασης ή κατάργησης της αγοράς.

Θετικά αποτελέσματα στον πόνο ή στον διαβήτη θα μπορούσαν να διευρύνουν τη δραστηριότητα, αλλά η έγκριση, η ασφάλεια και η εμπορική επιτυχία απαιτούσαν περαιτέρω αξιολόγηση.

4. Illumina

ILMN Διάγραμμα τιμής

Η ανάπτυξη της γονιδιωματικής αυξάνει τη χρησιμότητα των συστημάτων αλληλούχισης για έρευνα και ορισμένες διαγνωστικές εφαρμογές. Η αλληλούχιση ολόκληρου του γονιδιώματος όλων των νεογνών δεν αποτελούσε καθιερωμένη πρακτική.

Η αγορά περιλαμβάνει λίγους μεγάλους προμηθευτές και διαφορετικές τεχνολογίες. Η ισχυρή θέση ενός προμηθευτή δεν ισοδυναμεί με αποκλειστικό μονοπώλιο.

Πηγή: Illumina

Η Illumina είχε ισχυρή θέση στην αλληλούχιση νέας γενιάς, γνωστή ως NGS. Ο όρος σημαίνει αλληλούχιση και όχι απλώς «γενετική νέας γενιάς».

Σχετική προηγούμενη ανάλυση σύγκρινε την Illumina με την Pacific Biosciences. Η συνεργασία της Vertex με την CRISPR Therapeutics δεν αφορά την Illumina.

Η σειρά NovaSeq X παρουσιάστηκε το 2022, εν μέσω ανταγωνισμού από άλλες τεχνολογίες αλληλούχισης. Η GRAIL ανήκε τότε στην Illumina και ανέπτυσσε εξετάσεις αίματος για σήματα καρκίνου. Αποσχίστηκε τον Ιούνιο του 2024· η παλαιότερη ιδιοκτησία δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως σημερινή.

Η επένδυση σε προμηθευτή εξοπλισμού παρέχει διαφορετική έκθεση από την επένδυση σε συγκεκριμένο φάρμακο, αλλά εξακολουθεί να έχει τεχνολογικό και εμπορικό κίνδυνο.

Η Illumina διαφήμιζε δυνατότητα μείωσης του κόστους αλληλούχισης ανά ανθρώπινο γονιδίωμα από περίπου 600 σε 200 δολάρια με το NovaSeq X υπό συγκεκριμένες συνθήκες. Αυτό δεν ήταν η συνολική τιμή μιας κλινικής εξέτασης, που μπορεί να περιλαμβάνει προετοιμασία δείγματος, ανάλυση και ερμηνεία.

Η Illumina κατέγραψε ζημία κατά GAAP το 2022, στην οποία συνέβαλε σημαντικά απομείωση υπεραξίας της GRAIL ύψους περίπου 3,9 δισ. δολαρίων. Δεν οφειλόταν η ζημία απλώς σε προαιρετικές επενδύσεις έρευνας. Η παλαιότερη σύγκριση με την Intel (INTC ) ήταν αναλογία επενδυτικού προφίλ, όχι απόδειξη όμοιας μελλοντικής πορείας.

5. BioNTech

BNTX Διάγραμμα τιμής

Η BioNTech έγινε ευρύτερα γνωστή μέσω του εμβολίου COVID-19 που ανέπτυξε με την Pfizer. Παράλληλα ερευνούσε και άλλες εφαρμογές ανοσοθεραπείας και mRNA.

Η BioNTech (BNTX )   διερευνούσε εμβόλια mRNA για λοιμώξεις όπως ο έρπητας ζωστήρας, η φυματίωση, η ελονοσία και ο απλός έρπητας. Δεν ήταν όλα εγκεκριμένα ή στο ίδιο στάδιο. Άλλος σημαντικός προγραμματιστής mRNA είναι η Moderna (MRNA). Ο αριθμός προγραμμάτων μόνος του δεν αποδεικνύει κλινική ή εμπορική υπεροχή.

Η επέκταση στην ογκολογία αποτελούσε βασικό στόχο. Τον Μάρτιο του 2023 η εταιρεία ανέφερε 20 ογκολογικά προγράμματα σε 24 συνεχιζόμενες κλινικές μελέτες. Το σύνολο περιλάμβανε διαφορετικές τεχνολογίες και δεν ισοδυναμούσε με 20 εγκεκριμένα εμβόλια mRNA. Διαφορετικά ογκολογικά προγράμματα ανέπτυσσαν επίσης η Moderna και η CureVac (CVAC). Απλές συγκρίσεις αριθμού υποψηφίων δεν αρκούν για κατάταξη της αποτελεσματικότητας.

Περισσότερα για την τεχνολογία mRNA υπάρχουν στο άρθρο “Η επόμενη εφαρμογή της τεχνολογίας mRNA: θεραπείες καρκίνου”

Η επιτυχία του εμβολίου COVID-19 ενίσχυσε τα οικονομικά της BioNTech. Στο τέλος του 2022 τα διαθέσιμα και ισοδύναμα ήταν περίπου 13,9 δισ. ευρώ, όχι δολάρια. Η ισχυρή ρευστότητα δεν καταργούσε τις μελλοντικές χρηματοδοτικές ανάγκες ή τον ερευνητικό κίνδυνο.

Η αρχική σύγκριση κεφαλαιοποιήσεων και ο δείκτης τιμής προς κέρδη λίγο πάνω από το 3 αφορούσαν τον Απρίλιο του 2023. Τα υψηλά κέρδη από τα εμβόλια της πανδημίας δεν ήταν κατ’ ανάγκη επαναλαμβανόμενα.

Η χαμηλότερη τιμή ή ένας χαμηλός ιστορικός δείκτης P/E δεν καθιστούν τη μετοχή ασφαλή. Η μελλοντική αξία εξαρτάται από την εξέλιξη των πωλήσεων, τις δαπάνες και την κλινική και εμπορική πορεία νέων θεραπειών.