Πώς τα stablecoins επιδιώκουν σταθερή αξία: μηχανισμοί και κίνδυνοι

Η αγορά κρυπτοστοιχείων παρουσιάζει μεγάλες διακυμάνσεις από τότε που το Bitcoin άρχισε να διαπραγματεύεται. Για στοιχεία χωρίς δικαίωμα εξαργύρωσης έναντι συγκεκριμένου περιουσιακού στοιχείου, η τιμή επηρεάζεται από προσφορά, ζήτηση, κλίμα, γεγονότα, χρήση και άλλους παράγοντες. Ακόμη και η ύπαρξη εξασφαλίσεων δεν εξαλείφει αυτομάτως τον κίνδυνο τιμής.

Οι κινήσεις αυτές προσφέρουν δυνατότητες κέρδους αλλά και κίνδυνο ζημίας. Σε μια πτώση, ορισμένοι πωλούν έναντι συμβατικού νομίσματος, ενώ άλλοι συνεχίζουν να διακρατούν. Η ανάκαμψη δεν είναι εγγυημένη και η άμεση πώληση δεν αποτελεί τη μοναδική επιλογή κάθε επενδυτή.

Τα stablecoins αναπτύχθηκαν ως εναλλακτική που επιδιώκει σχετικά σταθερή αξία έναντι μιας αναφοράς. Στόχος είναι ο περιορισμός των διακυμάνσεων, όχι η πλήρης ανοσία σε αυτές. Η τιμή αγοράς μπορεί να αποκλίνει από την επιδιωκόμενη σύνδεση.

Τι είναι τα stablecoins;

Ένα stablecoin είναι ψηφιακό token σχεδιασμένο να ακολουθεί μια αξία αναφοράς, συνήθως ένα νόμισμα όπως το δολάριο ΗΠΑ. Διαφορετικοί μηχανισμοί στηρίζουν τη σύνδεση, χωρίς να εγγυώνται ανεξαρτησία από τη ζήτηση, το κλίμα ή τις πιέσεις της αγοράς. Όπως άλλα κρυπτοστοιχεία, μπορεί να χρησιμοποιεί την τεχνολογία blockchain.

Τα stablecoins μπορούν να χρησιμοποιηθούν για πληρωμές και διεθνείς μεταφορές στα δίκτυα που τα υποστηρίζουν. Η ταχύτητα, οι χρεώσεις και η οριστική εκκαθάριση εξαρτώνται από το δίκτυο και την υπηρεσία· δεν είναι όλες οι πληρωμές άμεσες ή απολύτως μη αναστρέψιμες. Ορισμένοι εκδότες μπορούν επίσης να δεσμεύουν συγκεκριμένα tokens.

Ορισμένοι χρήστες μειώνουν έτσι την έκθεσή τους στις διακυμάνσεις στοιχείων όπως το bitcoin χωρίς να εγκαταλείπουν το οικοσύστημα κρυπτοστοιχείων. Μέρος της κοινότητας κρυπτονομισμάτων στρέφεται σε stablecoins στις πτώσεις αντί να μεταφέρει αμέσως χρήματα σε τραπεζικό λογαριασμό. Αλλάζει όμως το είδος του κινδύνου: παραμένουν κίνδυνοι εκδότη, αποθεματικών, εξαργύρωσης, τεχνολογίας και απώλειας της σύνδεσης.

Πώς λειτουργούν τα stablecoins;

Οι μηχανισμοί διαφέρουν. Υπάρχουν tokens με αποθεματικά σε συμβατικά νομίσματα, με κρυπτοστοιχεία ως εξασφάλιση ή συνδεδεμένα με εμπορεύματα όπως ο χρυσός. Υπάρχουν επίσης σχεδιασμοί με αλγορίθμους και οικονομικά κίνητρα, με ή χωρίς μερικές εξασφαλίσεις. Ένα token που ακολουθεί τον χρυσό δεν έχει κατ’ ανάγκη σταθερή τιμή σε δολάρια. Ακολουθούν οι διαφορές των μοντέλων.

1. Stablecoins με αποθεματικά σε συμβατικά νομίσματα

Σε αυτό το μοντέλο, ο εκδότης διαχειρίζεται τα αποθεματικά, την έκδοση και την εξαργύρωση. Τα αποθεματικά δεν χρειάζεται να είναι μόνο μετρητά σε έναν λογαριασμό· μπορεί να περιλαμβάνουν διαθέσιμα και ρευστοποιήσιμα στοιχεία στο νόμισμα αναφοράς. Η ποιότητα, η ρευστότητα, η χωριστή φύλαξη και η διαφάνεια έχουν σημασία.

Για ένα token με στόχο το ένα δολάριο, απλό παράδειγμα είναι ένα εκατομμύριο tokens με αποθεματικά αξίας ενός εκατομμυρίου δολαρίων. Η εξαργύρωση ένα προς ένα, εφόσον παρέχεται βάσει των όρων, βοηθά να στηρίζεται η σύνδεση. Η άμεση πρόσβαση, τα ελάχιστα ποσά, οι χρεώσεις και οι χρόνοι διεκπεραίωσης διαφέρουν.

Η αναλογία αποθεματικών και tokens δεν καθορίζει μηχανικά την τιμή στο ανταλλακτήριο. Ανεπαρκή αποθεματικά ή αμφιβολίες για την εξαργύρωση μπορούν να πιέσουν την τιμή, αλλά επιπλέον αποθεματικά δεν την ανεβάζουν αυτομάτως πάνω από ένα δολάριο. Επηρεάζουν επίσης η έκδοση, η εξαργύρωση, το αρμπιτράζ, η ρευστότητα και η εμπιστοσύνη. Οι εκθέσεις αποθεματικών χρειάζονται αξιολόγηση ως προς το εύρος και την ημερομηνία τους, όχι μόνο τις υποσχέσεις του εκδότη.

Παραδείγματα από το πλαίσιο του άρθρου, που πρωτοδημοσιεύθηκε το 2022, είναι το Tether (USDT) και το USD Coin (USDC), δύο γνωστά stablecoins δολαρίου, καθώς και το Binance USD (BUSD). Το BUSD αποτελεί ιστορικό παράδειγμα: η Paxos σταμάτησε την έκδοση νέων BUSD στις 21 Φεβρουαρίου 2023. Η κατάταξη βάσει κεφαλαιοποίησης μεταβάλλεται με τον χρόνο.

2. Stablecoins με κρυπτοστοιχεία ως εξασφάλιση

Αυτά τα μοντέλα χρησιμοποιούν ένα ή περισσότερα κρυπτοστοιχεία ως εξασφάλιση. Επειδή η αξία τους μεταβάλλεται, το πρωτόκολλο συνήθως απαιτεί εξασφαλίσεις μεγαλύτερες από το χρέος σε stablecoins. Ένας στόχος είναι η έκδοση μέσω έξυπνων συμβολαίων, αλλά ο βαθμός αποκέντρωσης εξαρτάται από διακυβέρνηση, εξασφαλίσεις και άλλα συστατικά.

Οι χρήστες μπορούν να κλειδώνουν στοιχεία σε μια εξασφαλισμένη θέση για να δημιουργούν stablecoins. Εάν ο λόγος εξασφάλισης πέσει κάτω από το όριο του πρωτοκόλλου, η θέση μπορεί να ρευστοποιηθεί· δεν προκαλεί κάθε μικρή πτώση άμεση ρευστοποίηση. Για ανάληψη ολόκληρης της εξασφάλισης από ανοικτή θέση απαιτείται συνήθως εξόφληση του χρέους και των συσσωρευμένων χρεώσεων. Η ρευστοποίηση μπορεί να επιφέρει και πρόσθετη επιβάρυνση.

Ιστορικό παράδειγμα είναι το DAI του οικοσυστήματος MakerDAO, που στοχεύει στο ένα δολάριο. Οι εξασφαλίσεις και οι παράμετροι μπορούν να αλλάξουν μέσω διακυβέρνησης. Ο στόχος δεν εγγυάται τιμή αγοράς πάντοτε ακριβώς ενός δολαρίου.

Οι κίνδυνοι περιλαμβάνουν μεταβλητότητα εξασφαλίσεων, συμφόρηση δικτύου, προβλήματα ρευστοποίησης, σφάλματα έξυπνων συμβολαίων και ελλιπή δεδομένα τιμών. Οι επιπλέον εξασφαλίσεις προσφέρουν περιθώριο ασφαλείας, αλλά μια απότομη πτώση μπορεί ακόμη να απειλήσει το σύστημα. Δεν έχουν όλες οι αποδεκτές εξασφαλίσεις το ίδιο προφίλ κινδύνου.

3. Tokens με εμπορεύματα ή άλλα στοιχεία ως κάλυψη

Άλλη κατηγορία είναι τα tokens εμπορευμάτων, τα οποία μερικές φορές εξετάζονται μαζί με τα stablecoins. Ακολουθούν, για παράδειγμα, τον χρυσό αντί να στοχεύουν απαραίτητα στο ένα δολάριο. Ακίνητα και άλλα στοιχεία μπορούν επίσης να μετατραπούν σε tokens, αλλά αυτό δεν τα καθιστά από μόνο του stablecoins ούτε εγγυάται ρευστότητα ή σταθερή τιμή.

Για token που αντιπροσωπεύει συγκεκριμένη ποσότητα εμπορεύματος, χρειάζεται έλεγχος κυριότητας, τόπου φύλαξης, θεματοφύλακα, επαλήθευσης αποθεματικών και όρων εξαργύρωσης. Τα φυσικά στοιχεία μπορούν να χαθούν ή να υποστούν ζημιά, ενώ μεταβάλλεται και η ίδια η τιμή του εμπορεύματος.

Το PAX Gold (PAXG), που εκδίδει η Paxos, είναι παράδειγμα token χρυσού στο Ethereum. Σύμφωνα με τον εκδότη, κάθε token αντιπροσωπεύει μία ουγγιά troy καθαρού χρυσού London Good Delivery σε θησαυροφυλάκια διαπιστευμένα από την LBMA στο Λονδίνο. Η αξία σε δολάρια ανεβαίνει και κατεβαίνει μαζί με τον χρυσό· το PAXG δεν διατηρεί τιμή ενός δολαρίου. Ο Charles Cascarilla είναι συνιδρυτής της Paxos και ήταν διευθύνων σύμβουλος κατά την παρουσίαση του προϊόντος.

Το Petro της Βενεζουέλας αναφέρεται επίσης στις ιστορικές συζητήσεις για ψηφιακά στοιχεία συνδεδεμένα με εμπορεύματα. Η κυβέρνηση το εισήγαγε το 2018 και ισχυρίστηκε κάλυψη από πετρέλαιο και άλλους φυσικούς πόρους. Ο ισχυρισμός δεν αποδεικνύει δικαίωμα εξαργύρωσης σε πετρέλαιο που έχει δεσμευθεί για τους κατόχους. Η Congressional Research Service περιέγραψε τα περιορισμένα στοιχεία για γενική χρήση και πραγματική λειτουργία. Επομένως, το Petro δεν αποδεικνύει ότι τα αποθέματα πετρελαίου δημιουργούν αυτομάτως ένα αξιόπιστο stablecoin.

4. Αλγοριθμικά stablecoins

Τα αλγοριθμικά stablecoins προσπαθούν να διατηρήσουν τη σύνδεση με κανόνες λογισμικού και οικονομικά κίνητρα. Οι σχεδιασμοί διαφέρουν ως προς πολυπλοκότητα, εξασφαλίσεις και αποκέντρωση.

Ορισμένα προσαρμόζουν την προσφορά ή επιτρέπουν ανταλλαγή με άλλο token για να ενθαρρύνουν το αρμπιτράζ. Υπάρχουν μοντέλα χωρίς επαρκή εξωτερικά αποθεματικά και υβριδικά με μερική εξασφάλιση. Η λειτουργία ενός αλγορίθμου δεν κάνει αυτομάτως την τιμή σταθερή.

Κάτω από τον στόχο, ο μηχανισμός μπορεί να ενθαρρύνει εξαργύρωση ή καύση tokens· πάνω από αυτόν, πρόσθετη έκδοση. Το αποτέλεσμα εξαρτάται από συμμετέχοντες, ρευστότητα, ζήτηση και ικανότητα απορρόφησης εξαργυρώσεων. Η μικρότερη προσφορά δεν εγγυάται επιστροφή στον στόχο, ούτε η μεγαλύτερη αρκεί πάντα για να περιορίσει την άνοδο.

Ο αυτοματισμός δεν εξαλείφει τον κίνδυνο αγοράς ούτε εγγυάται αποκέντρωση. Η απώλεια εμπιστοσύνης μπορεί να κάνει πωλήσεις και εξαργυρώσεις να αλληλοενισχύονται, μαζί με πτώση της αξίας ενός συνδεδεμένου token. Ακόμη και χωρίς συμβατικές κρυπτοεξασφαλίσεις, το σύστημα μπορεί να χάσει τη σύνδεση.

Οι προοπτικές εξαρτώνται από τον σχεδιασμό και την αντοχή, όχι μόνο από τον χαρακτηρισμό αλγοριθμικό ή κεντρικό. Το άρθρο πρωτοδημοσιεύθηκε στις αρχές του 2022· η κατάρρευση του TerraUSD τον Μάιο του 2022 έδειξε αργότερα ότι η αυτόματη προσαρμογή της προσφοράς δεν εγγυάται σταθερότητα. Και τα stablecoins με αποθεματικά απαιτούν αξιολόγηση κάλυψης και εξαργύρωσης.

Συμπέρασμα

Τα stablecoins μπορούν να χρησιμεύσουν σε πληρωμές, διαπραγμάτευση και προσωρινές μετακινήσεις από πιο ευμετάβλητα κρυπτοστοιχεία. Πολλά ανταλλακτήρια προσφέρουν ζεύγη με stablecoins, αλλά η διαθεσιμότητα διαφέρει και δεν καλύπτει κάθε στοιχείο σε κάθε πλατφόρμα.

Κάθε σχεδιασμός προσπαθεί με διαφορετικό τρόπο να ακολουθήσει μια αξία αναφοράς. Η κατανόηση της αναφοράς, της εξαργύρωσης, των εξασφαλίσεων και των πιθανών αστοχιών είναι σημαντικότερη από την αντιμετώπιση όλων των stablecoins ως αποθήκευσης πλούτου χωρίς κίνδυνο.