Πέντε εταιρείες μικροβιώματος: ιστορική επισκόπηση του 2023

Η σημασία των μικροβιωμάτων

Το μικροβίωμα είναι μια κοινότητα μικροοργανισμών σε συγκεκριμένο περιβάλλον, όπως βακτήρια, μύκητες και ιοί. Μπορεί να περιλαμβάνει εκατοντάδες ή χιλιάδες είδη που αλληλεπιδρούν με πολύπλοκους τρόπους.

Συχνά ο όρος αναφέρεται στο ανθρώπινο εντερικό μικροβίωμα. Αυτό παίζει σημαντικό ρόλο στην υγεία και οι διαταραχές του συνδέονται με διάφορες ενοχλήσεις και ασθένειες, μεταξύ άλλων μεταβολικές και φλεγμονώδεις παθήσεις.

Αλλά μπορεί επίσης να είναι το μικροβίωμα του εδάφους, ένα ουσιώδες στοιχείο της γονιμότητας του εδάφους και των γεωργικών αποδόσεων.

Στην αρχική ανάλυση του κλάδου αναφερόταν ότι οι εταιρείες μικροβιώματος είχαν συγκεντρώσει περίπου 1,6 δισ. δολάρια κατά τη διετία έως το 2021, κυρίως από επενδυτικά κεφάλαια επιχειρηματικών συμμετοχών.

Οι εταιρείες μικροβιώματος προσπαθούν να αξιοποιήσουν λειτουργίες μικροοργανισμών για να αναπτύξουν θεραπείες. Ορισμένοι οργανισμοί συμβάλλουν φυσικά στην υγεία, αλλά η αποτελεσματικότητά τους ως φάρμακα πρέπει να μελετηθεί ξεχωριστά.

Οι ζωντανοί οργανισμοί είναι πολύπλοκοι και δύσκολο να ελεγχθούν ώστε να προσφέρουν προβλέψιμο και σταθερό θεραπευτικό αποτέλεσμα. Η πρόοδος στη γονιδιωματική και τη μεταγονιδιωματική ανάλυση διεύρυνε σημαντικά τις δυνατότητες έρευνας τη δεκαετία πριν από το 2023. Οι θεραπείες μικροβιώματος δεν εμφανίστηκαν όμως για πρώτη φορά τότε.

Πέντε εταιρείες μικροβιώματος: ιστορική επισκόπηση του 2023

Η επιλογή αποτυπώνει την κατάσταση γύρω από την αρχική δημοσίευση, τον Μάρτιο του 2023. Οι αποτιμήσεις και οι προσδοκίες ανάπτυξης που ακολουθούν είναι ιστορικά στοιχεία και εκτιμήσεις.

Δεν αποτελεί επενδυτική συμβουλή. Η σειρά ακολουθεί τις τότε χρηματιστηριακές αποτιμήσεις και δεν κατατάσσει την ποιότητα των εταιρειών. Τα κριτήρια επιλογής ήταν:

• Εισηγμένες στο χρηματιστήριο.
• Δραστηριοποιούνται ενεργά αποκλειστικά ή κυρίως στο μικροβίωμα, εξαιρώντας μεγάλες εταιρείες που είναι ενεργές στον τομέα αλλά χωρίς κεντρική εστίαση στο θέμα.
• Διαθέτουν καλό ιστορικό καινοτομίας στον τομέα.
• Πρόοδος στην ανάπτυξη προϊόντων, με προϊόντα ήδη στην αγορά ή αδειοδοτημένα, ή με υποστήριξη αναγνωρισμένων συνεργατών.
• Τεκμηριωμένες προοπτικές εμπορικής αξιοποίησης ερευνητικών και αναπτυξιακών προγραμμάτων.

Για τη Finch Therapeutics έγινε εξαίρεση λόγω της πιθανής αξίας της πνευματικής ιδιοκτησίας και των περιουσιακών στοιχείων της, παρά τη διακοπή της ανάπτυξης.

1. Finch Therapeutics

Ιστορική χρηματιστηριακή αποτίμηση στην αρχική ανάλυση: περίπου 22 εκατ. δολάρια.

Στις 24 Ιανουαρίου 2023 η Finch αποφάσισε να διακόψει τη μελέτη φάσης III PRISM4 του CP101 για υποτροπιάζουσα λοίμωξη από C. difficile. Επικεντρώθηκε στην αξιοποίηση της πνευματικής ιδιοκτησίας και άλλων περιουσιακών στοιχείων και μείωσε το προσωπικό της κατά περίπου 95%. Προηγούμενα προκλινικά προγράμματα αφορούσαν ελκώδη κολίτιδα, νόσο του Crohn και αυτισμό· η ανακοίνωση δεν σήμαινε ότι θα συνέχιζε την ανάπτυξη όλων αυτών των προγραμμάτων.

Η ανάλυση του 2023 αντιμετώπιζε τη Finch κυρίως ως πιθανό στόχο αγοράς περιουσιακών στοιχείων ή πνευματικής ιδιοκτησίας. Η αξία εξαρτιόταν από τις πραγματοποιήσιμες εισπράξεις και τις υποχρεώσεις.

Τα αναφερόμενα 133,5 εκατ. δολάρια σε μετρητά και ισοδύναμα και οι συνολικές υποχρεώσεις 23,1 εκατ. δολαρίων αφορούσαν το τέλος του 2021. Η διαφορά, περίπου 110 εκατ. δολάρια, ήταν υψηλότερη, όχι χαμηλότερη, από τη χρηματιστηριακή αξία των 22 εκατ. δολαρίων. Δεν ήταν όμως πλήρης καθαρή αξία ενεργητικού ούτε εγγυημένη απόδοση εκκαθάρισης. Τα μετρητά είχαν μειωθεί στα 85,3 εκατ. δολάρια τον Σεπτέμβριο του 2022 και στα 71,0 εκατ. δολάρια στο τέλος του 2022. Οι συνεχιζόμενες δαπάνες και υποχρεώσεις παρέμεναν σημαντικές.

2. Synlogic

Ιστορική χρηματιστηριακή αποτίμηση στην αρχική ανάλυση: περίπου 57 εκατ. δολάρια.

Η Synlogic συνδύαζε τη συνθετική βιολογία με την έρευνα του μικροβιώματος, τροποποιώντας βακτήρια ώστε να εκτελούν συγκεκριμένες λειτουργίες στον οργανισμό του ασθενούς.

Το 2019 η Synlogic συμφώνησε συνεργασία με τη Ginkgo Bioworks (DNA ). Η Ginkgo επένδυσε 80 εκατ. δολάρια στη Synlogic, η οποία προπλήρωσε 30 εκατ. δολάρια για υπηρεσίες συνθετικής βιολογίας με αρχική διάρκεια πέντε ετών. Η Synlogic διατηρούσε τα παγκόσμια δικαιώματα ανάπτυξης και εμπορικής αξιοποίησης των σχετικών θεραπειών.

Μια άλλη συνεργασία υπογράφηκε το 2021 με τη Roche για την ανάπτυξη θεραπείας για φλεγμονώδη νόσο του εντέρου (IBD).

Στις αρχές του 2023 η Synlogic προετοίμαζε μελέτη φάσης III του SYNB1934 για τη φαινυλκετονουρία (PKU), μια σπάνια μεταβολική νόσο. Η αρχική ανάλυση ανέφερε περίπου 150.000 ασθενείς παγκοσμίως, ποσοστό 75% χωρίς θεραπεία και δυνητικά έσοδα 1 δισ. δολαρίων. Ήταν εκτιμήσεις αγοράς, όχι πραγματοποιημένα έσοδα ή αποδεδειγμένα θεραπευτικά αποτελέσματα.

Άλλα προγράμματα αφορούσαν την ομοκυστινουρία, την εντερική υπεροξαλουρία και την ουρική αρθρίτιδα, σε πρώιμα κλινικά ή προκλινικά στάδια.

Η Synlogic δεν είχε ακόμη εγκεκριμένο φάρμακο στην αγορά, αλλά είχε ερευνητικά έσοδα. Στις 30 Σεπτεμβρίου 2022 διέθετε 91,7 εκατ. δολάρια σε μετρητά, ισοδύναμα και βραχυπρόθεσμες επενδύσεις. Η καθαρή ζημία του τριμήνου ήταν 17,9 εκατ. δολάρια, μέγεθος διαφορετικό από την ταμειακή κατανάλωση. Η εταιρεία τότε εκτιμούσε χρηματοδοτική επάρκεια έως κάποια χρονική στιγμή μέσα στο 2024, όχι ειδικά έως το δεύτερο εξάμηνο.

3. Maat Pharma

Ιστορική χρηματιστηριακή αποτίμηση στην αρχική ανάλυση: περίπου 86 εκατ. δολάρια.

Η MaaT Pharma ανέπτυσσε θεραπείες μικροβιακού οικοσυστήματος (MET), με ανάλυση δεδομένων και τεχνολογίες ανάπτυξης μικροβιακών κοινοτήτων. Η προσέγγιση χρησιμοποιεί οικοσυστήματα εκατοντάδων ειδών από υγιείς δότες αντί για ένα μόνο βακτηριακό είδος. Η υποβοήθηση από τεχνητή νοημοσύνη αφορούσε επίσης νεότερα ερευνητικά προγράμματα.

Το κύριο πρόγραμμα MaaT013 στόχευε στη σοβαρή οξεία γαστρεντερική νόσο μοσχεύματος κατά ξενιστή μετά από αλλογενή μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων. Δεν ήταν γενική θεραπεία για όλες τις παρενέργειες αντικαρκινικών θεραπειών. Η αρχική ανάλυση περιέγραφε τρία προϊόντα υπό ανάπτυξη και τέσσερις ογκολογικές μελέτες. Η MaaT Pharma παρουσίαζε το πρόγραμμά της ως το πρώτο προϊόν μικροβιώματος που έφτασε σε φάση III στην ογκολογία.

Το MaaT013 εξεταζόταν στη μελέτη φάσης III ARES και είχε χαρακτηρισμό ορφανού φαρμάκου από τον FDA και τον EMA. Ο χαρακτηρισμός δεν συνιστά άδεια κυκλοφορίας. Για το από του στόματος MaaT033 είχε προγραμματιστεί φάση IIb μετά την ολοκλήρωση της φάσης Ib.

Στα προηγούμενα δεδομένα φάσης II του MaaT013, η επιβίωση στους δώδεκα μήνες ήταν 44% στους ασθενείς με ανταπόκριση και 13% στους μη ανταποκριθέντες. Πρόκειται για σύγκριση υποομάδων χωρίς τυχαιοποιημένη ομάδα ελέγχου, όχι απόδειξη ότι η θεραπεία αύξησε την επιβίωση από 13% σε 44%. Τα αναφερόμενα δεδομένα ασφάλειας ήταν ενθαρρυντικά. Η πιθανή κυκλοφορία στις αρχές του 2025 ήταν τότε προσδοκία που εξαρτιόταν από περαιτέρω μελέτες και εγκρίσεις.

Η MaaT Pharma κατασκεύαζε με τη Skyepharma μια μονάδα που περιέγραφε ως τη μεγαλύτερη εξειδικευμένη εγκατάσταση πλήρων μικροβιακών οικοσυστημάτων στην Ευρώπη. Η προβλεπόμενη ετήσια δυναμικότητα ήταν 9.000 δόσεις MaaT013 για ορθική χορήγηση, όχι κάψουλες, έως 1,3 εκατ. κάψουλες MaaT033 και 300.000 κάψουλες καλλιεργημένων προϊόντων MaaT03x. Η κάλυψη ολόκληρης της δυνητικής αγοράς ήταν εταιρική εκτίμηση.

Η MaaT Pharma ήταν εισηγμένη στο Euronext Παρισιού. Στις 30 Σεπτεμβρίου 2022 διέθετε μετρητά και ισοδύναμα 40,3 εκατ. ευρώ και είχε έσοδα 0,4 εκατ. ευρώ στο τρίμηνο από το πρόγραμμα πρώιμης πρόσβασης. Δεν ήταν επομένως εταιρεία χωρίς καθόλου έσοδα. Η χρηματοδότηση λειτουργίας και ανάπτυξης στο τρίμηνο απορρόφησε 4,4 εκατ. ευρώ. Τον Φεβρουάριο του 2023 συγκέντρωσε περίπου 12,7 εκατ. ευρώ. Τα αρχικά ποσά των 47 εκατ. δολαρίων σε μετρητά, 10 εκατ. δολαρίων τριμηνιαίων δαπανών και 35 εκατ. δολαρίων χρηματοδότησης δεν αποτελούσαν ορθά χρονολογημένα, συγκρίσιμα στοιχεία για το τελευταίο τρίμηνο.

4. Evelo Biosciences

Ιστορική χρηματιστηριακή αποτίμηση στην αρχική ανάλυση: περίπου 89 εκατ. δολάρια.

Η Evelo μελετούσε την επίδραση εντερικών μικροοργανισμών στη φλεγμονή, ιδίως στην ψωρίαση και την ατοπική δερματίτιδα. Οι παθήσεις αυτές μπορούν να συνυπάρχουν με άλλα προβλήματα, όπως αρθρίτιδα, καρδιαγγειακή νόσο, άσθμα και αλλεργίες. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε εξάνθημα είναι απλώς σύμπτωμα ανεξέλεγκτης φλεγμονής ολόκληρου του σώματος. Τα αναφερόμενα 8% για ψωρίαση και 2% για δερματίτιδα ήταν παλαιότερες εταιρικές εκτιμήσεις του ποσοστού Αμερικανών ασθενών που λάμβαναν συγκεκριμένες προηγμένες θεραπείες, όχι ποσοστά αποτελεσματικότητας όλων των διαθέσιμων θεραπειών.

Η εταιρεία είχε αξιολογήσει ως θετικά προηγούμενα αποτελέσματα φάσης II του EDP1815 στην ψωρίαση και προετοίμαζε περαιτέρω κλινική ανάπτυξη. Η μελέτη στην ατοπική δερματίτιδα δεν πέτυχε το κύριο καταληκτικό σημείο της. Η υψηλή ανταπόκριση στο εικονικό φάρμακο ήταν πιθανή εξήγηση που διερευνούσε η εταιρεία, όχι λόγος ακύρωσης του αποτελέσματος.

Στις 30 Σεπτεμβρίου 2022 η Evelo είχε περίπου 69,1 εκατ. δολάρια σε μετρητά. Η αρχική ανάλυση χρησιμοποιούσε δαπάνες περίπου 30 εκατ. δολαρίων ανά τρίμηνο για να δείξει τον κίνδυνο χρηματοδότησης. Ενδεχόμενη άντληση νέων κεφαλαίων μπορούσε να μειώσει το ποσοστό συμμετοχής των υφιστάμενων μετόχων.

5. Seres Therapeutics

Ιστορική χρηματιστηριακή αποτίμηση στην αρχική ανάλυση: περίπου 675 εκατ. δολάρια.

Η Seres συνεργαζόταν με τη Nestlé Health Science για την έγκριση του SER-109, μιας από του στόματος θεραπείας μικροβιώματος για την πρόληψη υποτροπής λοίμωξης C. difficile μετά από αντιβιοτικά. Δεν προοριζόταν να αντικαταστήσει την αντιβιοτική θεραπεία ενεργού λοίμωξης. Η νόσος συνδεόταν με δεκάδες χιλιάδες θανάτους ετησίως στις ΗΠΑ· η αρχική ανάλυση ανέφερε περίπου 20.000.

Τον Μάρτιο του 2023, η ημερομηνία-στόχος της αξιολόγησης του FDA (ημερομηνία PDUFA) ήταν η 26η Απριλίου 2023. Η απόφαση μπορούσε να αποτελέσει σημαντικό γεγονός για τη μετοχή.

Το SER-155 μελετούνταν σε ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς που υποβάλλονταν σε αλλογενή μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων. Στόχος ήταν, μεταξύ άλλων, η μείωση γαστρεντερικών λοιμώξεων, λοιμώξεων της κυκλοφορίας του αίματος και νόσου μοσχεύματος κατά ξενιστή, όχι η γενική θεραπεία όλων των γαστρεντερικών παθήσεων.

Η Seres είχε επίσης ερευνήσει τα SER-287 και SER-301 για την ελκώδη κολίτιδα. Το SER-287 δεν πέτυχε το κύριο καταληκτικό σημείο της φάσης IIb το 2021· περαιτέρω έρευνα εξέταζε, μεταξύ άλλων, βιολογικές διαφορές μεταξύ υποομάδων ασθενών. Υπήρχαν επίσης προκλινικά προγράμματα προστασίας από λοιμώξεις σε ευάλωτους ασθενείς, όπως άτομα με καρκίνο.

Η ανάλυση περιέγραφε την προσδοκία ότι έως το 2025 το SER-109 θα είχε καθιερωθεί και το SER-155 θα είχε προχωρήσει κλινικά. Αυτό διαφέρει από την ήδη αναμενόμενη, υπό προϋποθέσεις έγκριση και κυκλοφορία του SER-109 στο πρώτο εξάμηνο του 2023.

Η Seres δεν είχε ακόμη έσοδα από εγκεκριμένο φάρμακο, αλλά είχε έσοδα συνεργασιών. Στο τέλος του 2022, μετρητά, ισοδύναμα και επενδύσεις ανέρχονταν σε 181,3 εκατ. δολάρια, έναντι 291,2 εκατ. δολαρίων στο τέλος του 2021. Το ποσό των περίπου 290 εκατ. δολαρίων δεν αφορούσε επομένως το τέλος του 2022. Τον Ιούλιο του 2022 είχε ολοκληρώσει διάθεση μετοχών με ακαθάριστα έσοδα 100 εκατ. δολαρίων. Η εμπορική προετοιμασία και η έρευνα απαιτούσαν σημαντική χρηματοδότηση.

Χαρτοφυλάκιο μικροβιώματος: οι επιλογές το 2023

Οι θεραπείες μικροβιώματος ήταν νέος κλάδος με πολλά προγράμματα σε κλινικές δοκιμές. Δεν βρισκόταν όμως ολόκληρος ο κλάδος αποκλειστικά σε πειραματικό στάδιο: ο FDA είχε εγκρίνει το Rebyota στις 30 Νοεμβρίου 2022. Η διακοπή της φάσης III της Finch έδειχνε πάντως τους κινδύνους ανάπτυξης και χρηματοδότησης.

Κατά τους δώδεκα έως δεκαοκτώ μήνες πριν από την αρχική ανάλυση, πολλές βιοτεχνολογικές εταιρείες είχαν χάσει την εύνοια των επενδυτών. Η επιστημονική και κλινική ανάπτυξη συνεχίστηκε.

Οι πρόθυμοι να αναλάβουν αυξημένο κίνδυνο επενδυτές και κερδοσκόποι μπορούσαν το 2023 να εξετάζουν την αξία των στοιχείων και της πνευματικής ιδιοκτησίας της Finch. Η σύγκριση με το ένα πέμπτο της ταμειακής θέσης βασιζόταν όμως σε παρωχημένα στοιχεία και δεν εγγυόταν κερδοφόρα εκκαθάριση. Η Evelo και η Synlogic αντιμετώπιζαν επίσης χρηματοδοτικούς κινδύνους. Τα ενδεχόμενα μελλοντικά κεφαλαιακά κέρδη έπρεπε να σταθμίζονται έναντι της μείωσης συμμετοχής των μετόχων, των αποτελεσμάτων μελετών και άλλων αβεβαιοτήτων.

Επενδυτές που αναζητούσαν πιο προχωρημένα κλινικά προγράμματα μέσα σε αυτόν τον κλάδο υψηλού κινδύνου μπορούσαν τότε να συγκρίνουν τη Seres Therapeutics (MCRB ) με τη MaaT Pharma.

Τον Μάρτιο του 2023 η Seres είχε προχωρήσει σημαντικά με το SER-109 για την πρόληψη υποτροπιαζουσών λοιμώξεων C. difficile. Υπό την προϋπόθεση έγκρισης, ανέμενε πιθανή κυκλοφορία στο πρώτο εξάμηνο του 2023.

Η MaaT Pharma στόχευε σε μικρότερη αλλά ιατρικά σημαντική ομάδα με περιορισμένες θεραπευτικές επιλογές, όπως ασθενείς με σοβαρή γαστρεντερική νόσο μοσχεύματος κατά ξενιστή.

Τα χρονοδιαγράμματα διέφεραν: πιθανή κυκλοφορία του SER-109 το 2023 και τότε επιδιωκόμενη κυκλοφορία του MaaT013 γύρω στο 2025. Δεν τεκμηριωνόταν ότι και οι δύο εταιρείες θα χρειάζονταν μόνο λίγα πρόσθετα κεφάλαια. Κλινικά αποτελέσματα, κανονιστικές αποφάσεις, κόστος και χρηματοδότηση διατηρούσαν υψηλό τον κίνδυνο ακόμη και για προχωρημένα προγράμματα.